Thị trường sầu riêng trước ngã rẽ mới: [Bài 1] Giá giảm, doanh nghiệp thận trọng

Giá giảm từng ngày

Chỉ trong vài ngày, giá sầu riêng liên tục điều chỉnh theo hướng đi xuống, khiến cả thương lái lẫn hợp tác xã phải bám sát từng biến động của thị trường để quyết định giá thu mua.

Theo ghi nhận ngày 6/7, dù đã nhích lên so với mức đáy của những ngày trước, giá sầu riêng tại các vùng trọng điểm vẫn ở mức thấp. Sầu riêng Thái loại A hiện dao động từ 59.000 - 67.000 đồng/kg, loại B từ 39.000 - 46.000 đồng/kg. Trong khi đó, Ri6 loại A chỉ đạt 34.000 - 38.000 đồng/kg, còn loại B phổ biến 19.000 - 22.000 đồng/kg, thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo anh Trần Văn Cường - thương lái thu mua sầu riêng tại Đồng Nai, giá thu mua đã giảm từ 2.000 - 3.000 đồng/kg chỉ trong vài ngày và hiện vẫn chưa có dấu hiệu ổn định. Nếu như những năm trước, sầu riêng Thái loại A thường được giao dịch ở mức 70.000 - 90.000 đồng/kg thì nay nhiều thời điểm chỉ còn hơn 60.000 đồng/kg. Riêng giống Ri6 chịu áp lực lớn hơn khi giá giảm sâu, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của cả thương lái và nhà vườn.

Giá giảm cũng kéo theo sự điều chỉnh tại các hợp tác xã thu mua. Theo bà Đặng Thị Thúy Nga - Giám đốc Hợp tác xã thương mại dịch vụ nông nghiệp Xuân Định (Đồng Nai), khi doanh nghiệp giảm giá thu mua thì hợp tác xã cũng buộc phải điều chỉnh theo để phù hợp với mặt bằng chung của thị trường.

Hiện hợp tác xã thu mua sầu riêng Ri6 với giá khoảng 20.000 - 23.000 đồng/kg, trong khi sầu riêng Thái hàng xô tại những vườn đạt chất lượng dao động khoảng 51.000 - 52.000 đồng/kg.

"Giá doanh nghiệp giảm thì hợp tác xã cũng phải giảm theo. Thị trường biến động thế nào thì mình phải điều chỉnh như vậy, chứ không thể giữ mức giá cũ được", bà Nga cho biết.

Lý giải diễn biến này, ông Đặng Phúc Nguyên - Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho rằng đợt giảm giá lần này là kết quả của nhiều yếu tố cộng hưởng. Trước hết, sau giai đoạn tiêu thụ mạnh dịp Tết Đoan Ngọ, nhu cầu tại thị trường Trung Quốc giảm trở lại theo quy luật. Cùng thời điểm, chất lượng sầu riêng tại khu vực miền Nam Thái Lan giảm đã kéo mặt bằng giá chung của thị trường đi xuống.

Bên cạnh đó, sản lượng sầu riêng của Việt Nam năm nay tăng khoảng 20 - 30% so với năm trước, khiến nguồn cung bước vào chính vụ dồi dào hơn. Đặc biệt, từ ngày 1/6, Trung Quốc áp dụng Lệnh 280 với các yêu cầu kiểm soát chặt chẽ hơn đối với sầu riêng nhập khẩu, khiến hoạt động thu mua và xuất khẩu trở nên thận trọng hơn.

Theo ông Nguyên, việc nhiều yếu tố cùng xuất hiện trong một thời điểm đã tạo sức ép lên giá sầu riêng của cả khu vực, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, đây là diễn biến mang tính thị trường và giá có thể cải thiện khi nguồn cung, nhu cầu và hoạt động nhập khẩu dần trở lại trạng thái cân bằng.

