Tin Tức Nông Nghiệp — Trang 189

5 thị trường, 1 chiến lược: [Bài 2] Động lực mới của thương mại Việt-Hàn

Thị trường nông sản xuất khẩu Việt Nam duy trì nhịp ổn định trong tuần đầu tháng 7/2026, với một số mặt hàng ghi nhận biến động giá rõ rệt do tác động từ yếu tố quốc tế và cung – cầu nội địa.

Ngày 14/7/2026 rơi vào đầu và giữa mùa mưa trên cả nước: mưa rào và dông xuất hiện nhiều hơn, độ ẩm cao liên tục (trên 85%), nhiệt độ trung bình 26–32°C.

Tuần từ ngày 14–20/7/2026, thời tiết Tây Nguyên chịu ảnh hưởng rõ rệt của rãnh thấp kết hợp với gió tây nam hoạt động mạnh, gây mưa rào và giông bão tập trung ở hầu hết các tỉnh.

Thị trường TP.HCM 14-7: Giá cà phê giảm nhẹ khi thời tiết Brazil thuận lợi; trái cây Trung Quốc đắt hàng

Trước tình trạng ùn ứ nông, thủy sản và tình trạng "được mùa mất giá" vẫn diễn ra, ngành nông nghiệp Cần Thơ vừa có một số đề xuất thiết lập cơ chế phản ứng nhanh.

Trồng trụ sống (cây sống làm trụ cho tiêu leo, như keo, lồng mức, muồng…) và cây che bóng cho vườn tiêu mang lại nhiều lợi ích: che mát, giảm nhiệt mùa khô, giữ ẩm, giảm sốc nhiệt và rụng trái, bền và giảm chi phí trụ theo thời gian.

Tỉa lươn (bỏ dây lươn mọc dưới gốc, dây vô hiệu) và tạo tán thông thoáng giúp vườn tiêu đủ nắng, giảm ẩm — nhờ đó ít bệnh (thán thư, nấm gốc rễ), dễ chăm và tập trung dinh dưỡng nuôi dây mang trái.

Tạo hình và buộc dây cho tiêu leo trụ đúng cách giúp cây phủ trụ đều, bộ khung khỏe, cho nhiều dây ác mang trái và dễ chăm sóc.

Sau thu hoạch, cây tiêu kiệt sức vì đã dồn dinh dưỡng nuôi trái, nên phục hồi vườn là khâu bắt buộc để vụ sau ra hoa – đậu trái tốt và tránh suy cây.

Phơi (hoặc sấy) tiêu đen đúng cách để hạ độ ẩm hạt về mức an toàn (khoảng 12–13% để bảo quản) là khâu quyết định chất lượng và bảo quản: tiêu ẩm cao dễ mốc, đổi màu, giảm giá. Phơi trên nền/bạt sạch, rải mỏng, đảo đều đến khi hạt khô giòn, vỏ nhăn đen.

Hãm nước (tạo một giai đoạn khô hạn trong mùa khô) là kỹ thuật giúp hồ tiêu phân hóa mầm hoa và ra hoa tập trung: sau thu hoạch và dưỡng cây, ngừng/giảm tưới để cây "nghỉ" và chuyển sang sinh sản, rồi tưới lại kích ra hoa đồng loạt khi có mưa hoặc chủ động tướ…

Dung trọng (khối lượng trên thể tích — hạt nặng hay nhẹ) là chỉ tiêu chất lượng quan trọng của tiêu đen: dung trọng cao (hạt chắc, nặng) bán được giá hơn.

Tiêu trắng (tiêu sọ) được chế biến bằng cách bóc lớp vỏ ngoài của hạt tiêu chín, để lộ phần lõi trắng, rồi phơi/sấy khô.

Hồ tiêu xuất khẩu phải đạt yêu cầu nghiêm về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (nhiều thị trường siết rất chặt), an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Chỉ cần vượt ngưỡng dư lượng là lô hàng bị trả hoặc bị cảnh báo.

Muốn trữ tiêu lâu (chờ giá) mà không mốc, giữ độ cay thơm, cần: hạt đã phơi/sấy đủ khô (độ ẩm an toàn ~12–13%), đóng bao sạch và bảo quản nơi khô ráo, thoáng, sạch mùi, kê cao.

Bệnh chết chậm ở hồ tiêu thường là hậu quả của tuyến trùng rễ phối hợp với nấm hại rễ cùng "tấn công": tuyến trùng chích rễ tạo u sưng, vết thương; nấm (Fusarium, Phytophthora…) theo đó xâm nhập gây thối rễ.

Tưới nhỏ giọt cho hồ tiêu giúp tiết kiệm nước, đưa nước tới đúng gốc, và có thể bón phân qua hệ thống (châm phân) — rất phù hợp với vùng khô hạn Đông Nam Bộ, Tây Nguyên.

Thu hoạch hồ tiêu đúng độ chín giúp tỉ lệ hạt chắc cao, dung trọng lớn (hạt nặng) và chất lượng tốt. Thu quá sớm (gié còn nhiều hạt xanh non) thì hạt lép, dung trọng thấp, phơi ra teo nhỏ; thu quá muộn thì hạt chín rụng, hao hụt.

Thối gốc, thối rễ do nấm (chủ yếu Phytophthora — bệnh chết nhanh) bùng mạnh trong mùa mưa, khi vườn tiêu đọng nước. Bệnh tấn công cổ rễ, gốc và rễ làm cây héo rũ nhanh, vàng lá, rụng lá – gié và chết trong thời gian ngắn, lây lan cả vườn theo nước.

Hồ tiêu thiếu magie, kẽm, bo (và các trung – vi lượng khác) thường biểu hiện qua lá và ảnh hưởng đến ra hoa, đậu gié: thiếu magie gây vàng gân xanh ở lá già, thiếu kẽm làm lá nhỏ, đọt kém, thiếu bo làm gié thưa hạt, đậu kém.

Trên hồ tiêu, rầy, bọ xít lưới và bọ trĩ chích hút bông, gié non và lá non, làm gié thưa hạt, rụng hoa, lá non biến dạng và cây suy. Chúng hại mạnh vào giai đoạn ra hoa – đậu trái và khi cây ra đọt non.

Khi mưa lớn gây ngập úng vườn tiêu, phải thoát nước cấp tốc để cứu rễ — vì hồ tiêu ngập úng chỉ ngắn là rễ ngạt, bùng nấm Phytophthora (chết nhanh) và có thể chết cả vườn.

Gió bão có thể làm đổ trụ tiêu, nghiêng trụ, tuột dây (bung dây khỏi trụ) và rách lá, nhất là với trụ chết cao, tiêu phủ dày đón gió, hoặc vườn không có đai chắn gió. Thiệt hại lớn nếu trụ đổ kéo cả bộ dây.