Xuất khẩu rau quả vượt 8 tỷ USD, cà phê và gạo chịu áp lực điều chỉnh

(THPL) - Bức tranh xuất khẩu nông sản 10 tháng năm 2026 ghi nhận sự phân hóa rõ rệt: Rau quả lập kỷ lục vượt 8,27 tỷ USD, trong khi cà phê và gạo chịu áp lực điều chỉnh giá.

Theo dữ liệu từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản Việt Nam trong 10 tháng đầu năm 2026 ước đạt 62,891 tỷ USD, tăng 7,8% so với cùng kỳ năm 2025, hoàn thành 84,7% kế hoạch năm.

Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu đạt khoảng 44,287 tỷ USD (+9,2%), đưa mức xuất siêu toàn ngành lên mốc ấn tượng 18,6 tỷ USD (+4,7%).

Dù tổng kim ngạch duy trì đà tăng, đà bứt phá không diễn ra đồng đều giữa các nhóm hàng khi nhiều mặt hàng có lượng xuất khẩu tăng nhưng giá trị thu về lại sụt giảm do mặt bằng giá thế giới biến động.

Rau quả bứt phá vượt 8,27 tỷ USD, hướng tới cột mốc 10 tỷ USD

Ngành rau quả tiếp tục là "ngôi sao sáng" trong bức tranh xuất khẩu nông sản. Số liệu sơ bộ từ Cục Hải quan ghi nhận xuất khẩu rau quả trong tháng 10/2026 đạt hơn 1 tỷ USD (thiết lập chuỗi 3 tháng liên tiếp vượt mốc 1 tỷ USD/tháng). Lũy kế 10 tháng, kim ngạch xuất khẩu rau quả chính thức đạt hơn 8,27 tỷ USD, tăng 17,2% so với cùng kỳ năm ngoái.

Trung Quốc tiếp tục là đối tác thương mại số 1, chiếm 64,8% tổng trị giá xuất khẩu rau quả của Việt Nam trong 9 tháng đầu năm 2026 (đạt 4,72 tỷ USD, tăng 22,4%). Bên cạnh đó là các thị trường Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Nhật Bản và Hà Lan.

Nhu cầu tiêu thụ trái cây nhiệt đới tăng cao, đặc biệt là các mặt hàng đã hình thành chuỗi cung ứng xuất khẩu bài bản như sầu riêng.

Thành công này mở ra triển vọng đưa xuất khẩu rau quả chạm cột mốc lịch sử 10 tỷ USD trong cả năm 2026 nếu giữ vững nhịp độ tăng trưởng trong hai tháng cuối năm.

Cà phê và gạo chịu áp lực điều chỉnh giá

Khác với sự bứt phá của rau quả, hai mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực là cà phê và lúa gạo đối mặt với sức ép điều chỉnh giá.

Trong 10 tháng năm 2026, sản lượng cà phê xuất khẩu tăng 18,1% so với cùng kỳ, nhưng tổng kim ngạch lại giảm 5,4% do giá xuất khẩu bình quân giảm mạnh 19,9%. Áp lực giảm giá xuất hiện khi nguồn cung toàn cầu cải thiện và Việt Nam bước vào vụ thu hoạch mới. Tuy nhiên, trên sàn kỳ hạn London chốt phiên 30/10, giá cà phê Robusta giao tháng 1/2027 đã phục hồi nhẹ lên mức 3.204 USD/tấn (+28 USD/tấn).

Với ngành lúa gạo, lũy kế 10 tháng, lượng gạo xuất khẩu giảm 5,7% và giá trị giảm 10,8%. Dù vậy, điểm sáng xuất hiện ở cuối tháng 10 khi giá chào xuất khẩu có dấu hiệu phục hồi: Gạo thơm 5% tấm chào bán ở mức 500 – 515 USD/tấn; gạo Jasmine dao động từ 535 – 539 USD/tấn; gạo trắng 5% tấm chào ở mức 425 – 429 USD/tấn.

Với ngành hồ tiêu, trong 9 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu hồ tiêu đạt 215.733 tấn (+15,4%), thu về khoảng 1,4 tỷ USD (+10,2%). Giá chào tham khảo từ Cộng đồng Hồ tiêu Quốc tế (IPC) cuối tháng 10 cho thấy tiêu đen Việt Nam 500 g/l đạt 5.950 USD/tấn, tiêu đen 550 g/l đạt 5.995 USD/tấn và tiêu trắng đạt 8.450 USD/tấn.

Với hạt điều, lũy kế 9 tháng năm 2026 xuất khẩu đạt 542.768 tấn (-2,2%), đạt kim ngạch 3,84 tỷ USD (+1,9%). Kim ngạch tăng nhờ giá xuất khẩu bình quân cải thiện đạt 7.082 USD/tấn (+4,1%), với Trung Quốc và Hoa Kỳ là hai thị trường tiêu thụ trọng điểm.

Tháo gỡ điểm nghẽn để ngành nông sản bứt phá

Mặc dù kim ngạch toàn ngành đạt kỷ lục, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng nhận định, ngành nông nghiệp vẫn đối mặt với những rủi ro mang tính cơ cấu.

