Cách tỉa trái để nâng chất lượng sầu riêng?

Tỉa trái sầu riêng đúng cách là giữ lại trái khỏe, cân đối, ở vị trí cành tốt và loại bỏ trái méo, trái sâu bệnh, trái quá dày, thực hiện 2–3 đợt từ khi trái non đến khi trái lớn. Mục tiêu là để số trái phù hợp với sức cây, giúp trái to, tròn đều, cơm dày, giảm sượng, giảm rụng và tăng tỷ lệ trái loại đẹp, bán được giá cao hơn.

Vì sao phải tỉa trái?

• Sầu riêng thường đậu nhiều trái hơn khả năng nuôi của cây.
• Để quá nhiều trái, cây phân tán dinh dưỡng: trái nhỏ, méo, cơm mỏng, dễ sượng; cây suy kiệt, năm sau ra hoa kém.
• Trái mọc chen chúc dễ cọ xát, sâu bệnh tấn công, khó chăm sóc.

Thời điểm tỉa

Đợt 1: Khi trái non đã đậu ổn định

• Khoảng vài tuần sau xổ nhụy, khi đã thấy rõ trái nào phát triển.
• Loại bỏ trái méo, trái nhỏ, trái bị sâu, trái mọc quá dày trên một chùm.

Đợt 2: Khi trái lớn dần, hình dạng rõ hơn

• Tiếp tục tỉa trái lệch múi, méo, phát triển chậm.
• Giữ lại số trái mỗi chùm và mỗi cành phù hợp.

Đợt 3 (nếu cần): Khi trái đã gần đủ lớn

• Tỉa bổ sung trái bị sâu đục, nứt, bệnh.

Nguyên tắc chọn trái giữ lại

• Trái tròn đều, cân đối, cuống to, mập, phát triển nhanh.
• Trái ở vị trí tốt: trên cành to, khỏe, nằm ngang hoặc hơi chếch; tránh trái ở đầu cành nhỏ, cành yếu, sát đất.
• Phân bố đều quanh tán, không dồn trái vào một phía làm cây mất cân đối, dễ gãy cành.
• Mỗi chùm thường chỉ giữ một vài trái tốt nhất, tùy độ lớn của cành.
• Tổng số trái trên cây phù hợp với tuổi cây, độ lớn tán và sức khỏe cây; cây non, cây yếu để ít trái hơn.

Kỹ thuật tỉa

• Dùng kéo sắc, sạch cắt sát cuống trái, không giật làm tổn thương cành.
• Khử trùng dụng cụ khi chuyển giữa các cây nếu vườn có bệnh.
• Tỉa vào ngày khô ráo.
• Thu gom trái tỉa ra khỏi vườn, không để dưới gốc làm nguồn sâu bệnh.

Chăm sóc sau khi tỉa

• Bổ sung dinh dưỡng nuôi trái: tăng kali, canxi – bo, giảm đạm.
• Treo, cột trái khi trái lớn để tránh rụng, gãy cành.
• Phòng sâu đục trái, có thể bao trái ở vườn có áp lực sâu cao.
• Giữ ẩm ổn định, tránh nứt trái.

Những sai lầm thường gặp

• Tiếc trái, không tỉa hoặc tỉa quá ít → trái nhỏ, chất lượng kém, cây suy.
• Tỉa quá muộn khi trái đã lớn, cây đã tốn nhiều dinh dưỡng nuôi trái bị bỏ.
• Chỉ giữ trái ở cành thấp cho dễ chăm, trong khi cành đó yếu.

Câu hỏi thường gặp

Một cây sầu riêng nên để bao nhiêu trái? Không có con số chung. Số trái phụ thuộc tuổi cây, độ lớn tán, sức khỏe và giống. Cây lớn, khỏe nuôi được nhiều trái hơn; cây mới cho trái năm đầu nên để ít.

Tỉa trái có làm giảm sản lượng không? Số trái giảm nhưng trọng lượng và chất lượng mỗi trái tăng, tỷ lệ trái loại đẹp cao hơn, cây bền hơn cho các năm sau. Tổng giá trị thu về thường cao hơn.

Trái méo có nên giữ lại không? Trái méo, lệch múi thường bán giá thấp, cơm phát triển không đều. Nên tỉa bỏ sớm để dồn dinh dưỡng cho trái đẹp.

Khi áp dụng, bà con nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông hoặc chuyên gia tại địa phương để xác định số trái phù hợp cho vườn mình.