Việt Nam và Australia thúc đẩy vai trò phụ nữ trong nông nghiệp

Ngày 27/10, tại Hà Nội, Đại sứ quán Australia tại Việt Nam tổ chức sự kiện “Phụ nữ trong nông nghiệp Australia - Việt Nam”, với sự tham dự của hơn 90 đại biểu đến từ các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và hợp tác xã.

Sự kiện tập trung chia sẻ kinh nghiệm, giới thiệu các mô hình thực tiễn và thảo luận giải pháp nâng cao vai trò của phụ nữ trong sản xuất, quản lý, kinh doanh nông nghiệp, hướng tới phát triển ngành nông nghiệp bền vững và bao trùm.

Phát biểu khai mạc, bà Renee Deschamps, Đại biện lâm thời Đại sứ quán Australia tại Việt Nam, nhấn mạnh phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong sản xuất lương thực, quản lý tài nguyên thiên nhiên, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và duy trì sinh kế nông thôn. Tuy nhiên, những đóng góp này chưa được ghi nhận tương xứng khi phụ nữ vẫn gặp nhiều rào cản trong tiếp cận tài chính, công nghệ, đào tạo, thị trường và các vị trí lãnh đạo.

Phụ nữ chiếm khoảng 40% lực lượng lao động trong hệ thống nông nghiệp và thực phẩm trên toàn cầu. Trong bối cảnh ngành nông nghiệp đối mặt với biến đổi khí hậu, áp lực môi trường và nhu cầu lương thực ngày càng gia tăng, việc mở rộng cơ hội tham gia của phụ nữ không chỉ góp phần thúc đẩy bình đẳng giới mà còn nâng cao năng suất, khả năng thích ứng và hiệu quả phát triển kinh tế.

Để phát huy tiềm năng này, bà cho rằng cần tăng cường đầu tư vào giáo dục, đào tạo kỹ năng, phát triển năng lực lãnh đạo và xây dựng các mạng lưới hỗ trợ, đồng thời tạo điều kiện để phụ nữ có tiếng nói trong quá trình hoạch định chính sách và đưa ra quyết định.

Chia sẻ kinh nghiệm từ Australia, bà Cressida Cains, Chủ tịch tổ chức Phụ nữ Australia trong Nông nghiệp (AWiA), cho rằng sự tham gia của phụ nữ cần được nhìn nhận không chỉ qua số lượng người có mặt trong các tổ chức, mà quan trọng hơn là khả năng đóng góp ý kiến và tác động đến các quyết định liên quan đến sản xuất, kinh doanh.

Từ kinh nghiệm xây dựng doanh nghiệp sản xuất phô mai thủ công Pecora Dairy, bà nhận thấy phát triển một sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao mới chỉ là bước khởi đầu. Để duy trì hoạt động bền vững, người sản xuất cần có kiến thức quản trị, khả năng tiếp cận công nghệ, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường.

Theo bà Cressida Cains, các chương trình hỗ trợ phụ nữ cần gắn đào tạo kỹ năng với tạo cơ hội tham gia quản trị và lãnh đạo. Đồng thời, nông dân cần được tham gia vào quá trình nghiên cứu, thử nghiệm và ứng dụng công nghệ để các giải pháp khoa học đáp ứng sát hơn nhu cầu thực tiễn.

Tại Việt Nam, bà Bàn Thị Ngân, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp hữu cơ Hợp Phát, chia sẻ hành trình phát triển kinh tế từ cây hạt dẻ, gắn sản xuất nông nghiệp với liên kết nông dân và nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Khởi đầu với 40 cây dẻ trồng thử nghiệm vào năm 2006, bà Ngân nhận thấy tiềm năng phát triển loại cây này thành sản phẩm hàng hóa. Để vận động người dân thay đổi tập quán canh tác, bà trực tiếp đưa các hộ đến tham quan mô hình, tìm hiểu kỹ thuật và hiệu quả kinh tế. Từ đó, các hộ từng bước liên kết sản xuất, tạo nền tảng phát triển Hợp tác xã Hợp Phát.

Không dừng lại ở tiêu thụ hạt dẻ tươi, hợp tác xã từng bước cải thiện quy trình canh tác, chú trọng chất lượng nguyên liệu, đầu tư sơ chế, bảo quản và phát triển các sản phẩm chế biến nhằm gia tăng giá trị, mở rộng thị trường tiêu thụ.

Tuy nhiên, phụ nữ nông thôn, đặc biệt là phụ nữ dân tộc thiểu số, vẫn gặp nhiều khó khăn về vốn, kiến thức quản lý, công nghệ chế biến và khả năng tiếp cận thị trường. Những hạn chế này khiến việc mở rộng quy mô sản xuất và nâng cao giá trị nông sản còn nhiều trở ngại.

Từ thực tế đó, bà nhấn mạnh sự cần thiết của việc tăng cường liên kết giữa hợp tác xã với doanh nghiệp và nhà khoa học nhằm tháo gỡ khó khăn trong bảo quản, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Đồng thời, bà đề xuất hình thành mạng lưới kết nối phụ nữ làm nông nghiệp tại Việt Nam, tạo điều kiện chia sẻ kinh nghiệm, tiếp cận kỹ thuật, tìm kiếm đối tác và phát triển sinh kế bền vững.

Những kinh nghiệm được chia sẻ tại sự kiện cho thấy, để phát huy vai trò của phụ nữ trong nông nghiệp, cần kết hợp giữa nâng cao năng lực cá nhân với cải thiện điều kiện tiếp cận nguồn lực, công nghệ và thị trường. Đặc biệt, việc tạo cơ hội để phụ nữ tham gia quản lý hợp tác xã, tổ chức sản xuất và quyết định phương án kinh doanh sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của các mô hình kinh tế nông thôn.

Thông qua trao đổi kinh nghiệm và kết nối các sáng kiến thực tiễn, sự kiện góp phần tăng cường hợp tác giữa Việt Nam và Australia trong thúc đẩy bình đẳng giới, phát triển kinh tế hợp tác và xây dựng nền nông nghiệp bền vững, nơi phụ nữ không chỉ trực tiếp sản xuất mà còn tham gia lãnh đạo và tạo ra giá trị trong toàn bộ chuỗi nông sản.