Kế hoạch thu mua đảo lộn

Giá sầu riêng biến động không chỉ ảnh hưởng đến người trồng mà còn khiến doanh nghiệp xuất khẩu và các hợp tác xã liên tục điều chỉnh kế hoạch thu mua. Trong bối cảnh thị trường thay đổi từng ngày, việc chủ động nguồn hàng trở nên khó khăn hơn so với những vụ trước.

Ông Phan Nhật Tâm - Giám đốc Công ty TNHH Khởi Phong Farm (Đồng Nai), cho biết lượng thu mua của doanh nghiệp đã giảm rất mạnh so với cùng kỳ. Nếu trước đây mỗi ngày công ty thu mua khoảng 70 - 80 tấn sầu riêng thì hiện chỉ còn 15 - 20 tấn. Tiến độ xuất khẩu cũng chậm đáng kể, từ mức 3 - 4 container mỗi ngày xuống còn khoảng một container sau 2 - 3 ngày.

Theo ông Tâm, sức mua tại thị trường Trung Quốc vẫn chưa phục hồi hoàn toàn sau giai đoạn tiêu thụ cao điểm, trong khi nguồn cung trong nước bước vào chính vụ khiến doanh nghiệp phải tính toán kỹ hơn đối với từng lô hàng thu mua. Thay vì đẩy mạnh sản lượng như những năm trước, doanh nghiệp buộc phải điều chỉnh kế hoạch theo diễn biến của thị trường để hạn chế rủi ro.

Những biến động về giá cũng khiến hoạt động của các hợp tác xã trở nên bị động hơn. Theo bà Đặng Thị Thúy Nga, điều khó nhất hiện nay không phải là giá giảm mà là giá thay đổi quá nhanh, khiến kế hoạch thu mua vừa thống nhất đã phải điều chỉnh.

Có thời điểm hợp tác xã đã khảo sát vườn, thống nhất giá và chuẩn bị nhân công thu hoạch nhưng chỉ sau một đêm, giá thị trường thay đổi, toàn bộ phương án thu mua phải điều chỉnh lại. Việc giá biến động liên tục khiến hợp tác xã khó chủ động về sản lượng cũng như kế hoạch giao hàng cho doanh nghiệp.

"Giá thay đổi từng ngày nên kế hoạch thu mua cũng phải thay đổi theo. Hôm nay chốt như vậy nhưng sang hôm sau doanh nghiệp điều chỉnh giá thì hợp tác xã cũng phải tính toán lại, không còn chủ động như trước", bà Nga cho biết.

Theo bà, thị trường năm nay khác với những năm trước ở chỗ cả người bán lẫn người mua đều trở nên thận trọng hơn. Các quyết định thu mua không còn được đưa ra sớm mà phải bám sát diễn biến giá từng ngày để giảm thiểu rủi ro.

Theo các doanh nghiệp, nếu sức mua tại thị trường Trung Quốc dần cải thiện trong thời gian tới, giá sầu riêng có thể phục hồi. Tuy nhiên, đợt điều chỉnh lần này cũng cho thấy thị trường đang vận hành theo những tín hiệu mới, đòi hỏi doanh nghiệp, hợp tác xã và người trồng phải thích ứng nhanh hơn với biến động của cung - cầu.

Tính đến cuối tháng 6/2026, giá bình quân xuất khẩu sầu riêng tươi đạt 3.095 USD/tấn, giảm 14,1% so với tháng 4.2026 và giảm 9,2% so với cùng kỳ năm 2025. Giá bình quân xuất khẩu sầu riêng đông lạnh đạt 5.190 USD/tấn, giảm 2,1% so với tháng 4.2026.

Các chuyên gia cho rằng nguồn cung sầu riêng đang tăng mạnh do nhiều vùng trồng vào chính vụ, vì vậy giá bán trong ngắn hạn có thể tiếp tục biến động theo hướng bất lợi. Nếu khâu tiêu thụ và chế biến chưa theo kịp đà tăng sản lượng, trong tháng 7, 8 giá sầu riêng khó có khả năng phục hồi.