Thị trường hàng hóa: Giá cà phê Arabica tăng vọt, đậu tương chịu áp lực giảm

| Thị trường hàng hóa: Vụ mùa Mỹ dồi dào tạo lực kéo trái chiều Thị trường hàng hóa: Giá đường tăng lên đỉnh một năm, giá đồng giảm phiên thứ ba |

| Giá cà phê Arabica tăng vọt, đậu tương chịu áp lực giảm |

Nguồn cung áp đảo, kéo giá đậu tương đi xuống

Theo ghi nhận của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), thời tiết thuận lợi tại Mỹ hỗ trợ hoạt động thu hoạch, qua đó gây sức ép lên giá nhóm đậu tương trong nhiều phiên của tuần qua. Kết tuần, giá đậu tương kỳ hạn tháng 11 giảm 2,38% xuống 463,43 USD/tấn, mức thấp nhất trong 7 tuần; giá khô đậu tương kỳ hạn tháng 12 giảm 2,32% xuống 393,63 USD/tấn; giá dầu đậu tương kỳ hạn tháng 12 giảm 1,31%, lùi về gần 1.480 USD/tấn.

Thời tiết khô ráo, nắng ấm tại khu vực Trung Tây tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thu hoạch, giúp nông dân nhanh chóng đưa nguồn cung vụ mới ra thị trường. Tiến độ thu hoạch đậu tương toàn nước Mỹ tăng từ 46% vào đầu tuần lên khoảng 55-60% diện tích, thúc đẩy các doanh nghiệp thương mại gia tăng bán phòng hộ trên sàn CBOT.

Mặt khác, theo Hiệp hội Các nhà Chế biến Hạt có dầu Quốc gia Mỹ (NOPA), sản lượng ép đậu tương của các thành viên NOPA trong tháng 9 chỉ đạt 5,34 triệu tấn, thấp nhất trong vòng 13 tháng qua. Sự sụt giảm này chủ yếu do nguồn cung hạt vụ cũ cạn kiệt trước thời điểm thu hoạch rộ kết hợp các đợt bảo dưỡng định kỳ hàng năm tại các nhà máy chế biến.

Hoạt động ép dầu chững lại đã thu hẹp lượng khô đậu tương cung ứng tức thời, song việc tồn kho dầu đậu tương giảm xuống mức 477.600 tấn đã kích hoạt chiến lược giao dịch đảo chiều giữa các sản phẩm thành phẩm, khiến khô đậu tương chịu áp lực bán tháo chốt lời mạnh mẽ sau chuỗi ngày tăng nóng.

Dầu đậu tương còn chịu sức ép tâm lý trước các thông tin Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) có thể tái phân bổ nghĩa vụ pha trộn nhiên liệu tái tạo và xem xét miễn trừ cho các nhà máy lọc dầu nhỏ.

Ở chiều ngược lại, đà giảm giá của đậu tương đã phần nào được kìm hãm nhờ làn sóng mua gom đột biến từ Trung Quốc. Trong 3 ngày liên tiếp từ ngày 14 - 16/10, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) liên tục công bố các hợp đồng bán hàng nhanh với tổng khối lượng vượt 1,8 triệu tấn cho niên vụ 2026-2027.

Trong đó, Trung Quốc mua trực tiếp gần 1,1 triệu tấn (gồm 330.000 tấn ngày 15/10 và 558.000 tấn ngày 16/10), phần còn lại hơn 700.000 tấn được ghi nhận cho các điểm đến chưa xác định. Dù khối lượng mua thực tế từ châu Á tạo điểm tựa chặn đà rơi tự do của giá hạt thô, dòng tiền phái sinh vẫn thận trọng khi thời tiết tại Nam Mỹ chuyển biến thuận lợi. Theo AgRural, tiến độ gieo trồng đậu tương vụ mới của Brazil đạt khoảng từ 8 - 10% diện tích, và sự xuất hiện của các đợt mưa diện rộng tại bang sản xuất lớn nhất Mato Grosso vào cuối tuần đã làm dịu đáng kể lo ngại khô hạn đầu vụ, củng cố kỳ vọng về sản lượng kỷ lục khoảng 180 triệu tấn của Brazil.

