Ứng dụng viễn thám trong hạch toán tài nguyên nước

Ứng dụng viễn thám trong hạch toán tài nguyên nước

Thứ Ba 20/10/2026 , 17:43 (GMT+7)

Nghiên cứu thí điểm tại lưu vực sông Srêpốk ứng dụng dữ liệu viễn thám để đánh giá nguồn nước, hỗ trợ quản lý và sử dụng nước trong nông nghiệp.

Nguồn nước ngày càng chịu nhiều sức ép từ biến đổi khí hậu và nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội. Đặc biệt, tại các lưu vực sông có tỷ trọng sử dụng nước cho nông nghiệp lớn, việc xác định nguồn nước sẵn có, nhu cầu sử dụng và hiệu quả khai thác có ý nghĩa quan trọng đối với công tác quản lý. Ứng dụng công nghệ viễn thám trong hạch toán tài nguyên nước đang mở ra hướng tiếp cận mới, giúp bổ sung dữ liệu, nâng cao khả năng giám sát và hỗ trợ điều hòa, phân phối nguồn nước.

Hạch toán tài nguyên nước không chỉ là thống kê lượng nước hiện có, mà còn kết nối dữ liệu về nguồn nước, lượng nước khai thác, sử dụng với hoạt động sản xuất và các yếu tố kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, việc thu thập thông tin trên phạm vi rộng, liên quan đến nhiều nguồn nước và mục đích sử dụng khác nhau, đòi hỏi nguồn lực lớn. Trong khi đó, biến đổi khí hậu khiến lượng mưa, bốc hơi, độ ẩm đất và nhu cầu nước tưới biến động theo không gian, thời gian.

Viện Chiến lược Chính sách Nông nghiệp và Môi trường

Trước yêu cầu này, công nghệ viễn thám có thể cung cấp các thông tin diện rộng về lượng mưa, tình trạng bề mặt đất, độ ẩm đất và biến động sử dụng đất. Khi kết hợp với số liệu quan trắc tại mặt đất và mô hình thủy văn, các dữ liệu này giúp đánh giá sự phân bố nguồn nước, hỗ trợ xác định nhu cầu nước trong nông nghiệp và từng bước hoàn thiện hệ thống hạch toán.

Nhằm ứng dụng công nghệ viễn thám vào trong công tác hạch toán tài nguyên nước nhóm nghiên cứu Viện Khoa học tài nguyên nước (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã triển khai đề tài ứng dụng công nghệ viễn thám phục vụ hạch toán tài nguyên nước trong nông nghiệp. Áp dụng thí điểm cho lưu vực sông Srêpốk

Một trong những nội dung trọng tâm của đề tài là xây dựng bộ dữ liệu viễn thám về lượng mưa, bốc hơi, độ ẩm đất và sử dụng đất trong giai đoạn 2010–2024. Trên cơ sở đó, đề tài xây dựng bộ tiêu chí, khung hạch toán tài nguyên nước trong nông nghiệp ứng dụng viễn thám và thực hiện hạch toán thí điểm cho lưu vực.

Phỏng vấn lãnh đạo Viện Khoa học tài nguyên nước

“Xin ông/bà cho biết việc ựng dụng công nghệ cao, viễn thám trong hạch toán tài nguyên nước có ý nghĩa ra sao?”

Kết quả bước đầu đã hình thành bộ dữ liệu theo các nhóm thông tin nêu trên và cung cấp những kết quả ban đầu về hạch toán tài nguyên nước trong nông nghiệp. Tuy nhiên, các kết quả vẫn cần được tiếp tục kiểm chứng, đối chiếu với số liệu quan trắc thực tế để đánh giá độ chính xác và khả năng ứng dụng trong công tác quản lý.

Phỏng vấn KS. NGUYỄN HOÀNG BÁCH

Viện Khoa học Tài nguyên nước

Đánh giá tính khả thi của dự án ứng dụng công nghệ viễn thám phục vụ hạch toán tài nguyên nước trong nông nghiệp?

Từ kết quả nghiên cứu của dự án, mục tiêu lâu dài không chỉ là ứng dụng công nghệ để thu thập dữ liệu, mà còn hình thành công cụ hỗ trợ quản lý tài nguyên nước dựa trên bằng chứng khoa học. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để từng bước nâng cao hiệu quả phân bổ, sử dụng nước trong nông nghiệp, góp phần bảo đảm an ninh nguồn nước và phát triển bền vững.