Tăng trưởng xuất khẩu chưa chuyển hóa đồng đều thành thu nhập cho nông dân tại vùng nguyên liệu. Nông dân và HTX quy mô nhỏ thường thiếu vốn lưu động, thiếu hệ thống kho chứa và kho sấy đạt chuẩn, dẫn đến tình trạng bị ép giá hoặc bán tháo vào chính vụ. Bên cạnh đó, các cơ sở chế biến sâu chỉ vận hành đạt 60% – 80% công suất thiết kế do thiếu hạ tầng kho lạnh và các trung tâm logistics dùng chung.

Để giữ vững thị trường Trung Quốc (thị trường chiếm 64,8% kim ngạch rau quả), doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cần đặc biệt chú ý đến Thông báo số 150 năm 2026 của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) về "Quy định quản lý đăng ký đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu thực phẩm".

Đánh giá về bước điều chỉnh này, ông Ngô Xuân Nam - Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam nhấn mạnh: Mẫu biểu đăng ký dành cho doanh nghiệp đã được tinh gọn đáng kể khi số lượng mục thông tin giảm từ 20 xuống chỉ còn 10 mục; thời hạn giải quyết được rút ngắn xuống còn 3 ngày làm việc nếu đầy đủ hồ sơ theo quy định.

Tuy nhiên, ông Ngô Xuân Nam lưu ý: "Quy định mới của Tổng cục Hải quan Trung Quốc nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm nhập khẩu, nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc đối với thực phẩm nhập khẩu, các doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng nghiên cứu, áp dụng, đáp ứng được quy định mới của thị trường nhập khẩu".

Hải quan Trung Quốc cũng duy trì quyền kiểm tra thực địa, tra cứu thông tin và kiểm tra chéo tại cửa khẩu thông quan. Nếu phát hiện dữ liệu khai báo không trung thực hoặc không phù hợp thực tế, doanh nghiệp sẽ bị yêu cầu sửa đổi bắt buộc hoặc bị hủy mã số đăng ký kinh doanh.

Để hoàn thành mục tiêu xuất khẩu nông, lâm, thủy sản 74,2 tỷ USD cho cả năm 2026, toàn ngành cần mang về thêm hơn 11,3 tỷ USD trong hai tháng 11 và 12.

Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh toàn ngành phải chuyển dịch tư duy từ việc chỉ "mở cửa thị trường" sang "mở được, vào được và giữ được thị trường". Các nhiệm vụ trọng tâm bao gồm:

Với nhóm rau quả, quản lý chặt chẽ mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và kiểm soát an toàn thực phẩm, đặc biệt là với mặt hàng chủ lực sầu riêng. Với nhóm thủy sản, kiểm soát chất lượng chuỗi cung ứng tôm và cá tra, tháo gỡ thẻ vàng IUU và ứng phó phòng vệ thương mại.

Xử lý điểm nghẽn vốn tín dụng, xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông và đầu tư hạ tầng logistics kho lạnh dùng chung nhằm gia tăng giá trị thương hiệu nông sản Việt.

Bức tranh xuất khẩu nông sản 10 tháng năm 2026 cho thấy dư địa bứt phá lớn của nông sản Việt Nam, nổi bật là ngành rau quả. Tuy nhiên, bài toán dài hạn không nằm ở việc gia tăng sản lượng thuần túy mà là nâng cao giá trị chế biến, kiểm soát chi phí logistics và tuân thủ nghiêm ngặt chuẩn mực chất lượng của thị trường quốc tế.

Tuấn Kiệt

Tin khác

Ford Edge 2027 ra mắt: Giá quy đổi từ 890 triệu đồng, đầy bình chạy gần 1.200km

Giá vàng hôm nay 2/11: Vàng SJC bật tăng 1 triệu đồng/lượng

Ra mắt Nền tảng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam, đột phá số hóa di sản

Dự báo thời tiết hôm nay 2/11: Bắc Bộ có mưa rào và dông rải rác

Cục Thuế rà soát vướng mắc, nâng cao hiệu quả quản lý thuế sử dụng đất phi nông nghiệp

Ông Trần Đình Hưng được bổ nhiệm làm Cục trưởng Cục III, Thanh tra Chính phủ

Từ năm học 2028-2029 sẽ cung cấp miễn phí sách giáo khoa cho học sinh

(THPL) - Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cho biết, từ năm học 2028-2029, cả nước sẽ sử dụng thống nhất một bộ sách...01/11/2026 17:25:00#### Nhà vô địch Olympia 2026, Đoàn Lê Anh Đức: “Em có thể là người may mắn hơn”

(THPL) - Sau hành trình 6 năm theo đuổi Đường lên đỉnh Olympia, Đoàn Lê Anh Đức đã giành vòng nguyệt quế năm 2026. Nam sinh cho rằng mình may mắn...01/11/2026 16:38:29#### Diễn đàn quốc gia “Văn hóa với doanh nghiệp” 2026: Kiến tạo sức mạnh quốc gia từ văn hóa kinh doanh

(THPL) - Diễn đàn quốc gia thường niên “Văn hóa với doanh nghiệp” năm 2026 sẽ diễn ra ngày 8/11 tại Hà Nội, tập trung thúc đẩy văn hóa kinh...01/11/2026 10:17:00#### Dự báo thời tiết hôm nay 01/11: Cảnh báo nguy cơ lốc, sét, mưa đá ở một số khu vực

(THPL) - Dự báo thời tiết hôm nay ngày 01/11, thời tiết miền Bắc khá ổn định với ngày nắng, có mưa rào và giông vài nơi, khu vực Tây Bắc có...01/11/2026 09:17:31