Tại thị trường trong nước, giá khô đậu tương giao ngay tại các cảng diễn biến trái chiều giữa hai miền. Tại miền Bắc, nguồn cung nhập khẩu trực tiếp về cảng trong tháng 10 ở mức rất thấp, kết hợp việc dỡ hàng tại miền Nam chậm khiến lịch tàu cập cảng miền Bắc bị lùi, đẩy giá chào giao ngay cảng Cái Lân lên mức cao từ 14.420 - 14.500 đồng/kg (đầu tuần có thời điểm lên tới 14.700 đồng/kg giao về nhà máy tại Hưng Yên). Dù thị trường ghi nhận một doanh nghiệp thương mại nhập bổ sung gần 11.000 tấn khô đậu tương Trung Quốc về cảng Cái Lân với giá khoảng 508 USD/tấn, nguồn hàng này vẫn chưa đủ giải tỏa tình trạng khan hiếm giao ngay. Ngược lại, giá chào giao tháng 11 tại miền Bắc đã hạ nhiệt về mức 14.100 đồng/kg nhờ kỳ vọng nguồn cung mới.

Tại miền Nam, giá khô đậu tương giao ngay duy trì ổn định trong khoảng 13.450 - 13.500 đồng/kg tại cảng Vũng Tàu, chủ yếu được nâng đỡ bởi lực mua thu gom chuyển hàng ra miền Bắc để khai thác chênh lệch giá. Tuy nhiên, áp lực giảm giá trung hạn đang hình thành rõ nét khi thống kê tàu cho thấy tổng nguồn cung khô đậu tương toàn quốc trong tháng 11 dự kiến tăng vọt lên gần 850.000 tấn (bao gồm hơn 570.000 tấn nhập khẩu và khoảng 270.000 tấn từ hoạt động ép 370.000 tấn hạt nội địa), tạo điều kiện giải tỏa triệt để tình trạng thiếu hụt nguồn cung và giúp các nhà máy tái tích lũy tồn kho.

Theo ông Đỗ Xuân Quý, Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần Giao dịch hàng hóa 3D (TVKD số 072 của MXV), đậu tương đang chịu sức ép từ nguồn cung vụ mới trong ngắn hạn, nhưng cán cân cung cầu chưa hoàn toàn bất lợi cho giá. Thị trường cần thêm dữ liệu về xuất khẩu, tiến độ mùa vụ và thời tiết Nam Mỹ để xác nhận hướng đi tiếp theo.

“Nhà đầu tư nên ưu tiên đánh giá phản ứng giá sau các báo cáo quan trọng thay vì chỉ dựa vào một yếu tố riêng lẻ. Thị trường vẫn có thể xuất hiện các nhịp phục hồi nếu doanh số xuất khẩu vượt kỳ vọng, tồn kho được điều chỉnh giảm hoặc thời tiết tại Nam Mỹ gây lo ngại cho tiến độ gieo trồng và triển vọng sản lượng vụ mới”, ông Quý nhận định.

Giá cà phê phân hóa trước những diễn biến trái chiều từ các quốc gia sản xuất chủ lực

Trong tuần giao dịch vừa qua, thị trường cà phê thế giới ghi nhận sự phân hóa rõ rệt giữa hai mặt hàng Arabica và Robusta. Trong khi giá cà phê Arabica tăng hơn 6,5% do những diễn biến bất lợi trong giai đoạn thu hoạch gần đây tại Brazil, khiến sản lượng và chất lượng suy giảm nghiêm trọng, thì giá cà phê Robusta giảm nhẹ 1,61% trong bối cảnh xuất khẩu cà phê của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực.

Đáng chú ý, giá cà phê Arabica tăng mạnh nhất trong phiên thứ Sáu, với mức tăng hơn 3,6%. Lực mua gia tăng đã giúp thanh khoản thị trường cải thiện rõ rệt, với khối lượng giao dịch tăng gần gấp đôi so với các phiên trước, đạt 25.328 lô.

