Báo chí phải có khả năng mở đường cho tư duy xã hội phát triển

Báo chí không chỉ đi “tường thuật” sự kiện

Thưa ông, trong giai đoạn đất nước đẩy mạnh cải cách, tinh gọn bộ máy và mở ra không gian phát triển mới, báo chí cách mạng cần phát huy vai trò như thế nào để góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, trường tồn trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc?

Trong giai đoạn hiện nay, khi đất nước bước vào thời kỳ đổi mới mạnh mẽ về tư duy quản trị, thực hiện tinh gọn tổ chức bộ máy, cải cách thể chế, tích cực đổi mới sáng tạo, ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ và chuyển đổi số toàn diện, báo chí cách mạng không thể chỉ dừng lại ở vai trò phản ánh thông tin, mà phải thực sự trở thành lực lượng dẫn dắt nhận thức, định hướng dư luận và kiến tạo đồng thuận, huy động lực lượng trong xã hội.

Muốn làm được điều đó, báo chí trước hết phải đi cùng hơi thở của thực tiễn, bám sát, truyền tải đầy đủ, sâu sắc, dễ hiểu các chủ trương lớn của Đảng, phản ánh đúng tâm tư, kỳ vọng của Nhân dân, đồng thời lý giải, phân tích để người dân hiểu đúng, hiểu đầy đủ về mục tiêu, ý nghĩa của các quyết sách lớn. Trong quá trình cải cách, đổi mới, nếu báo chí làm tốt vai trò truyền thông chính sách, tạo được niềm tin xã hội thì sẽ góp phần rất quan trọng trong việc biến chủ trương thành hành động và đồng thuận thành sức mạnh phát triển.

Bên cạnh đó, báo chí cũng phải đổi mới mạnh mẽ tư duy làm báo trong thời đại số, nâng cao tính chuyên nghiệp, tính phản biện, tính phát hiện và năng lực dự báo. Một nền báo chí hiện đại không chỉ đi “tường thuật” sự kiện mà phải có khả năng mở đường cho tư duy xã hội phát triển, lan tỏa khát vọng vươn lên và truyền cảm hứng đổi mới trong toàn xã hội.

Tôi cho rằng, trong mọi giai đoạn cách mạng, báo chí luôn giữ vai trò tiên phong, trụ cột, xung kích trên mặt trận tư tưởng - văn hóa, là lực lượng kiến tạo niềm tin; nhưng hiện nay, báo chí còn có trách nhiệm lớn lao hơn là cổ vũ khát vọng phát triển, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, trường tồn trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Theo ông, yếu tố quan trọng nhất để báo chí trở thành lực lượng kiến tạo đồng thuận xã hội và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước trước những quyết sách lớn của Đảng và Nhà nước hiện nay là gì?

Để báo chí trở thành lực lượng kiến tạo đồng thuận xã hội chính là uy tín, trách nhiệm và khả năng tạo dựng niềm tin trong Nhân dân. Trong bối cảnh hiện nay, người dân không chỉ cần thông tin nhanh, chính xác mà còn cần thông tin đúng, có chiều sâu, có định hướng và mang tinh thần xây dựng.

Báo chí muốn tạo được sự đồng thuận xã hội thì trước hết phải bám sát thực tiễn cuộc sống, phản ánh trung thực tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân, đồng thời truyền tải đầy đủ tinh thần, mục tiêu, nội dung và ý nghĩa của các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước. Khi người dân hiểu đúng bản chất vấn đề, thấy rõ lợi ích chung và nhìn thấy trách nhiệm, lợi ích của mỗi cá nhân trong sự phát triển của đất nước, đồng thuận xã hội sẽ được hình thành một cách tự nhiên và bền vững.

Bên cạnh đó, báo chí cũng cần phát huy mạnh mẽ vai trò phản biện, phát hiện những điểm nghẽn trong thực tiễn; lan tỏa các mô hình tốt, cách làm hay, điển hình tiên tiến, nhân lên tinh thần đổi mới, sáng tạo và khát vọng cống hiến. Một nền báo chí có trách nhiệm không chỉ phản ánh hiện thực mà còn phải góp phần tạo dựng niềm tin, củng cố ý chí và khơi dậy động lực phát triển trong toàn xã hội.

