Các cơ quan Trung ương đối thoại về những vướng mắc của người nhận khoán cà phê Đắk Lắk

Những vướng mắc về giao khoán, đất đai và phần đầu tư trong vườn cà phê được người nhận khoán nêu tại buổi đối thoại với doanh nghiệp, UBND tỉnh Đắk Lắk và các cơ quan trung ương.
Ngày 27-8, UBND tỉnh Đắk Lắk phối hợp Thanh tra Chính phủ, các bộ, ngành và Tổng công ty Cà phê Việt Nam (Vinacafe) tổ chức đối thoại với người nhận khoán của 3 công ty thành viên là Cà phê Việt Đức, Việt Thắng và Ea Tiêu.
Đề nghị làm rõ phần đầu tư trong hợp đồng giao khoán lô cà phê
Cuộc đối thoại bắt đầu lúc 8h, kéo dài đến hơn 14h ngày 27-8 với sự tham dự của lãnh đạo Thanh tra Chính phủ, Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các sở, ngành, doanh nghiệp.
Ông Nguyễn Thiên Văn - Phó chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk - cho biết tổ công tác liên ngành đã rà soát 34 nội dung phản ánh, kiến nghị tại 3 công ty, tập trung vào đất đai, hợp đồng giao khoán, mức khoán, tỉ lệ phân chia sản phẩm, phần đầu tư, tái canh và quyền lợi người nhận khoán.
Tại Công ty Cà phê Việt Đức, ông Nguyễn Sỹ Yên cho rằng người nhận khoán phải vay vốn, trả lãi, tự đầu tư chăm sóc vườn cây nhưng phần vốn doanh nghiệp được xác định ở mức cao.
Bà Nhâm Thị Đức, cựu công nhân công ty, đề nghị doanh nghiệp cung cấp hóa đơn, chứng từ để xác định rõ phần đầu tư của mỗi bên.
Giám đốc Công ty Cà phê Việt Đức Nguyễn Văn Bình cho biết với vườn cây tái canh, công ty xác định 52% là phần của công ty, 48% của người nhận khoán. Còn 19 hộ chưa thống nhất, công ty đề nghị đối chiếu hồ sơ từng trường hợp; nếu không thống nhất có thể đề nghị tòa án giải quyết.
Tại Công ty Cà phê Việt Thắng, Giám đốc Nguyễn Thị Hồng Hạnh cho rằng không có diện tích "giao khoán trắng", đồng thời giải thích tỉ lệ 52% bao gồm cả chi phí đầu tư gián tiếp của doanh nghiệp.
Trong khi đó ông Phan Xuân Thành, người nhận khoán, cho rằng cần căn cứ chi phí thực tế và các hóa đơn nộp tiền hằng năm để xác định phần đầu tư. "Chỉ cho dân một vài bao phân mà công ty quy thành 52% đầu tư thì chúng tôi thấy không hợp lý", ông Thành thẳng thắn.
Ông Đặng Hồng Tuấn - Tổng giám đốc Vinacafe - cho biết rà soát bước đầu cho thấy báo cáo của doanh nghiệp phù hợp hồ sơ được cung cấp. "Tuy nhiên nếu người dân có thêm chứng cứ, tổng công ty sẽ tiếp tục rà soát", ông nói.
Yêu cầu công khai căn cứ tính mức khoán
Ông Phạm Ngô Hiếu - Phó cục trưởng Cục Quản lý đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường - đề nghị các công ty làm rõ phương án sản xuất, khoản đầu tư và chi phí cấu thành mức khoán, đồng thời cung cấp đầy đủ thông tin cho người nhận khoán.
Trong khi đó ông Nguyễn Quế Dương - Phó cục trưởng Cục Doanh nghiệp nhà nước, Bộ Tài chính - cho biết hợp đồng giao khoán là quan hệ dân sự dựa trên thỏa thuận, bình đẳng. "Chi phí của doanh nghiệp có thể gồm đầu tư trực tiếp, hạ tầng, quản lý và tổ chức sản xuất chung, do đó cần làm rõ các thành tố cấu thành chi phí khoán", ông nói thêm.
Giải thích thêm cho người dân, ông Nguyễn Mạnh Hường - Cục Thanh tra, Giải quyết khiếu nại, tố cáo khu vực II, Thanh tra Chính phủ - đề nghị phân định rõ nội dung đã thống nhất và còn khác nhau. "Các bên cần tiếp tục đối chiếu hồ sơ, nhất là chứng cứ mới do người dân cung cấp. Việc rà soát phải xác định căn cứ, trách nhiệm và thời gian xử lý từng vấn đề", ông nói.
Ông Nguyễn Hồng Điệp - Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương - đề nghị Vinacafe và các công ty thành viên xuống cơ sở, cùng người dân rà soát từng vấn đề, tăng cường đối thoại trực tiếp, công khai, minh bạch.
Kết luận buổi đối thoại, ông Nguyễn Thiên Văn yêu cầu rà soát toàn bộ 34 nội dung, cung cấp hồ sơ, tài liệu để làm rõ từng kiến nghị. Nội dung phản ánh đúng phải công nhận; nội dung chưa đúng cần có hồ sơ giải thích rõ.
"Các đơn vị phải tiếp tục rà soát và hoàn thành trước ngày 30-9 để báo cáo Thanh tra Chính phủ và UBND tỉnh. Hai nội dung khác được giao cơ quan công an xác minh, xử lý theo thẩm quyền", ông nói.
Các mốc vụ việc và quá trình giải quyết khiếu nại tại Vinacafe
**Nhiều năm trước: **Người nhận khoán tại Việt Đức, Việt Thắng, Ea Tiêu phát sinh khiếu nại về đất đai, hợp đồng giao khoán, mức khoán và phần đầu tư.
Năm 2011: Cơ quan thanh tra ghi nhận khiếu nại liên quan giao đất, hợp đồng giao khoán tại khu vực Công ty Cà phê Việt Đức.
Ngày 30-10-2024: Thanh tra Chính phủ ban hành Kết luận 402/KL-TTCP về quản lý, sử dụng đất tại các công ty cà phê thuộc Vinacafe ở Tây Nguyên.
Năm 2026: Đắk Lắk lập tổ công tác rà soát, tổng hợp 34 nội dung kiến nghị tại 3 công ty.
**Ngày 27-8-2026: **Các bên đối thoại trực tiếp, tiếp tục làm rõ những nội dung còn khác nhau.
**Ngày 30-9-2026: **Hạn hoàn thành rà soát, báo cáo Thanh tra Chính phủ và UBND tỉnh.