5 giai đoạn chuyển đổi số, ứng dụng AI vào chăn nuôi của GREENFEED

Sáng 29/10, hội thảo "Hành trình chuyển đổi số, tự động hóa, ứng dụng Al trong sản xuất và chăn nuôi" do Báo Nông nghiệp và Môi trường và Công ty Cổ phần GREENFEED Việt Nam tổ chức trong khuôn khổ Hội nghị Khoa học Chăn nuôi Á - Úc lần thứ 21 (AAAP 2026) thu hút được sự quan tâm lớn của các doanh nghiệp, hiệp hội và nhà khoa học trong lĩnh vực chăn nuôi.

Tại tham luận về chuyển đổi số trong chăn nuôi, bà Lê Thị Hải Yến, Phó Tổng Giám đốc Khối Công nghệ Thông tin - Công nghệ số, GREENFEED Việt Nam cho biết, ngành chăn nuôi đang đối mặt với nhiều áp lực, từ chênh lệch năng suất giữa các trang trại, nguy cơ dịch bệnh, biến động giá thức ăn đến tình trạng thiếu lao động có kỹ năng và yêu cầu ngày càng cao về bảo vệ môi trường.

Với mô hình chuỗi tích hợp Feed - Farm - Food, hơn 20 năm hoạt động kể từ năm 2003, GREENFEED hiện có mặt tại Việt Nam, Lào, Campuchia và Myanmar, sở hữu 9 nhà máy thức ăn, hơn 50 trang trại, 2 nhà máy thực phẩm cùng hơn 5.000 nhân sự. Quy mô này đặt ra yêu cầu xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu đồng bộ, phục vụ điều hành trên toàn chuỗi.

5 giai đoạn chuyển đổi số

Theo bà Lê Thị Hải Yến, GREENFEED triển khai chuyển đổi số tại trang trại theo 5 bước, từ kết nối, số hóa dữ liệu đến tự động hóa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản trị, điều hành.

Bước đầu tiên là kết nối dữ liệu, tích hợp thông tin về sản xuất, sinh sản, cho ăn, sức khỏe vật nuôi, chi phí và bán hàng trên cùng một hệ thống. Doanh nghiệp đồng thời chuẩn hóa bộ chỉ số quản trị, tạo cơ sở so sánh hiệu quả giữa các trang trại và áp dụng thống nhất tại những cơ sở mới.

Bước thứ hai là ghi nhận dữ liệu tại nguồn. Thay vì ghi chép thủ công rồi nhập liệu sau, nhân viên sử dụng ứng dụng di động và thẻ định danh vật nuôi điện tử để cập nhật thông tin ngay tại chuồng nuôi. Cách làm này giúp dữ liệu được ghi nhận trong ngày, giảm độ trễ và tăng khả năng truy xuất nguồn gốc.

Thứ ba, tự động hóa hoạt động trang trại. Hệ thống cảm biến điều chỉnh quạt, đèn và làm mát nhằm duy trì tiểu khí hậu chuồng nuôi ổn định cả ngày lẫn đêm. Các cảnh báo về sự cố thiết bị giúp nhân viên phát hiện, xử lý sớm, hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến vật nuôi và sản xuất.

Thứ tư, ứng dụng camera, cân tự động và AI trong giám sát. Công nghệ hỗ trợ đếm, cân vật nuôi tại các điểm xuất, nhập trại và điểm bán, qua đó giảm phụ thuộc vào nhập liệu thủ công, nâng cao độ chính xác trong quản lý tồn đàn. AI cũng được ứng dụng để giám sát an toàn sinh học tại cổng và bên trong trang trại, phát hiện vi phạm, cảnh báo và hỗ trợ kích hoạt biện pháp xử lý theo quy trình quản lý.

Thứ năm, sử dụng dữ liệu để hỗ trợ ra quyết định. Thông qua bảng thống kê và AI Agent, hệ thống phân tích dữ liệu, phát hiện bất thường, dự báo xu hướng và đề xuất phương án xử lý. Trong quản trị thức ăn, công nghệ hỗ trợ dự báo nhu cầu sản xuất, xây dựng các kịch bản mua nguyên liệu trước biến động giá, góp phần kiểm soát chi phí.

Năm bước cho thấy cách tiếp cận chuyển đổi số của GREENFEED không dừng ở số hóa hồ sơ hay tự động hóa thiết bị, mà hướng tới hình thành hệ thống quản trị dựa trên dữ liệu, trong đó công nghệ hỗ trợ con người nâng cao hiệu quả sản xuất và phát triển chăn nuôi bền vững.

Những giá trị và bài học thực tiễn

Theo bà Lê Thị Hải Yến, chuyển đổi số tại trang trại GREENFEED không chỉ nhằm nâng cao năng suất mà còn hướng tới tối ưu nguồn lực, cải thiện điều kiện chăn nuôi và nâng cao hiệu quả quản trị.

Trước hết, việc ứng dụng dữ liệu trong lập kế hoạch sản xuất thức ăn và dự báo nhu cầu nguyên liệu góp phần hạn chế lãng phí, hỗ trợ doanh nghiệp chủ động hơn trước biến động thị trường.

Trong chăn nuôi, hệ thống cảm biến giúp duy trì môi trường chuồng nuôi ổn định, cảnh báo sớm sự cố, qua đó góp phần giảm stress cho vật nuôi và hạn chế những rủi ro có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, năng suất đàn.

Một giá trị khác là giải phóng sức lao động thông qua tự động hóa các công việc lặp lại, giảm thao tác ghi chép, nhập liệu thủ công. Nhờ đó, nhân viên có thêm thời gian tập trung vào chăm sóc vật nuôi, xử lý vấn đề phát sinh và nâng cao chuyên môn. Đồng thời, dữ liệu được chuẩn hóa và kết nối giúp các cấp quản lý có chung cơ sở đánh giá, ra quyết định đồng bộ, nhất quán giữa các trang trại.

Từ thực tiễn triển khai, đại diện GREENFEED chia sẻ ba bài học kinh nghiệm. Thứ nhất, cần xây dựng nền tảng dữ liệu tin cậy, thống nhất về định nghĩa và chỉ số quản trị trước khi triển khai các ứng dụng AI. Nếu dữ liệu thiếu đồng nhất hoặc không chính xác, việc phân tích, dự báo và đưa ra khuyến nghị khó đạt hiệu quả như kỳ vọng.

Thứ hai, dữ liệu cần được ghi nhận ngay tại nơi phát sinh, vào thời điểm diễn ra sự kiện. Việc chuyển từ ghi chép thủ công sang cập nhật trực tiếp tại chuồng nuôi giúp giảm độ trễ, hạn chế sai lệch và tăng khả năng khai thác dữ liệu trong điều hành.

Thứ ba, công nghệ phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của người lao động. Các công cụ cần đơn giản, dễ sử dụng, tiết kiệm thời gian và tạo ra lợi ích rõ ràng để thúc đẩy sự tham gia của nhân viên, thay vì làm phát sinh thêm quy trình hoặc gánh nặng nhập liệu.

Những kinh nghiệm này cho thấy chuyển đổi số trong chăn nuôi cần được triển khai theo lộ trình, lấy dữ liệu làm nền tảng, con người làm trung tâm và hiệu quả sản xuất gắn với trách nhiệm môi trường làm mục tiêu. Như thông điệp bà Lê Thị Hải Yến nhấn mạnh: “Số hóa trước, sau đó để dữ liệu phục vụ cho vật nuôi, con người và môi trường”.