Tôi cho rằng, trong giai đoạn hiện nay, báo chí càng giữ được tính khách quan, bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và tinh thần phụng sự đất nước, phục vụ Nhân dân thì càng có khả năng quy tụ lòng dân và tạo nên sức mạnh đồng thuận xã hội cho phát triển.

Báo chí phải giữ vững được bản sắc và sứ mệnh

Trong quá trình quy hoạch, sắp xếp các cơ quan báo chí theo hướng tinh gọn, hiện đại, theo ông, báo chí cần đổi mới ra sao để vẫn giữ được bản sắc, bản lĩnh chính trị và vai trò định hướng chiến lược?

Như chúng ta đã biết, nền tảng sâu xa và cốt lõi nhất làm nên bản sắc và sứ mệnh của báo chí cách mạng Việt Nam, chính là tính cách mạng, tính nhân dân, tính Đảng và tính chiến đấu, được hun đúc qua lịch sử dựng nước và giữ nước, trong suốt tiến trình cách mạng, được Chủ tịch Hồ Chí Minh xác lập từ rất sớm khi Người sáng lập Báo Thanh niên - tờ báo cách mạng đầu tiên của nước ta vào ngày 21/6/1925.

Trong quá trình quy hoạch, sắp xếp lại hệ thống báo chí theo hướng tinh gọn, hiện đại và hiệu quả hơn trong bối cảnh sắp xếp tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị, tôi cho rằng điều quan trọng nhất là báo chí phải giữ vững được bản sắc và sứ mệnh của báo chí cách mạng Việt Nam.

Chúng ta cần hiểu rằng, tinh gọn tổ chức, bộ máy không có nghĩa là thu hẹp vai trò, mà ngược lại, đòi hỏi mỗi cơ quan báo chí phải nâng cao hơn năng lực chuyên môn, chất lượng nội dung và sức ảnh hưởng xã hội. Trong bối cảnh mới, báo chí cần đổi mới mạnh mẽ về tư duy quản trị, mô hình hoạt động, phương thức tiếp cận công chúng, tích cực chuyển đổi số và xây dựng đội ngũ làm báo chuyên nghiệp, năng động, hiện đại, thích ứng nhanh với môi trường truyền thông hiện đại. Tuy nhiên, dù đổi mới thế nào thì báo chí cách mạng vẫn phải giữ được tính tư tưởng, bản lĩnh chính trị, tính chiến đấu và trách nhiệm định hướng dư luận xã hội. Đây là yếu tố cốt lõi làm nên sự khác biệt của báo chí cách mạng với các loại hình truyền thông đơn thuần chạy theo thông tin hoặc xu hướng thị trường.

Trong giai đoạn hiện nay, mỗi cơ quan báo chí không chỉ là cơ quan thông tin, truyền thông mà còn phải trở thành trung tâm lan tỏa giá trị tích cực, khơi dậy khát vọng phát triển, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và tạo dựng niềm tin xã hội. Đó cũng chính là cách để báo chí cách mạng giữ được bản sắc, sứ mệnh và vai trò định hướng chiến lược trong môi trường truyền thông số.

Dẫn dắt thông tin

Vậy theo ông, báo chí cách mạng cần đổi mới tư duy và phương thức hoạt động như thế nào để vừa giữ tính chiến đấu, vừa lan tỏa khát vọng phát triển đất nước?

Về tư duy, chúng ta phải thay đổi vị thế từ “cơ quan thông tin” sang “cơ quan dẫn dắt thông tin”; phải chuyển trạng thái từ truyền tải thông tin đơn thuần sang đóng vai trò dẫn dắt, hướng dẫn, định hướng luồng tư tưởng chính thống; tham gia “kiến tạo chính sách”, “dẫn dắt dư luận” và “thúc đẩy cải cách”, là kênh quan trọng tạo ra sự thống nhất trong nhận thức và hành động của toàn xã hội.

