Cánh đồng lớn được hóa giải bài toán giảm phân hóa học ở vùng đất phèn

Giảm phân hóa học, tăng lợi nhuận

Trong bối cảnh giá vật tư nông nghiệp liên tục biến động, việc giảm chi phí đầu vào nhưng vẫn đảm bảo năng suất đang là yêu cầu cấp thiết đối với người trồng lúa. Tại xã Giang Thành (An Giang) mô hình cánh đồng lớn kết hợp sử dụng phân bón Đầu Trâu Bio-Canxi đã mang lại những kết quả tích cực, mở ra hướng canh tác hiệu quả và bền vững hơn cho nông dân.

Mô hình được triển khai trong vụ đông xuân 2025-2026 tại HTX Dịch vụ Phú Nông Xanh với quy mô 100ha. Tham gia mô hình, nông dân được Trung tâm Khuyến nông An Giang hỗ trợ giống lúa, vật tư nông nghiệp và tập huấn kỹ thuật sản xuất. Đồng thời, Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền phối hợp đưa sản phẩm Đầu Trâu Bio-Canxi vào sử dụng nhằm bổ sung hệ vi sinh vật có lợi, nâng độ pH đất, hỗ trợ rửa mặn, hạ phèn, thúc đẩy phân hủy rơm rạ và hạn chế ngộ độc hữu cơ trên đồng ruộng.

Ông Trần Văn Hai, Giám đốc HTX Dịch vụ Phú Nông Xanh, ở xã Giang Thành cho biết, qua thực tế sản xuất, lượng phân bón hóa học trong mô hình giảm từ 10-20% so với tập quán canh tác trước đây nhưng năng suất lúa vẫn được duy trì ổn định, thậm chí có nhiều diện tích cho năng suất cao hơn.

Theo nhiều thành viên HTX, việc sử dụng Đầu Trâu Bio-Canxi giúp cây lúa hấp thu dinh dưỡng tốt hơn, tăng khả năng chống chịu trong điều kiện thời tiết bất lợi. Đặc biệt, trong giai đoạn mưa nắng thất thường, cây lúa vẫn duy trì bộ lá xanh bền, rễ phát triển khỏe, thân cứng cây nên hạn chế đổ ngã và giảm áp lực sâu bệnh.

Việc sản xuất đồng loạt trên cánh đồng lớn cũng tạo điều kiện thuận lợi cho cơ giới hóa các khâu gieo sạ, chăm sóc và thu hoạch. Đồng ruộng đồng đều hơn, giảm chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả quản lý đồng ruộng.

Riêng trong vụ hè thu 2026 HTX Dịch vụ Phú Nông Xanh tiếp tục mở rộng diện tích canh tác khoảng 600ha và áp dụng quy trình sử dụng phân bón vi sinh Đầu Trâu Bio-Canxi. Hiện trà lúa đang xanh tốt, ít sâu bệnh.

Cải tạo đất, thay đổi tư duy sản xuất

Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế trước mắt, mô hình còn cho thấy tác động tích cực đối với chất lượng đất canh tác. Trong nhiều năm qua, việc lạm dụng phân bón hóa học đã khiến nhiều diện tích đất lúa bị mất cân bằng dinh dưỡng, suy giảm hàm lượng hữu cơ và hệ vi sinh vật có lợi. Điều này càng trở nên đáng lo ngại trong bối cảnh biến đổi khí hậu, hạn hán và xâm nhập mặn diễn biến ngày càng phức tạp.

Anh Đoàn Trọng Hiếu, thành viên HTX Phú Nông Xanh, cho biết gia đình anh sử dụng Đầu Trâu Bio-Canxi ngay từ đầu vụ theo hướng dẫn của ngành khuyến nông. Điều dễ nhận thấy là cây lúa cứng cây hơn, bộ rễ phát triển mạnh, khả năng hạ phèn tốt và lá lúa vẫn giữ được màu xanh ngay cả khi lúa đã bước vào giai đoạn chín.

Theo anh Hiếu, trước đây do đất bị phèn nặng và thường xuất hiện bệnh bướu rễ nên anh phải bón nhiều đạm để kích thích sinh trưởng. Tuy nhiên, điều này khiến cây lúadễ nhiễm sâu bệnh và đổ ngã. Từ khi áp dụng sản phẩm Bio-Canxi, tình trạng bướu rễ giảm đáng kể, cây sinh trưởng đồng đều hơn, lượng thuốc bảo vệ thực vật sử dụng cũng giảm theo. Tính toán thực tế cho thấy chi phí sản xuất giảm gần 1 triệu đồng/ha.

“Điều tôi thấy rõ nhất là khi lúa chín, lá vẫn xanh đẹp, không bị cháy phèn. Một số ruộng xung quanh không sử dụng sản phẩm xuất hiện hiện tượng huyết lá, trong khi ruộng áp dụng Bio-Canxi phát triển ổn định hơn”, anh Hiếu chia sẻ.

Đánh giá hiệu quả mô hình, bà Huỳnh Đào Nguyên, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông An Giang cho rằng, việc xây dựng cánh đồng lớn gắn với sử dụng các dòng phân bón cải tiến là hướng đi phù hợp với mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh và bền vững nằm trong Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao giảm phát thải tại ĐBSCL.

Theo bà Nguyên, mô hình không chỉ nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn tạo điều kiện áp dụng đồng bộ các tiến bộ kỹ thuật như quản lý dịch hại tổng hợp, cơ giới hóa sản xuất và truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Đặc biệt, việc sản xuất tập trung giúp thay đổi nhận thức của người dân, từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất quy mô lớn, tạo ra sản lượng hàng hóa đồng đều, thuận lợi cho doanh nghiệp liên kết tiêu thụ.

Qua kết quả thực hiện, mô hình đạt năng suất theo mục tiêu đề ra. Quan trọng hơn, nông dân đã thay đổi tư duy sử dụng phân bón theo hướng khoa học, tiết kiệm và hiệu quả hơn. Việc giảm phân hóa học, cải thiện độ phì đất và tăng cường liên kết sản xuất đang tạo nền tảng để mô hình tiếp tục được nhân rộng, góp phần nâng cao giá trị ngành hàng lúa gạo trong thời gian tới.