Cần Thơ đầu tư hơn 10 tỷ đồng quan trắc môi trường nuôi thủy sản

Trong những năm gần đây, diễn biến thời tiết ngày càng phức tạp, cùng với tác động của nguồn thải và hoạt động sản xuất, khiến chất lượng môi trường nước tại các vùng nuôi thủy sản có nhiều biến động. Trước thực tế này, TP. Cần Thơ đang triển khai kế hoạch quan trắc, cảnh báo môi trường trong nuôi trồng thủy sản giai đoạn 2026-2030, tập trung theo dõi những vùng nuôi chủ lực trên địa bàn.

Theo kế hoạch, hoạt động quan trắc tập trung vào các khu vực cấp nước cho vùng nuôi cá tra, tôm sú và tôm thẻ chân trắng. Đây là những đối tượng nuôi có giá trị kinh tế cao, đóng vai trò quan trọng trong sản xuất thủy sản của thành phố.

Đối với vùng nuôi cá tra nước ngọt, mạng lưới quan trắc được bố trí tại các tuyến sông, kênh cấp nước và ao nuôi đại diện ở những vùng nuôi trọng điểm. Có 17 điểm quan trắc nguồn nước cấp và 5 ao nuôi cá tra đại diện được lựa chọn để theo dõi diễn biến môi trường.

Trong khi đó, vùng nuôi tôm nước lợ có diện tích khoảng 52.490 ha, gồm 12.690 ha tôm sú và 39.790 ha tôm thẻ chân trắng. Thành phố tổ chức quan trắc tại 16 điểm thuộc các vùng nước lợ, mặn trọng điểm.

Việc lấy mẫu không chỉ nhằm xác định các thông số môi trường thông thường mà còn theo dõi nhiều nhóm yếu tố có khả năng tác động đến sức khỏe thủy sản. Các chỉ tiêu được quan trắc gồm pH, nhiệt độ, độ mặn, oxy hòa tan, chất dinh dưỡng, kim loại nặng, hóa chất độc hại, thuốc bảo vệ thực vật và các nhóm vi sinh vật gây bệnh.

Đáng chú ý, các thông số pH, nhiệt độ, độ mặn và oxy hòa tan được đo trực tiếp tại hiện trường 4 lần/tháng. Đối với các chỉ tiêu dinh dưỡng và vi sinh, năm 2026 dự kiến thu và phân tích 824 mẫu; từ năm 2027 đến 2030 thực hiện 624 mẫu/năm. Ngoài ra, 55 mẫu/năm được phân tích các chỉ tiêu thuốc bảo vệ thực vật và kim loại nặng theo kế hoạch giám sát chuyên biệt.

Từ kết quả quan trắc, cơ quan chuyên môn sẽ đánh giá diễn biến chất lượng nước, nhận diện các yếu tố bất lợi và đưa ra khuyến cáo phù hợp cho từng vùng nuôi. Các thông tin về lấy nước, xử lý nước, thời điểm thả giống, quản lý ao nuôi và phòng ngừa dịch bệnh được cung cấp để người nuôi chủ động ứng phó.

Theo kế hoạch, kết quả quan trắc được tổng hợp, phân tích để xây dựng các bản tin cảnh báo, dự báo và khuyến cáo kỹ thuật. Thông tin được chuyển đến UBND các xã, phường, cơ sở nuôi trồng thủy sản và các đơn vị liên quan để phục vụ công tác chỉ đạo sản xuất.

Đặc biệt, kết quả phân tích được yêu cầu phát hành trong thời gian sớm nhất, chậm nhất không quá 3 ngày kể từ khi hoàn thành kết quả phân tích. Quy định này nhằm rút ngắn thời gian từ khi phát hiện dấu hiệu bất thường đến khi người nuôi nhận được cảnh báo.

Song song đó, thành phố dự kiến tổ chức 25 lớp tập huấn, mỗi lớp khoảng 50 học viên, tập trung vào kỹ năng kiểm soát các yếu tố môi trường, quản lý chất lượng nước, phòng ngừa dịch bệnh và sử dụng kết quả quan trắc phục vụ sản xuất.

Việc duy trì mạng lưới quan trắc thường xuyên được xem là giải pháp quan trọng trong điều kiện sản xuất thủy sản ngày càng chịu nhiều tác động từ thời tiết và môi trường. Khi thông tin về chất lượng nước được cập nhật kịp thời, người nuôi có thêm cơ sở để điều chỉnh lịch lấy nước, xử lý ao và tổ chức sản xuất, qua đó hạn chế những rủi ro có thể phát sinh.

Giai đoạn 2026-2030, tổng kinh phí thực hiện công tác quan trắc, cảnh báo và giám sát môi trường trong nuôi trồng thủy sản trên địa bàn TP. Cần Thơ là hơn 10,23 tỷ đồng.

Mục tiêu là xây dựng mạng lưới theo dõi môi trường đồng bộ, cung cấp thông tin kịp thời cho người nuôi, góp phần kiểm soát nguy cơ ô nhiễm, hạn chế dịch bệnh và nâng cao tính bền vững của ngành nuôi trồng thủy sản thành phố.