Thúc đẩy hợp tác xuất khẩu nông sản qua Hải Nam, Trung Quốc

Thúc đẩy xuất khẩu chính ngạch, mở rộng kênh phân phối

Tại Hội nghị Kết nối giao thương doanh nghiệp Việt Nam - Trung Quốc (Hải Nam), diễn ra sáng 12/11 tại TP.HCM, ông Bùi Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), đã đề nghị phía Trung Quốc hỗ trợ đưa các mặt hàng sầu riêng, yến sào, trái cây và cà phê của Việt Nam xuất khẩu chính ngạch thông qua Cảng Thương mại tự do Hải Nam. Đề xuất nhằm tạo thuận lợi cho hàng hóa Việt Nam tiếp cận người tiêu dùng tại Hải Nam, đồng thời mở rộng phân phối sang các tỉnh, thành phố khác của Trung Quốc.

Theo ông Bùi Quang Hưng, Việt Nam và tỉnh Hải Nam có nhiều lợi thế để thúc đẩy hợp tác thương mại và đầu tư, từ vị trí địa lý gần gũi, kết nối giao thông đa dạng đến cơ cấu hàng hóa có tính bổ trợ cao.

Theo số liệu của Cục Xúc tiến thương mại, tính đến hết tháng 7/2026, kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và tỉnh Hải Nam đạt khoảng 1,4 tỷ USD, tăng 86% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, Việt Nam xuất khẩu sang Hải Nam 438,6 triệu USD, tăng 11%. Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu gồm nông, lâm, thủy sản, thực phẩm chế biến và sản phẩm công nghiệp nhẹ.

Ông Hưng nhận định, việc Cảng Thương mại tự do Hải Nam triển khai cơ chế hải quan đặc biệt trên toàn đảo từ cuối năm 2025, cùng các chính sách ưu đãi thuế quan và thuận lợi hóa thương mại, đang mở ra thêm dư địa hợp tác cho doanh nghiệp hai nước. Qua đó, doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội tiếp cận sâu hơn thị trường Hải Nam, mở rộng mạng lưới phân phối, tối ưu hóa hoạt động logistics và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực.

Để khai thác hiệu quả những lợi thế này, ông Hưng đề xuất 3 định hướng hợp tác trọng tâm. Trước hết, hai bên cần tiếp tục tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia các hội chợ, triển lãm quốc tế, qua đó quảng bá sản phẩm, kết nối đối tác và tìm kiếm cơ hội kinh doanh.

Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh xuất khẩu chính ngạch gắn với tối ưu hóa chuỗi cung ứng. Phía Việt Nam đề nghị các cơ quan chức năng và doanh nghiệp tỉnh Hải Nam phối hợp tháo gỡ khó khăn, tạo thuận lợi cho các mặt hàng nông sản, thủy sản và thực phẩm chế biến có thế mạnh của Việt Nam tiếp cận thị trường Trung Quốc thông qua Cảng Thương mại tự do Hải Nam.

Định hướng thứ ba là phát huy hợp tác thương mại điện tử và kinh tế số. Ông Hưng đề nghị Hiệp hội Thương mại số Hải Nam phối hợp với Cục Xúc tiến thương mại và các hiệp hội ngành hàng Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ đưa sản phẩm Việt lên các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới, mở rộng kênh phân phối vào Trung Quốc.

Đề xuất hợp tác truy xuất nguồn gốc và logistics chuỗi lạnh

Cũng tại sự kiện, ông Phù Văn Phong, Chủ tịch Hiệp hội Thương mại số Hải Nam, đánh giá thực phẩm và nông sản là lĩnh vực có nhiều tiềm năng trong hợp tác kinh tế, thương mại Việt Nam - Trung Quốc nhờ thế mạnh bổ trợ và nhu cầu thị trường ngày càng đa dạng.

Theo ông Phong, Việt Nam có lợi thế về rau quả nhiệt đới, thủy sản, cà phê, thực phẩm đặc sản và chế biến thực phẩm. Trong khi đó, Trung Quốc sở hữu thị trường tiêu dùng quy mô lớn, nhu cầu phong phú, cùng kinh nghiệm về thiết bị chế biến, logistics chuỗi lạnh, phát triển thương hiệu và hệ thống phân phối xuyên biên giới.

Từ những lợi thế này, ông Phong đề xuất hai bên tăng cường phối hợp trong nghiên cứu, phát triển sản phẩm, xây dựng chuỗi cung ứng và kết nối hệ thống phân phối, từng bước mở rộng thị trường sang các nước ASEAN.

Về thương mại số, Hiệp hội Thương mại số Hải Nam mong muốn hợp tác với các doanh nghiệp, tổ chức Việt Nam phát triển hệ thống truy xuất nguồn gốc và chứng nhận chất lượng xuyên biên giới; ứng dụng công nghệ số trong giám sát chuỗi lạnh, vận hành kho thông minh; đồng thời mở rộng thương mại điện tử xuyên biên giới và các hoạt động tiếp thị số.

Các lĩnh vực như dữ liệu xuyên biên giới, chứng từ điện tử và thanh toán trực tuyến cũng được phía Hải Nam đề xuất nghiên cứu hợp tác, nhằm từng bước tích hợp giải pháp số vào quy trình thương mại thực phẩm, đơn giản hóa giao dịch và giảm chi phí.

Ông Phong cho biết Hiệp hội đang xúc tiến chuẩn bị xây dựng các khu hợp tác giữa tỉnh Hải Nam và các quốc gia ASEAN. Trong đó, phía Hiệp hội dự kiến xây dựng phân khu hợp tác dành cho Việt Nam, cung cấp dịch vụ hỗ trợ một cửa cho doanh nghiệp đầu tư, thành lập và triển khai hoạt động kinh doanh tại Hải Nam.

Tại hội nghị, Trung tâm Hỗ trợ Xúc tiến thương mại và Đầu tư thuộc Cục Xúc tiến thương mại và Hiệp hội Thương mại số Hải Nam đã ký biên bản ghi nhớ. Thỏa thuận tạo cơ sở phối hợp lâu dài trong hỗ trợ doanh nghiệp kết nối thương mại, ứng dụng chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả xuất nhập khẩu.