Việt Nam có đơn vị đầu tiên sở hữu 2 công nghệ chiếu xạ trái cây xuất khẩu sang Mỹ

Việt Nam có đơn vị đầu tiên sở hữu 2 công nghệ chiếu xạ trái cây xuất khẩu sang Mỹ
Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) vừa có văn bản gửi Công ty TNHH Chiếu xạ Toàn Phát (Công ty Toàn Phát; khu công nghiệp Phú An Thạnh, xã Bến Lức, tỉnh Tây Ninh) liên quan đến việc công ty này được Cơ quan Kiểm dịch động thực vật Mỹ (APHIS) chính thức phê duyệt cho thực hiện công nghệ chiếu xạ x-ray phục vụ việc xuất khẩu quả tươi.
Theo đó, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật yêu cầu Công ty Toàn Phát phối hợp chặt chẽ với cán bộ kiểm dịch thực vật của APHIS và Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật trong quá trình giám sát xử lý chiếu xạ quả tươi xuất khẩu sang Mỹ.
Việc làm này nhằm đảm bảo quá trình xử lý chiếu xạ quả tươi xuất khẩu sang Mỹ đúng theo kế hoạch đã ký giữa APHIS và Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật.
Trước đó, Công ty Toàn Phát đã được APHIS chấp thuận xử lý bằng công nghệ chiếu xạ gamma (sử dụng nguồn Cobalt-60). Như vậy, theo hồ sơ phê duyệt, Công ty Toàn Phát hiện là đơn vị đầu tiên tại Việt Nam được APHIS chấp thuận sử dụng cả 2 công nghệ chiếu xạ trong xử lý kiểm dịch trái cây tươi xuất khẩu sang thị trường Mỹ.
Việc vận hành đồng thời 2 công nghệ chiếu xạ (x-ray và gamma) giúp năng lực xử lý trái cây xuất khẩu của doanh nghiệp tăng gần gấp đôi. Đồng thời, tăng khả năng vận hành linh hoạt, đặc biệt trong giai đoạn thu hoạch rộ theo mùa vụ. Được biết, riêng năm 2025, công ty đã xử lý trên 5.600 tấn trái cây tươi xuất khẩu sang Mỹ bằng công nghệ chiếu xạ gamma.
Hiện nay, đối với các loại trái cây tươi như bưởi, xoài, thanh long, nhãn, vải, chôm chôm và vú sữa, chiếu xạ là bước kiểm dịch bắt buộc trước khi xuất khẩu sang Mỹ.
Tuy nhiên, do tính mùa vụ, sản lượng trái cây thường dồn vào khoảng thời gian ngắn, khiến áp lực tăng đồng thời ở nhiều khâu: Vùng trồng, đóng gói, kho lạnh, vận chuyển, kiểm dịch và nhất là xử lý chiếu xạ, vốn tập trung chủ yếu ở các cơ sở phía Nam.
Nếu năng lực chiếu xạ không đáp ứng kịp sản lượng vào mùa cao điểm, doanh nghiệp xuất khẩu sẽ đối mặt với thời gian chờ kéo dài, phát sinh chi phí lưu kho lạnh và rủi ro trễ kế hoạch giao hàng.
Theo số liệu của Hiệp hội Rau quả Việt Nam, tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam năm 2025 đạt hơn 8,5 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay. Riêng kim ngạch xuất khẩu rau quả sang Mỹ đạt khoảng 547 triệu USD, tăng hơn 50% so với năm trước. Tuy thị trường Mỹ có nhiều dư địa, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu ngày càng cao về chất lượng sản phẩm.