Việt Nam vượt cam kết nhập khẩu nông sản Hoa Kỳ, đặt bài toán hiệu quả chuỗi cung ứng

Giá trị nhập khẩu các mặt hàng thuộc danh mục cam kết đã đạt khoảng 4,6 tỷ USD, vượt mức 3 tỷ USD theo các thỏa thuận mua hàng. Nguồn cung bổ sung mở thêm lựa chọn cho doanh nghiệp chăn nuôi, chế biến, đồng thời đặt ra yêu cầu kiểm soát chi phí logistics

Nhập khẩu các mặt hàng thuộc danh mục cam kết đạt 4,6 tỷ USD

Chiều 10/11, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp làm việc với Thứ trưởng Thường trực Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) Stephen Vaden, nhân dịp đoàn xúc tiến thương mại nông nghiệp Hoa Kỳ đến Việt Nam. Tại cuộc làm việc, phía Việt Nam cho biết doanh nghiệp đã thực hiện các thỏa thuận mua hàng với giá trị vượt mức khoảng 3 tỷ USD đã cam kết.

Theo Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp, trong sáu tháng cuối năm 2025, kim ngạch nhập khẩu các sản phẩm thuộc danh mục đã ký biên bản ghi nhớ đạt khoảng 2,1 tỷ USD. Trong chín tháng đầu năm 2026, giá trị mua hàng đạt khoảng 2,8 tỷ USD, trong đó khoảng 2,5 tỷ USD thuộc danh mục cam kết. Cộng hai kỳ, giá trị nhập khẩu các mặt hàng thuộc danh mục này đạt khoảng 4,6 tỷ USD. Các nhóm hàng gồm ngô, đậu tương, thức ăn chăn nuôi, sữa và sản phẩm từ sữa, sản phẩm chăn nuôi, rau quả và gỗ nguyên liệu.

Tại buổi làm việc, ông Stephen Vaden ghi nhận kết quả nhập khẩu của Việt Nam trong bối cảnh hai nước đàm phán Hiệp định Thương mại đối ứng. Hai bên cũng trao đổi về công nghệ sinh học và an toàn thực phẩm. Phía Hoa Kỳ đề nghị tiếp tục thảo luận về kiểm soát vi khuẩn Salmonella và các yêu cầu xét nghiệm ADN tồn dư để giảm nguy cơ lô hàng bị từ chối, đồng thời bảo đảm yêu cầu an toàn thực phẩm.

Tính đủ chi phí từ cảng đến nhà máy

Ở góc độ kinh tế môi trường, giá mua chỉ là một phần chi phí của nguyên liệu nhập khẩu. Với ngô và đậu tương dùng trong sản xuất thức ăn chăn nuôi, doanh nghiệp còn phải tính cước vận chuyển, chi phí lưu kho, năng lượng sấy và hao hụt trong bảo quản. Một lô hàng có giá mua thấp vẫn có thể làm tăng chi phí đầu vào nếu phải lưu kho lâu hoặc hao hụt nhiều trước khi đưa vào chế biến. So sánh theo chi phí trên mỗi tấn nguyên liệu thực tế sử dụng giúp doanh nghiệp đánh giá sát hơn hiệu quả của từng nguồn cung.

Bài toán tương tự đặt ra với những mặt hàng cần bảo quản lạnh. Duy trì nhiệt độ phù hợp tiêu tốn điện, song gián đoạn chuỗi lạnh có thể khiến hàng xuống cấp hoặc phải tiêu hủy. Khi đó, doanh nghiệp vừa mất giá trị hàng hóa, vừa phát sinh chi phí xử lý chất thải. Theo dõi nhiệt độ theo lô và phối hợp lịch giao nhận với năng lực kho là những cách để giảm hao hụt và kiểm soát chi phí bảo quản.

Đối với gỗ nguyên liệu, hồ sơ nguồn gốc có giá trị ngay từ khâu lựa chọn nhà cung cấp. Việc gắn thông tin xuất xứ với từng lô gỗ giúp doanh nghiệp chế biến duy trì khả năng truy xuất khi khách hàng yêu cầu. Nếu hồ sơ thiếu hoặc thông tin giữa các khâu không khớp, doanh nghiệp có thể phải tốn thêm thời gian xác minh, kéo dài thời gian lưu kho và chậm giao hàng.

Nguồn nguyên liệu từ Hoa Kỳ giúp doanh nghiệp có thêm lựa chọn khi giá cả hoặc sản lượng trong nước biến động. Với những nguyên liệu có thể thay thế lẫn nhau, chi phí giao đến nhà máy, chất lượng và độ ổn định của nguồn cung là căn cứ để cân đối giữa hàng nhập khẩu và nguồn nội địa. Cách tính này cũng cho thấy khoản đầu tư nào vào vùng nguyên liệu, kho bãi hoặc công nghệ chế biến có thể giảm hao hụt và hạ chi phí sản xuất.

Xuân An