Vườn sầu riêng mở thêm cơ hội tiếp cận tín dụng cho người dân

Tại Chương trình “Gặp gỡ, giao thương, kết nối hợp tác chuỗi cung ứng sầu riêng Việt Nam - Trung Quốc, tỉnh Đắk Lắk năm 2026” chiều 19/8, ông Nguyễn Lê Minh Thành, Giám đốc Vietcombank Bắc Đắk Lắk cho rằng, sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là sầu riêng, luôn đối mặt với rủi ro từ thời tiết, mùa vụ và biến động giá.

Những yếu tố này có thể ảnh hưởng trực tiếp tới giá bán, lượng thu mua và khả năng tài chính của người sản xuất.

Bài toán vốn càng đáng chú ý khi sầu riêng đã trở thành ngành hàng quy mô lớn trên toàn tỉnh Đắk Lắk. Năm 2026, địa phương có khoảng 41.000 ha, sản lượng dự kiến gần 500.000 tấn, với 280 mã số vùng trồng trên diện tích khoảng 7.500 ha và 41 cơ sở đóng gói được phê duyệt phục vụ xuất khẩu. Năm 2025, sầu riêng Đắk Lắk đóng góp khoảng 1,1 tỷ USD vào kim ngạch xuất khẩu.

Quy mô tăng đồng nghĩa nhu cầu vốn không còn giới hạn ở chi phí chăm sóc vườn cây. Định hướng của Đắk Lắk là chuẩn hóa dần toàn bộ quá trình từ giống, chăm sóc, sử dụng vật tư, thu hoạch đến kiểm nghiệm, sơ chế, bảo quản, đóng gói và vận chuyển. Tỉnh cũng muốn hình thành liên kết giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp, cơ sở đóng gói, chế biến, logistics, nhà phân phối và nhà nhập khẩu.

Trong bối cảnh đó, theo Giám đốc Nguyễn Lê Minh Thành, Vietcombank đang đồng hành với người sản xuất thông qua các chương trình cho vay nông nghiệp. Đối tượng tiếp cận không chỉ là doanh nghiệp mà gồm cả hộ nông dân và hợp tác xã. Ngân hàng cũng ưu tiên việc đánh giá và cho vay trên cơ sở vườn cây của hộ nông dân, doanh nghiệp. "Cách tiếp cận này có thể giúp việc tiếp cận tín dụng trở nên thuận lợi hơn", ông Thành nói.

Cùng với mở rộng khả năng tiếp cận vốn, lãnh đạo chi nhánh cho biết khi xảy ra những biến động không mong muốn trong sản xuất, các giải pháp đồng hành có thể gồm hỗ trợ về lãi suất và đơn giản hóa thủ tục vay. Thời gian xử lý hồ sơ cũng được định hướng rút ngắn tối đa trong điều kiện có thể.

Điều này có ý nghĩa với một ngành hàng chịu tác động đồng thời từ sản xuất và thị trường. Một vườn sầu riêng cần đầu tư trong nhiều năm trước khi cho thu hoạch ổn định, trong khi doanh thu có thể biến động theo sản lượng, giá mua và khả năng tiêu thụ từng vụ.

Ở quy mô toàn ngành, Đắk Lắk cũng đang chuyển trọng tâm từ sản lượng sang giá trị. Theo Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Hữu Huy, địa phương không chỉ quan tâm sản xuất bao nhiêu tấn mà còn đặt vấn đề mỗi ha tạo ra bao nhiêu giá trị, nông dân được hưởng bao nhiêu và doanh nghiệp tham gia đến đâu trong chuỗi.

Tín dụng là một phần trong hệ thống dịch vụ tài chính mà Vietcombank muốn đưa vào chuỗi sầu riêng. Theo ông Thành, các dịch vụ thanh toán, thanh toán số và giao dịch không dùng tiền mặt có thể giúp nông dân xử lý giao dịch nhanh hơn, đồng thời giảm rủi ro trong quá trình thanh toán. Ngân hàng cũng giới thiệu những sản phẩm phục vụ dòng tiền trong hoạt động thương mại với Trung Quốc.

Điều này gắn với sự thay đổi của chính chuỗi sầu riêng. Đắk Lắk không chỉ hướng tới tăng sản lượng xuất khẩu mà muốn thu hút đầu tư vào chế biến và logistics, đồng thời tăng liên kết trực tiếp giữa vùng nguyên liệu với nhà nhập khẩu. Tỉnh xác định các cuộc kết nối thương mại cần tiếp tục bằng khảo sát vùng nguyên liệu, hợp đồng và các dự án đầu tư vào chế biến, logistics.

Khi chuỗi kéo dài từ người trồng đến doanh nghiệp xuất khẩu và đối tác nước ngoài, nhu cầu tài chính cũng thay đổi theo. Hộ sản xuất cần vốn đầu tư và duy trì vườn; hợp tác xã cần nguồn lực tổ chức vùng nguyên liệu; doanh nghiệp cần vốn cho thu mua, đóng gói, chế biến và lưu thông hàng hóa. Song song với đó là yêu cầu thanh toán nhanh và kiểm soát rủi ro dòng tiền.

"Hướng hỗ trợ này có thể mở rộng sang các ngành hàng chủ lực khác của Đắk Lắk", ông Thành nói thêm. Mục tiêu là tạo điều kiện để hộ nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp có thêm khả năng tiếp cận vốn, qua đó tăng sức chống chịu trước những biến động khách quan từ thời tiết và thị trường.