Xuất khẩu sầu riêng bất ngờ sụt giảm sâu, vì sao?

Số liệu chi tiết từ Cục Hải quan cho biết, sau 9 tháng năm 2026, xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam đạt 3,45 tỉ USD tăng 25% so với cùng kỳ năm trước. Trung Quốc vẫn là thị trường tiêu thụ chính với kim ngạch đạt gần 3,3 tỉ USD, tăng 27,6% so với cùng kỳ năm 2025. Thị phần của Trung Quốc cũng tăng thêm 2% từ 93,5% lên 95,5% trong tổng xuất khẩu của Việt Nam.

Trong nhóm 10 thị trường hàng đầu, Hàn Quốc đứng thứ 8 nhưng tăng trưởng mạnh nhất với 129%, kim ngạch 4,2 triệu USD. Ở chiều ngược lại, Thái Lan là nước giảm sâu nhất đến 93%, chỉ còn 2,4 triệu và đứng ở vị trí thứ 10.

Đáng chú ý, trong 4 tháng liên tiếp (tháng 5 - 8) xuất khẩu sầu riêng tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt trong tháng 8.2026 đạt kim ngạch đến 956 triệu USD, tăng 62% so với cùng kỳ năm trước. Điều bất ngờ là bước sang tháng 9 sụt giảm, chỉ đạt gần 750 triệu USD và cũng thấp hơn nhiều so với cùng kỳ năm trước. Mặt hàng sầu riêng cũng vuột mất cơ hội lịch sử lần đầu tiên vượt mốc 1 tỉ USD/tháng như nhiều người kỳ vọng.

Vì sao xuất khẩu sầu riêng bất ngờ quay đầu vào đúng thời điểm quan trọng, ông Đặng Phúc Nguyên - Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT) phân tích: Tháng 9.2025, xuất khẩu sầu riêng đạt mốc cao nhất năm với gần 1 tỉ USD. Điều này khiến nhiều người kỳ vọng tháng 9.2026 sầu riêng sẽ lập kỷ lục là vượt 1 tỉ USD, càng củng cố khi liên tiếp 4 tháng trước đó đều tăng rất mạnh. Nhưng bất ngờ là vào tháng 9 năm nay, thời tiết ở khu vực Tây nguyên rất thất thường, mưa lớn kéo dài làm ảnh hưởng lớn đến chất lượng, tỷ lệ hàng đạt chuẩn xuất khẩu ít. Đó là lý do cơ bản vì sao tháng 9.2026 lại có kết quả không như mong đợi.

Người đại diện VINAFRUIT dự báo: Với kết quả hiện tại, năm nay, xuất khẩu sầu riêng có thể chỉ đạt khoảng 4,5 - 4,7 tỉ USD, giảm nhẹ so với dự báo vào tháng 8. Trong năm 2026, hoạt động xuất khẩu sầu riêng những tháng đầu năm ì ạch vì vùng trồng miền Tây gặp bất lợi về chất cấm (cadimi), trong khi chính vụ ở miền Đông và Tây nguyên giá thấp hơn cùng kỳ năm trước khiến loại "trái cây vua" này có thể lỡ cơ hội chạm mốc 5 tỉ USD.

"Trong bối cảnh có nhiều khó khăn thách thức, ngành sầu riêng cũng có điểm sáng đáng chú ý là mặt hàng đông lạnh và chế biến tăng mạnh, góp phần đáng kể vào kim ngạch chung. Điều này cho thấy, để phát triển bền vững chúng ta cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ chế biến, bảo quản sau thu hoạch bênh cạnh việc quản lý chất lượng vùng trồng và chất cấm", ông Đặng Phúc Nguyên nêu giải pháp.