Cà Mau cần 850 tỷ đồng giải bài toán nước sạch nông thôn

Ưu tiên đưa nước sạch về vùng khó

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, qua rà soát tình hình cấp nước sinh hoạt trên địa bàn, một số khu vực nông thôn vẫn gặp khó khăn do nguồn nước dưới đất không thể khai thác hoặc chất lượng không bảo đảm.

Trong đó, xã Biển Bạch là địa bàn đặc biệt khó khăn khi không có nguồn nước ngầm để khai thác phục vụ sinh hoạt. Hiện có 53 hộ dân sinh sống phân tán gặp khó khăn trong tiếp cận nguồn nước. Qua làm việc với người dân, ngành chức năng đã thống nhất các phương án cấp nước phù hợp với điều kiện thực tế từng khu vực.

Cụ thể, tại các tuyến Kênh 18, Kênh 19 và Kênh Tư Thanh có 24 hộ dân thống nhất tự đào rãnh trên phần đất gia đình để lắp đặt đường ống. Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn sẽ hỗ trợ vật tư, nhân công, đồng hồ nước và đấu nối vào hệ thống cấp nước hiện hữu.

Đối với 29 hộ dân tại các tuyến Kênh 15 rưỡi, Kênh 16 rưỡi - Ranh Hạt và Kênh 500, đoạn Kênh 11 đến Kênh 14, việc tiếp cận nguồn nước tập trung gặp khó khăn do không có quỹ đất xây bể chứa, thiếu kinh phí đối ứng, phương tiện và dụng cụ chứa nước.

Các hộ dân thống nhất kiến nghị được hỗ trợ bồn nhựa để sử dụng lâu dài. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, hiện một số đơn vị dự kiến tài trợ khoảng 300 bồn chứa loại 1 m³ để địa phương xem xét, phân bổ cho các hộ phù hợp.

Không chỉ thiếu đường ống, tại một số khu vực, dù hệ thống cấp nước đã đi qua nhưng nguồn nước yếu do hạn chế về điện. Qua khảo sát, Điện lực Thới Bình thống nhất đề xuất nâng cấp lưới điện từ 1 pha lên 3 pha nhằm bảo đảm hệ thống cấp nước vận hành ổn định, đủ áp lực, nhất là trong mùa khô và thời điểm nhu cầu sử dụng tăng cao.

Phấn đấu có nước trước mùa khô 2027

Ông Tô Hoài Phương, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau cho biết, Dự án đầu tư xây dựng nâng cấp, mở rộng 11 km mạng đường ống tại xã Biển Bạch; đầu tư công trình xử lý nước và mở rộng 17 km mạng đường ống tại xã Khánh Lâm, xã Khánh An và Dự án cấp nước sinh hoạt cấp bách khu vực nông thôn tỉnh Cà Mau giai đoạn 2026-2030 hiện đã được UBND tỉnh thống nhất điều chỉnh chủ trương đầu tư.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau sẽ quyết liệt đôn đốc các đơn vị liên quan khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, ưu tiên đấu nối hạng mục mạng lưới đường ống tại xã Biển Bạch để cung cấp nước sinh hoạt cho người dân trước mùa khô năm 2027.

Theo ông Tô Hoài Phương, thời gian qua, Sở đã phối hợp với các đơn vị, địa phương rà soát tổng thể tình hình cấp nước sinh hoạt trên địa bàn tỉnh, đặc biệt tại những cụm, tuyến dân cư không khai thác được nguồn nước dưới đất. Kết quả rà soát cho thấy, ngoài xã Biển Bạch, xã Nguyễn Phích có khoảng 369 hộ dân đang gặp khó khăn về nguồn nước sinh hoạt do nguồn nước ngầm bị nhiễm phèn, chưa bảo đảm cho sinh hoạt.

Đối với các hộ dân tại xã Nguyễn Phích, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường phối hợp với địa phương triển khai mở rộng 7 km mạng đường cấp nước, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cho hơn 100 hộ.

Đối với các hộ còn lại, Sở sẽ tiếp tục phối hợp với UBND xã và các đơn vị liên quan tổ chức họp dân, thống nhất phương án cấp nước phù hợp như mở rộng mạng lưới đường ống, xây dựng bể chứa 48 m³ hoặc hỗ trợ bồn chứa nước. Việc lựa chọn phương án phải tính đến đặc thù khu vực có các hộ dân sinh sống thưa thớt, phân tán, qua đó bảo đảm hiệu quả đầu tư và khả năng cung cấp nước ổn định, lâu dài.

