Cách chăm sóc sầu riêng năm đầu tiên?

Năm đầu tiên sau trồng, sầu riêng cần được che nắng, giữ ẩm nhưng không để úng, cắm cọc chống gió, bón phân ít mà chia nhiều lần, và theo dõi sát rầy phấn, nấm Phytophthora. Mục tiêu năm đầu là cây sống khỏe, ra đọt đều, bộ rễ lan rộng, chứ không phải lớn thật nhanh.

1. Che nắng cho cây con

• Cây con sầu riêng chịu nắng gắt kém, dễ cháy lá, khô đọt.
• Che bằng lưới che nắng, lá dừa, hoặc trồng sẵn cây che bóng tạm (chuối, cây họ đậu) cạnh mô.
• Mức che khoảng một nửa ánh sáng trong vài tháng đầu, sau đó mở dần để cây quen nắng.

2. Tưới nước đúng cách

• Giữ đất quanh gốc luôn ẩm nhưng không đọng nước.
• Mùa khô: tưới đều đặn, lượng vừa phải, tốt nhất là tưới nhỏ giọt hoặc tưới gốc vào sáng sớm hoặc chiều mát.
• Mùa mưa: ngưng tưới, khơi rãnh thoát nước, kiểm tra mô sau mỗi trận mưa lớn.
• Dấu hiệu thừa nước: lá vàng, rũ dù đất ướt, cổ rễ thâm nâu.

3. Cắm cọc và chắn gió

• Cắm cọc vững cạnh cây, buộc dây mềm hình số 8 để thân không bị siết.
• Vườn trống gió nên có hàng cây chắn gió hoặc rào lưới tạm.
• Kiểm tra dây buộc định kỳ, nới ra khi thân lớn.

4. Tủ gốc

• Phủ rơm, cỏ khô, vỏ trấu quanh gốc giúp giữ ẩm, hạn chế cỏ dại, điều hòa nhiệt độ đất.
• Chừa khoảng trống quanh cổ rễ, không phủ sát thân để tránh ẩm gây thối gốc.

5. Bón phân "ít mà nhiều lần"

• Cây mới trồng chưa nên bón phân hóa học ngay. Đợi cây ra đọt mới đầu tiên, rễ đã bén mới bắt đầu bón.
• Ưu tiên phân hữu cơ hoai mục và phân có tỷ lệ đạm – lân cao để kích rễ và đọt.
• Mỗi lần bón một lượng nhỏ, hòa nước tưới hoặc rải đều quanh tán, cách gốc một khoảng, không rải sát thân.
• Có thể bón theo từng đợt đọt: khi cây chuẩn bị ra đọt mới thì bón, giúp đọt ra đều và mập.
• Bổ sung nấm đối kháng Trichoderma định kỳ để bảo vệ rễ.

6. Tạo hình từ sớm

• Giữ một thân chính thẳng, không để cây phân nhánh thấp lộn xộn.
• Cành đầu tiên nên chọn ở độ cao hợp lý, phân bố đều quanh thân; tỉa bỏ cành mọc quá thấp, cành yếu.
• Không cắt tỉa nhiều cùng lúc ở năm đầu, chỉ chỉnh nhẹ để định hình.

7. Phòng sâu bệnh chính năm đầu

• Rầy phấn (rầy nhảy): hại đọt non, làm đọt xoăn, khô. Kiểm tra mỗi khi cây ra đọt.
• Phytophthora: gây thối rễ, xì mủ thân, thường bùng phát mùa mưa. Giữ gốc khô thoáng, bón vôi, vi sinh đối kháng.
• Sâu ăn lá, nhện đỏ: theo dõi trong mùa khô nắng nóng.
• Chỉ dùng thuốc khi thật cần thiết và theo đúng hướng dẫn trên nhãn.

8. Làm cỏ

• Làm sạch cỏ quanh gốc theo vòng tán, giữa hàng có thể để cỏ thấp hoặc trồng cây phủ đất chống xói mòn.
• Không dùng thuốc cỏ phun sát gốc cây non.

Câu hỏi thường gặp

Sầu riêng mới trồng bao lâu thì bón phân lần đầu? Thường khi cây đã ra đọt mới đầu tiên, cho thấy rễ đã bén đất. Bón sớm hơn dễ làm rễ non bị xót.

Cây con bị vàng lá sau khi trồng có sao không? Có thể do sốc khi trồng, nắng gắt hoặc úng nước. Kiểm tra độ ẩm đất và cổ rễ; nếu rễ không thối, cây thường phục hồi sau vài tuần khi được che nắng và tưới hợp lý.

Năm đầu có cần phun thuốc định kỳ không? Không nên phun định kỳ khi chưa có sâu bệnh. Thăm vườn thường xuyên, phát hiện sớm và xử lý đúng đối tượng sẽ hiệu quả và tiết kiệm hơn.

Khi áp dụng, bà con nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông hoặc chuyên gia tại địa phương để điều chỉnh theo điều kiện vườn mình.