Cháy lá sầu riêng: do nấm hay do nắng? Cách phân biệt

Cháy lá sầu riêng có thể do nấm (thường gặp là bệnh cháy lá, đốm lá do nấm như Rhizoctonia, thán thư) hoặc do nắng gắt, thiếu nước, ngộ độc phân.
Cháy lá sầu riêng có thể do nấm (thường gặp là bệnh cháy lá, đốm lá do nấm như Rhizoctonia, thán thư) hoặc do nắng gắt, thiếu nước, ngộ độc phân. Phân biệt nhanh: cháy do nấm thường có vết bệnh lan dần, viền rõ, xuất hiện nhiều khi trời ẩm và lây sang lá bên cạnh; cháy do nắng xuất hiện ở lá phía ngoài hướng nắng, vết khô đều, không lan và không có tơ nấm. Xác định đúng nguyên nhân mới chọn đúng cách xử lý.
Cách phân biệt
| Đặc điểm | Cháy lá do nấm | Cháy lá do nắng, sinh lý |
|---|---|---|
| Thời điểm | Mùa mưa, ẩm độ cao | Nắng nóng, khô hạn, sau bón phân nặng |
| Vị trí | Rải rác, có thể cả trong tán | Lá phía ngoài, hướng tây, đỉnh tán |
| Hình dạng vết | Vết loang, viền rõ, có khi có vòng đồng tâm | Khô đều từ mép hoặc chóp lá |
| Lây lan | Lan sang lá kế bên, cành kế bên | Không lây |
| Dấu hiệu khác | Có thể thấy tơ nấm, lá dính chùm lại | Lá giòn, khô nhanh |
Đối chiếu hình ảnh tại chẩn đoán cháy lá sầu riêng.
Nguyên nhân do nấm
- Ẩm độ cao kéo dài, tán rậm, ít thông thoáng.
- Nước mưa bắn từ đất lên lá tầng thấp.
- Nấm thán thư cũng gây cháy chóp lá, đốm lá — xem thán thư sầu riêng: khi nào cần phun.
Nguyên nhân do nắng và sinh lý
- Nắng gắt, gió khô, cây thiếu nước.
- Bón phân hóa học quá liều, quá gần gốc gây cháy rễ, biểu hiện lên lá.
- Phun thuốc hoặc phân bón lá lúc nắng gắt, pha quá đặc.
- Thiếu kali, magie làm mép lá khô.
Cách xử lý
- Do nấm: tỉa cành tạo tán thông thoáng, cắt bỏ lá cành bệnh nặng, thu gom tiêu hủy; phun thuốc trừ nấm được đăng ký cho sầu riêng khi trời ráo, theo đúng nhãn.
- Do nắng: tưới đủ nước, tủ gốc giữ ẩm, che bóng cho cây non; tránh phun thuốc, phân bón lá lúc trưa nắng.
- Do phân: tưới nhiều nước rửa bớt phân quanh gốc nếu bón quá liều; lần sau bón chia nhỏ, cách gốc.
- Bồi dưỡng lá: bổ sung kali, magie, vi lượng giúp lá dày, chống chịu tốt hơn — xem sầu riêng thiếu magie, bo, kẽm.
Câu hỏi thường gặp
Lá bị cháy có tự hồi lại không? Phần lá đã cháy không hồi lại. Cây sẽ ra lá mới; quan trọng là ngăn không cho vết cháy lan thêm.
Có nên phun thuốc nấm khi chưa chắc nguyên nhân? Không nên phun tràn lan. Quan sát kỹ theo bảng phân biệt; nếu vết cháy lan sang lá bên cạnh và trời đang ẩm thì mới nghĩ đến nấm.
Cây con có dễ bị cháy lá nắng không? Có. Cây con mới trồng rất dễ bị cháy lá khi nắng gắt, nên che bóng tạm trong thời gian đầu.
Nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông hoặc chuyên gia địa phương khi áp dụng cho vườn của bạn.
Theo dõi Nông Dân Việt trên Facebook
Nhận giá cà phê, hồ tiêu, sầu riêng và tin thị trường mới mỗi ngày.