Việt Nam hướng tới trung tâm nông nghiệp xanh, công nghệ và năng lượng sạch

Tại phiên đối thoại cấp cao trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 tại TP.HCM, ngày 28/10, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã có buổi đối thoại với ông Stephan Mergenthaler, Giám đốc điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), về những chuyển động của kinh tế toàn cầu, định hướng phát triển và vai trò của Việt Nam trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược gia tăng, chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc và công nghệ phát triển nhanh chóng, Thủ tướng khẳng định, Việt Nam kiên định tự chủ chiến lược, chủ động hội nhập quốc tế, đổi mới mô hình tăng trưởng và mở rộng hợp tác vì mục tiêu phát triển bền vững.

Đổi mới mô hình tăng trưởng trước biến động toàn cầu

Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, kinh tế thế giới đang bước vào giai đoạn biến động và chuyển đổi sâu sắc. Cạnh tranh giữa các nước lớn không chỉ diễn ra trong lĩnh vực kinh tế mà còn mở rộng sang công nghệ, dữ liệu, năng lượng và các tiêu chuẩn thương mại, đầu tư, môi trường.

Toàn cầu hóa tiếp tục phát triển nhưng đang được tổ chức lại theo hướng phân mảnh hơn, đặt ra yêu cầu ngày càng cao về tự chủ và sức chống chịu của mỗi nền kinh tế.

Thủ tướng chỉ ra ba thách thức lớn: cơ chế, luật lệ quốc tế chưa theo kịp biến động; mô hình tăng trưởng truyền thống bộc lộ giới hạn; lòng tin chiến lược suy giảm, đòi hỏi đổi mới phương thức hợp tác giữa các quốc gia.

Trong bối cảnh đó, năng lực phát triển của một quốc gia không chỉ phụ thuộc vào quy mô hay lợi thế sẵn có mà còn được quyết định bởi khả năng tự chủ, sức chống chịu và năng lực kiến tạo những động lực tăng trưởng mới.

"Chúng ta phải chuyển sang khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm nền tảng để chúng ta đổi mới mô hình phát triển và nâng cao năng suất, sức cạnh tranh của nền kinh tế", Thủ tướng nhấn mạnh và cho biết, đây cũng là định hướng Việt Nam đang triển khai, gắn đổi mới mô hình phát triển với cải cách thể chế, nâng cao năng lực quản trị quốc gia, giảm chi phí tuân thủ và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

Xây dựng sức chống chịu bằng nội lực và cải cách thể chế

Trả lời câu hỏi về khả năng ứng phó với những cú sốc bên ngoài, Thủ tướng cho rằng, sức chống chịu không đơn thuần là vượt qua khó khăn trước mắt.

"Trong một thế giới bất định, sức chống chịu của một quốc gia không chỉ là khả năng đứng vững được trước các cú sốc mà quan trọng là khả năng thích ứng, phục hồi và năng lực, tính chủ động sáng tạo và khả năng hay năng lực tự đổi mới của mình để phát triển mạnh mẽ hơn nữa sau những cú sốc và những biến động này", Thủ tướng chia sẻ.

Với nền kinh tế có độ mở cao, Việt Nam xác định ổn định chính trị - xã hội và kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết để củng cố năng lực tự chủ. Chính phủ tiếp tục điều hành linh hoạt các chính sách vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn, an ninh năng lượng và an ninh lương thực.

Theo Thủ tướng, nợ công Việt Nam hiện khoảng 34-35% GDP, tạo dư địa tài chính hỗ trợ người dân, doanh nghiệp khi xảy ra biến động, đồng thời duy trì đầu tư cho hạ tầng chiến lược.

Cải cách thể chế cũng được được đẩy mạnh. Trong 9 tháng đầu năm, việc cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh đã giúp tiết giảm 53% thời gian và 55% chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.

Cùng với cải thiện môi trường đầu tư, Việt Nam ưu tiên phát triển hạ tầng giao thông, cảng biển, năng lượng; hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực tài chính, quản trị, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Chính phủ cũng chú trọng củng cố năng lực sản xuất, dự trữ chiến lược đối với lương thực, năng lượng, tăng cường phòng chống thiên tai, quản trị rủi ro và thích ứng với biến đổi khí hậu.

"Việt Nam xác định là với ổn định chính trị xã hội, ổn định vĩ mô là nền tảng và thể chế phát triển là đột phá, công nghệ là động lực và doanh nghiệp là trung tâm", Thủ tướng nhấn mạnh.

Việt Nam hướng tới trung tâm nông nghiệp xanh của khu vực và thế giới

Trao đổi về vị thế Việt Nam trong kiến trúc kinh tế toàn cầu mới, hướng tới năm 2035, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu ba định hướng chiến lược.

"Việt Nam rất mong muốn trở thành một trung tâm công nghệ số mới nổi, một trung tâm về năng lượng mới, năng lượng xanh, năng lượng sạch và một trung tâm sản xuất nông nghiệp xanh của khu vực và thế giới", Thủ tướng nói.

Cùng với mục tiêu này, Việt Nam mong muốn trở thành mắt xích quan trọng, đáng tin cậy trong các chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị toàn cầu và các cực tăng trưởng mới; đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng khu vực và thế giới.

