Xuất khẩu cà phê đạt 6,6 tỷ USD sau 9 tháng, giá giảm gây sức ép lên kim ngạch

Xuất khẩu cà phê của Việt Nam tiếp tục tăng mạnh về sản lượng trong 9 tháng đầu năm 2026, nhưng giá bán thấp hơn cùng kỳ khiến kim ngạch thu về giảm khoảng 7%.

Theo Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam (Vicofa), trong 9 tháng năm 2026, Việt Nam xuất khẩu gần 1,5 triệu tấn cà phê, tăng 16,2% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng kim ngạch đạt khoảng 6,6 tỷ USD.

Riêng tháng 9, lượng cà phê xuất khẩu ước đạt khoảng 124.000 tấn, tăng 53% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng mạnh về khối lượng cho thấy hoạt động giao hàng vẫn duy trì tích cực vào giai đoạn cuối niên vụ cà phê 2025-2026.

Tuy nhiên, sự gia tăng về sản lượng chưa đủ bù đắp tác động từ giá cà phê xuất khẩu đi xuống. Theo Vicofa, chỉ số giá xuất khẩu bình quân trong 9 tháng giảm 16,66% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là nguyên nhân chính khiến lượng xuất khẩu tăng hai chữ số nhưng tổng giá trị thu về vẫn giảm.

Diễn biến này đánh dấu sự thay đổi đáng kể so với giai đoạn trước, khi giá cà phê thế giới duy trì ở mức cao trong thời gian dài và liên tục hỗ trợ kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam.

Nguồn cung cà phê thế giới đang phục hồi

Một trong những yếu tố tạo sức ép lên giá hiện nay là triển vọng nguồn cung toàn cầu cải thiện.

Theo dự báo của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), sản lượng cà phê thế giới trong niên vụ 2025-2026 có thể đạt khoảng 178,8 triệu bao loại 60 kg, tăng 3,5 triệu bao so với vụ trước.

Sang niên vụ 2026-2027, sản lượng toàn cầu được dự báo tiếp tục tăng lên khoảng 189,7 triệu bao, tương đương mức tăng hơn 10 triệu bao, hay khoảng 6%.

Brazil, quốc gia sản xuất cà phê lớn nhất thế giới, được dự báo đóng góp đáng kể vào nguồn cung gia tăng với sản lượng gần 72 triệu bao.

Tại Việt Nam, sản lượng cũng được kỳ vọng cải thiện, từ khoảng 31,7 triệu bao lên 32,5 triệu bao trong niên vụ mới, tăng khoảng 2,5%.

Theo ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Vicofa, mặt bằng giá cao trong gần ba năm trước đã khuyến khích người trồng cà phê tại nhiều quốc gia tăng đầu tư cho vườn cây, cải thiện chăm sóc, mở rộng diện tích và nâng năng suất. Khi các khoản đầu tư này bắt đầu phát huy hiệu quả, sản lượng phục hồi và tạo thêm áp lực lên giá thế giới.

Nguồn hàng mới sẽ bổ sung từ tháng 11

Niên vụ cà phê 2026-2027 của Việt Nam sẽ bắt đầu từ tháng 11, thời điểm nguồn cung từ vụ thu hoạch mới dần được đưa ra thị trường.

Nguồn hàng tăng được kỳ vọng giúp hoạt động xuất khẩu duy trì đà tích cực trong những tháng cuối năm. Vicofa dự báo lượng cà phê xuất khẩu của Việt Nam trong năm 2026 có thể tăng khoảng 8-10% so với năm 2025.

Tuy nhiên, triển vọng về kim ngạch sẽ phụ thuộc nhiều vào diễn biến giá. Nếu giá cà phê nhân tiếp tục giảm, mức tăng về sản lượng xuất khẩu khó chuyển hóa hoàn toàn thành mức tăng tương ứng về giá trị.

Điều này cũng đặt ra yêu cầu ngành cà phê Việt Nam phải giảm dần sự phụ thuộc vào tăng trưởng dựa trên khối lượng.

Chế biến sâu trở nên quan trọng hơn khi giá nguyên liệu giảm

Trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu phục hồi và giá cà phê chịu áp lực, nâng cao chất lượng được xem là một trong những hướng quan trọng để duy trì giá trị xuất khẩu.

Theo Vicofa, doanh nghiệp cần tăng tỷ trọng cà phê chế biến, phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng cao và tiếp tục mở rộng thị trường thay vì chủ yếu dựa vào xuất khẩu cà phê nhân.

Các yêu cầu mới về truy xuất nguồn gốc và sản xuất bền vững cũng có thể tạo ra sự phân hóa ngày càng rõ về giá bán.

Đặc biệt, những lô cà phê đáp ứng các yêu cầu của Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) được kỳ vọng có khả năng tiếp cận thị trường thuận lợi hơn và tạo lợi thế về giá so với nguồn hàng không đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn.

Với sản lượng đang phục hồi cả trong nước lẫn trên thế giới, mục tiêu của ngành cà phê Việt Nam trong thời gian tới không chỉ là xuất khẩu nhiều hơn, mà còn là nâng giá trị thu được trên mỗi tấn cà phê thông qua chất lượng, truy xuất nguồn gốc và chế biến sâu.