Trung Quốc cấp thêm gần 570 mã vùng trồng, xuất khẩu sầu riêng Việt Nam kỳ vọng đạt 4 tỷ USD năm 2026

Ngành sầu riêng tiếp tục đón nhận những tín hiệu tích cực khi thị trường Trung Quốc vừa chính thức phê duyệt thêm gần 570 mã vùng trồng mới. Động thái này không chỉ củng cố vị thế thương hiệu nông sản Việt trên trường quốc tế mà còn tạo đà vững chắc để kim ngạch xuất khẩu loại trái cây chiến lược này hướng tới mục tiêu 4 tỷ USD trong năm 2026, bất chấp những sức ép cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Mở rộng "cánh cửa" xuất ngoại, hướng tới kỷ lục mới

Trong khuôn khổ chuyến công tác tại Trung Quốc vào giữa tháng 8 vừa qua, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có những buổi làm việc hiệu quả với Tổng cục Hải quan nước bạn. Điểm nhấn nổi bật của chuyến đi là việc phía Trung Quốc chấp thuận cấp thêm 567 mã vùng trồng sầu riêng cho Việt Nam. Quyết định này đã nâng tổng số mã vùng trồng được phép xuất khẩu lên hơn 1.800 mã, mở ra dư địa thị trường rất lớn cho nông dân và doanh nghiệp.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp nhấn mạnh, sự kiện này đóng vai trò quan trọng trong việc hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng. Bộ đang ráo riết hoàn tất các thủ tục còn lại, đặt kỳ vọng đưa kim ngạch xuất khẩu sầu riêng năm 2026 ít nhất bằng mức 3,85 tỷ USD của năm ngoái và hoàn toàn có thể chạm mốc 4 tỷ USD.

Nhìn vào bức tranh tổng thể, sầu riêng đang chứng tỏ vị thế là sản phẩm chủ lực mang tính chiến lược, chiếm tới 40% tổng sản lượng xuất khẩu của ngành trồng trọt. Với khoảng 200.000 ha diện tích canh tác và sản lượng 2,08 triệu tấn, giá trị mang lại từ sầu riêng đã tăng vọt. Chỉ tính riêng 8 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu đã ước đạt 1,95 tỷ USD. Trong đó, Trung Quốc vẫn là đối tác số một khi đóng góp 1,85 tỷ USD, chiếm tới 95% thị phần.

Số hóa quản lý và nâng tầm thương hiệu nông sản

Để đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường nhập khẩu về chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm và cơ sở dữ liệu, khâu quản lý sản phẩm đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ.

Từ ngày 1/7, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chính thức đưa vào vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc trên nền tảng chuyển đổi số. Thông qua hệ thống này, khách hàng trong và ngoài nước có thể dễ dàng minh bạch hóa mọi dữ liệu từ khâu chăm sóc, sử dụng phân bón đến quy trình sản xuất. Song song đó, việc phân cấp quản lý mã vùng trồng và cơ sở đóng gói xuống tận cấp xã, phường đã giúp tháo gỡ điểm nghẽn cho các diện tích trồng xen canh – khu vực vốn gặp nhiều rào cản trong khâu cấp mã trước đây.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng vừa đàm phán thành công và được phía Trung Quốc chấp thuận 52 phòng kiểm nghiệm sản phẩm đạt chuẩn. Trong thời gian tới, mạng lưới các phòng kiểm nghiệm này sẽ tiếp tục được mở rộng nhằm kiểm soát chặt chẽ chất lượng sản phẩm trước khi xuất khẩu, qua đó bảo vệ và nâng tầm uy tín thương hiệu sầu riêng Việt.

Giải bài toán cạnh tranh, chiến lược đa dạng hóa thị trường

Mặc dù tốc độ tăng trưởng vô cùng ấn tượng, song Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng thẳng thắn nhìn nhận ngành sầu riêng vẫn đang đối mặt với những "nút thắt" cần tháo gỡ. Điển hình là tình trạng phát triển diện tích tự phát tại một số địa phương, chưa gắn kết chặt chẽ với điều kiện thổ nhưỡng, nguồn nước và sự thiếu đồng bộ trong chuỗi liên kết sản xuất - logistics - xuất khẩu.

Trên bản đồ thương mại quốc tế, thương hiệu sầu riêng Việt Nam cũng đang phải chịu sức ép cạnh tranh trực tiếp từ Thái Lan, Malaysia – những quốc gia đang tung ra hàng loạt chính sách trợ lực để chiếm lĩnh thị trường Trung Quốc.

Để giữ vững lợi thế và đà tăng trưởng, định hướng của ngành nông nghiệp là tập trung gia tăng giá trị thông qua các sản phẩm sầu riêng đông lạnh và sầu riêng chế biến sâu.

Đặc biệt, chiến lược đa dạng hóa thị trường đã đón nhận tin vui khi vào tháng 7, Ấn Độ đã chính thức đồng ý nhập khẩu sầu riêng Việt Nam. Theo đánh giá của Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp, với quy mô dân số tỷ dân cùng sự gia tăng của tầng lớp siêu giàu, Ấn Độ hứa hẹn sẽ là một thị trường tiêu thụ khổng lồ, góp phần đưa thương hiệu sầu riêng Việt Nam vươn xa và phát triển bền vững hơn trong tương lai.