Về phương thức hoạt động, các cơ quan báo chí cần đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển báo chí đa nền tảng, ứng dụng công nghệ mới... trong phương thức sản xuất tác phẩm báo chí và phân phối nội dung. Cần xây dựng nội dung thông tin báo chí phong phú, sâu sắc, hấp dẫn, có khả năng tạo sức lan tỏa; cần đổi mới cách “kể chuyện”, cách truyền tải vấn đề không khô cứng, không đưa tin lễ tân để gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ hiện nay. Những vấn đề lớn của đất nước phải được truyền tải bằng ngôn ngữ hiện đại, sinh động, dễ tiếp cận nhưng vẫn bảo đảm truyền đạt được nội dung, thông điệp, có chiều sâu tư tưởng và tính định hướng. Những nội dung của báo chí cách mạng phải được lan tỏa trên nhiều nền tảng báo chí, truyền thông số và mạng xã hội để đáp ứng được nhu cầu của công chúng.

Đổi mới về tư duy và phương thức hoạt động, nhưng báo chí cách mạng Việt Nam phải luôn giữ vững vai trò là dòng thông tin chủ lưu, định hướng dư luận; khẳng định rõ vai trò là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng, góp phần củng cố niềm tin, tạo đồng thuận xã hội, khơi dậy khát vọng phát triển và lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong đời sống.

Báo Nông nghiệp và Môi trường cần chủ động tham gia vào quá trình truyền thông chính sách

Thưa ông, trong bối cảnh ngành nông nghiệp và môi trường đang giữ vai trò trụ cột của phát triển bền vững, ông kỳ vọng Báo Nông nghiệp và Môi trường sẽ phát huy vai trò như thế nào trong việc lan tỏa chủ trương lớn và kiến tạo động lực phát triển mới?

Trong bối cảnh ngành nông nghiệp và môi trường đang giữ vai trò ngày càng quan trọng đối với phát triển bền vững của đất nước, tôi cho rằng Báo Nông nghiệp và Môi trường cần phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò là cơ quan báo chí chuyên ngành có tính dẫn dắt, cung cấp kiến thức, kỹ năng, kết nối thực tiễn với chính sách và lan tỏa khát vọng phát triển xanh, bền vững, hiện đại.

Hiện nay, nông nghiệp không chỉ là trụ đỡ của nền kinh tế mà còn là không gian phát triển mới gắn với kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi số và xây dựng nông nghiệp, nông thôn hiện đại. Cùng với đó, vấn đề bảo vệ môi trường, tài nguyên, thích ứng biến đổi khí hậu, an ninh nguồn nước hay chuyển dịch năng lượng đang trở thành những vấn đề chiến lược của quốc gia. Vì vậy, báo chí ngành không chỉ phản ánh thông tin, cung cấp kiến thức, kỹ năng đơn thuần mà cần chủ động tham gia vào quá trình truyền thông chính sách, định hướng nhận thức xã hội và thúc đẩy đổi mới tư duy phát triển.

Tôi kỳ vọng Báo Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục bám sát thực tiễn từ cơ sở, phản ánh hơi thở của người nông dân, doanh nghiệp và địa phương, nhất là vùng nông thôn; đồng thời phát hiện những mô hình mới, cách làm sáng tạo, những vấn đề đặt ra trong quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường để góp phần hoàn thiện chính sách và mở ra động lực tăng trưởng mới.

Bên cạnh đó, trong môi trường truyền thông hiện đại, Báo Nông nghiệp và Môi trường cũng cần đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao tính chuyên nghiệp, mở rộng sức lan tỏa và xây dựng đội ngũ người làm báo có bản lĩnh chính trị, chuyên môn sâu, am hiểu thực tiễn ngành. Tôi tin rằng, với vị trí và vai trò của mình, Báo Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục đóng góp quan trọng vào dòng chảy chung của nền báo chí cách mạng Việt Nam, đồng hành cùng đất nước trên con đường phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới.

Trân trọng cảm ơn ông!