Tại Brazil, tâm điểm thị trường Arabica đang dồn vào những tổn thất nặng nề do thời tiết cực đoan. Mưa lớn kéo dài khiến đất đai sũng nước, buộc hàng nghìn nông hộ phải bỏ dở công tác thu hái giữa chừng. Mức độ thiệt hại ước tính có thể vượt 20%, đẩy sản lượng Arabica của quốc gia xuất khẩu số một thế giới tụt sâu về mốc 35 - 37 triệu bao.

Bên cạnh đó, Colombia - quốc gia sản xuất cà phê Arabica lớn thứ hai toàn cầu, cũng đang bắt đầu bước vào vụ thu hoạch trong điều kiện mưa lớn kéo dài, đe dọa trực tiếp đến chất lượng hạt.

Theo thông tin từ một nhà môi giới tại Colombia, lượng mưa đáng kể xuất hiện ngay từ đầu vụ tại các vùng trồng cà phê trọng điểm đã cản trở đáng kể tiến độ thu hái trên đồng ruộng và làm suy giảm phẩm cấp hạt cà phê. Đáng chú ý, diễn biến bất lợi này lại rơi đúng vào thời điểm bắt đầu vụ thu hoạch cà phê chính ở Colombia - vốn diễn ra từ tháng 9 đến tháng 12 (với dòng cung ứng đạt đỉnh điểm rơi vào hai tháng 11 và 12).

Tác động tiêu cực trong giai đoạn thu hoạch đang làm gia tăng tỷ lệ cà phê không đạt tiêu chuẩn, khiến nguồn cung Arabica Brazil chất lượng cao càng trở nên khan hiếm. Cụ thể, trong phiên giao dịch ngày thứ Sáu, tỷ lệ cà phê Brazil bị từ chối cấp chứng nhận lên tới 56,3%, với 5.736 bao bị loại và chỉ vỏn vẹn 4.450 bao vượt qua vòng thẩm định. Thực trạng này khiến tồn kho Arabica đạt chuẩn trên Sở ICE New York tiếp tục ở mức rất thấp, hiện chỉ dừng ở 240.767 bao và tiếp tục áp sát mức đáy lịch sử 217.650 bao được thiết lập hồi tháng trước.

Trong khi đó, ở chiều ngược lại đối với mặt hàng Robusta, số liệu xuất khẩu cà phê của Việt Nam trong tháng 9 tiếp tục cho thấy mức tăng trưởng ấn tượng, tăng 57,4% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 127.700 tấn. Lũy kế trong 9 tháng đầu năm 2026, lượng hàng xuất khẩu của Việt Nam tăng 25,5%, đạt gần 1,46 triệu tấn, qua đó giải tỏa đáng kể áp lực thiếu hụt nguồn cung giao ngay trên thị trường quốc tế và tạo sức ép đối với giá Robusta.

Ghi nhận vào cuối tuần qua, giá cà phê nhân xô Tây Nguyên tiếp tục đi ngang quanh mức 91.100 - 92.000 đồng/kg trong bối cảnh thu hoạch vụ mới chịu tác động phân hóa từ thời tiết. Mưa dông xen kẽ tại Đắk Nông và Lâm Đồng cản trở tiến độ thu hái và phơi sấy, trái ngược với điều kiện khô ráo thuận lợi tại Kon Tum. Dù nền nhiệt ổn định giúp quả chín đều, người trồng vẫn cần theo dõi sát từng ngày để chủ động bố trí lịch phơi sấy trước diễn biến mưa nắng thất thường.

Dù niên vụ mới đã chính thức khởi động từ tháng 10, giới thương nhân nhận định áp lực nguồn cung lên thị trường hiện vẫn chưa đáng kể. Dự kiến phải sang tháng tới, khi hoạt động thu hoạch bước vào giai đoạn cao điểm và khâu phơi sấy hoàn tất, cà phê vụ mới mới bắt đầu được đưa ra lưu thông với khối lượng lớn.