Theo Thủ tướng, Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để hiện thực hóa những mục tiêu đó. Trong đó, có vị trí địa lý chiến lược, môi trường chính trị và kinh tế vĩ mô ổn định, mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng mở và khả năng thích ứng nhanh.

Với dân số trên 100 triệu người, nguồn nhân lực dồi dào, năng lực sản xuất đã được kiểm chứng qua quá trình tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, Việt Nam còn có tiềm năng đa dạng về nông nghiệp, kinh tế biển, khoáng sản chiến lược, năng lượng tái tạo và đa dạng sinh học.

Những lợi thế này tạo nền tảng để Việt Nam không chỉ tiếp nhận đầu tư, công nghệ mà còn tham gia tạo ra giá trị công nghệ mới, nâng cao vị thế trong các mạng lưới tăng trưởng toàn cầu.

Kiên định tự chủ chiến lược, mở rộng hội nhập quốc tế

Trước câu hỏi về duy trì tự chủ chiến lược khi cạnh tranh giữa các nước lớn gia tăng của ông Stephan Mergenthaler, Thủ tướng khẳng định, Việt Nam nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, đa phương hóa, đa dạng hóa.

"Việt Nam xác định củng cố năng lực nội tại để giữ vững quyền tự quyết và chủ động lựa chọn cách thức hợp tác phù hợp, phù hợp với lợi ích quốc gia dân tộc của Việt Nam nhưng cũng tôn trọng và phù hợp với lợi ích chính đáng của các đối tác", Thủ tướng nhấn mạnh.

Theo đó, Việt Nam sẵn sàng hợp tác với tất cả các nước trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau, bình đẳng, cùng có lợi; kiên định bảo vệ độc lập, chủ quyền và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển.

Hiện Việt Nam có 18 hiệp định thương mại tự do đã ký kết. Việc đa dạng hóa thị trường, đối tác, nguồn vốn và công nghệ tiếp tục được thúc đẩy nhằm nâng cao năng lực nội sinh, từng bước làm chủ công nghệ và tạo ra giá trị gia tăng cao hơn.

Thủ tướng khẳng định, tự chủ không có nghĩa là khép kín, mà là nâng cao năng lực tự quyết. Đồng thời, mở rộng không gian phát triển thông qua hội nhập quốc tế chủ động, sâu rộng và hiệu quả.

Chuyển tư duy hợp tác sang đồng hành chiến lược

Đề cập kỳ vọng đối với cộng đồng quốc tế, Thủ tướng cho rằng, những biến động sâu sắc của thế giới đòi hỏi phải thay đổi tư duy hợp tác.

"Chúng ta phải chuyển từ phối hợp thực thi sang đồng hành chiến lược như WEF đang làm tại Việt Nam và với TP.HCM. Từ khai thác cơ hội sang chủ động để kiến tạo các cơ hội hợp tác. Và từ chia sẻ lợi ích sang chia sẻ trách nhiệm và định hình cái tương lai phát triển", Thủ tướng nói và cho biết, Việt Nam mong muốn các đối tác không chỉ tìm kiếm cơ hội đầu tư mà còn cùng hoạch định, cụ thể hóa những ý tưởng và giải pháp thành dự án, sản phẩm, kết quả thực chất.

Với doanh nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài, Chính phủ mong muốn tăng cường chia sẻ công nghệ, tri thức, kinh nghiệm quản trị, tham gia đào tạo nguồn nhân lực và hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Thủ tướng nhấn mạnh trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, yêu cầu hoạt động sản xuất kinh doanh gắn với bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.

Đối với WEF, Việt Nam mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ trong quá trình đổi mới mô hình phát triển, đồng thời sẵn sàng trở thành đối tác chiến lược của WEF tại khu vực để thúc đẩy những sáng kiến và mô hình hợp tác mới.

Gửi thông điệp tới cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư quốc tế về định hướng hợp tác lâu dài với Việt Nam, Thủ tướng Lê Minh Hưng gửi thông điệp: "Việt Nam không chỉ là điểm đến để đầu tư mà còn là đối tác phát triển lâu dài và không chỉ mong muốn tiếp nhận vốn, công nghệ mà còn mong muốn cùng các đối tác hợp tác để cùng phát triển và kiến tạo tương lai chung vì hòa bình ổn định, thịnh vượng và bền vững".

Với tinh thần "chuyển từ đầu tư tại Việt Nam" sang "đầu tư cùng Việt Nam", Thủ tướng mong muốn các doanh nghiệp quốc tế tăng cường liên kết với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học Việt Nam để cùng phát triển công nghệ, nguồn nhân lực và mạng lưới nhà cung ứng.

Về phía Chính phủ, Việt Nam cam kết tiếp tục duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng thực thi pháp luật, phát triển hạ tầng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.

Chính phủ cũng sẽ duy trì đối thoại, lắng nghe và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc theo thẩm quyền.

Thủ tướng nhấn mạnh, mong muốn thành công của cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư quốc tế song hành với sự phát triển của Việt Nam, cùng đầu tư cho công nghệ, con người và tương lai, xây dựng quan hệ hợp tác bền vững, cùng có lợi và có trách nhiệm với cộng đồng.