Cần 850 tỷ đồng cho giai đoạn 2026-2030

Không chỉ xử lý những điểm thiếu nước trước mắt, Cà Mau đang hướng đến giải pháp căn cơ nhằm bảo đảm an ninh nguồn nước nông thôn. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, ngoài những dự án đã hoàn thành, các dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư và đang triển khai, ngành cũng đề xuất phương án, danh mục đầu tư xây dựng các nhà máy cấp nước tập trung theo quy hoạch.

Trước mắt, giai đoạn 2026-2030, nhu cầu kinh phí đầu tư dự kiến khoảng 850 tỷ đồng. Nguồn lực này nhằm phục vụ nhu cầu thiết yếu của người dân, bảo đảm tính bền vững và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, hạn hán.

Song song đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ nghiên cứu tích hợp phương án phát triển hệ thống cấp nước sạch vào Đề án “Khai thác hiệu quả nước mặt, quy hoạch và xây dựng hệ thống hồ chứa nước ngọt, gắn với xây dựng nhà máy xử lý nước sạch. Từng bước hạn chế và tiến tới dừng khai thác nước dưới đất phục vụ sinh hoạt trên địa bàn tỉnh Cà Mau”.

Theo định hướng này, tỉnh Cà Mau sẽ từng bước khai thác hiệu quả nguồn nước mặt, giảm và tiến tới dừng khai thác nước dưới đất phục vụ sinh hoạt khi đã bảo đảm được nguồn cấp thay thế ổn định, an toàn, qua đó góp phần bảo đảm an ninh nguồn nước.

Tại xã Biển Bạch, chủ trương ưu tiên mở rộng mạng lưới cấp nước và hỗ trợ bồn chứa nhận được sự đồng thuận của người dân.

Chị Nguyễn Ngọc Bích, ngụ tại ấp Thanh Tùng, xã Biển Bạch, chia sẻ: "Nhiều năm qua, cứ đến mùa khô là gia đình tôi lại chật vật đổi từng khối nước sinh hoạt với giá rất cao. Nghe tin tỉnh sắp mở rộng đường ống kéo nước sạch về tận nơi và hỗ trợ bồn chứa, bà con ở đây mừng lắm. Có nước sạch ổn định, cuộc sống và việc sinh hoạt của gia đình tôi mới bớt vất vả."

Ông Lê Văn Dẫy, Phó Chủ tịch UBND xã Biển Bạch, cho biết địa phương đang khẩn trương chuẩn bị các điều kiện cần thiết, sẵn sàng mặt bằng để phối hợp triển khai thi công theo đúng tinh thần chỉ đạo.

“UBND xã được phân công phối hợp chặt chẽ với Sở Nông nghiệp và Môi trường để triển khai phương án cấp nước này. Hiện chúng tôi đang tập trung rà soát kỹ lại danh sách 24 hộ dân cần mở rộng đường ống và 29 hộ nhận bồn chứa tài trợ để đảm bảo đúng đối tượng, công khai và minh bạch. Đồng thời, xã cũng tăng cường tuyên truyền, vận động người dân đồng thuận, sẵn sàng hỗ trợ ngày công cùng đơn vị thi công nhằm đẩy nhanh tiến độ, sớm đưa nguồn nước sạch về phục vụ bà con”, ông Dẫy nhấn mạnh.

Theo chỉ đạo của UBND tỉnh Cà Mau, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với UBND xã Biển Bạch hỗ trợ vật tư, nhân công thi công mở rộng mạng lưới đường ống cấp nước cho 24 hộ dân tại khu vực Kênh 18, Kênh 19 và Kênh Tư Thanh, bảo đảm hoàn thành trong thời gian sớm nhất.

Đối với 29 hộ chưa có điều kiện tiếp cận nguồn nước tập trung, các đơn vị chức năng tiếp nhận, phân bổ nguồn bồn chứa nước tài trợ, rà soát và cấp phát đúng đối tượng, công khai, minh bạch.

Tỉnh cũng giao Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Công ty Điện lực Cà Mau khẩn trương nâng cấp nguồn điện phục vụ công trình cấp nước từ 1 pha lên 3 pha. Các thủ tục đầu tư mở rộng đường ống tại xã Biển Bạch thuộc các dự án đã được điều chỉnh chủ trương cũng được ưu tiên hoàn thiện, phấn đấu hoàn thành đấu nối và cung cấp nước cho người dân trước mùa khô năm 2027.

Tỉnh Cà Mau đang đặt yêu cầu giải quyết căn cơ tình trạng thiếu nước sinh hoạt ở những vùng khó khăn. Việc đầu tư đồng bộ mạng lưới cấp nước, hồ chứa nước ngọt và nhà máy xử lý nước được kỳ vọng sẽ tạo nguồn cấp ổn định, giảm phụ thuộc vào nước dưới đất và tăng khả năng chống chịu trước hạn hán, biến đổi khí hậu.