Chủ tịch Hội Nông dân: Người làm nông hưởng quá ít giá trị gia tăng

Chủ tịch Hội Nông dân: Người làm nông hưởng quá ít giá trị gia tăng
Chủ tịch Hội Nông dân: Người làm nông hưởng quá ít giá trị gia tăng
(Dân trí) - Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn cho rằng nông sản còn chủ yếu xuất thô, người sản xuất hưởng quá ít giá trị gia tăng, cần hỗ trợ mạnh hơn cho chế biến và xây dựng thương hiệu.
Thảo luận tổ về tình hình kinh tế - xã hội ngày 18/10, đại biểu Lương Quốc Đoàn (Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang) đề nghị Nhà nước cần có những quyết sách mạnh mẽ hơn đối với nông nghiệp, nhất là khắc phục tình trạng sản xuất nhỏ lẻ, manh mún và nâng cao giá trị nông sản.
Ông đánh giá "tam nông" thời gian qua tiếp tục duy trì tăng trưởng, thực sự là bệ đỡ vững chắc của nền kinh tế. Nông nghiệp cũng là ngành duy nhất liên tục duy trì xuất siêu, mang về nguồn ngoại tệ quan trọng cho đất nước. Dẫu vậy, đại biểu trăn trở khi kim ngạch xuất khẩu tăng đều qua các năm nhưng giá trị thực tế thu về vẫn chưa tương xứng.
Nông sản xuất thô, giá trị gia tăng thấp
Theo ông Đoàn, điểm nghẽn lớn nhất của nông nghiệp hiện nay là phương thức sản xuất còn manh mún, nhỏ lẻ và tình trạng xuất thô chiếm tỷ lệ áp đảo. Từ hàng triệu tấn lúa gạo, trái cây đến thủy, hải sản, phần lớn đều bán thô nên giá trị gia tăng rất thấp.
"Gần như người nông dân không được hưởng lợi từ phần giá trị gia tăng trong chuỗi sản xuất", ông Đoàn nói.
Có thể bạn quan tâm
Dẫn chứng từ hạt cà phê, Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam cho biết dù vài năm gần đây tình hình đã có chuyển biến tích cực, nhưng trước đó, nhìn cảnh cà phê Việt Nam xuất thô với giá rẻ mạt, sau đó nước ngoài chế biến lại rồi bán ra thị trường với giá gấp nhiều lần khiến ông "rất xót xa".
Đại biểu nhận định từ trồng trọt đến chăn nuôi, Việt Nam hoàn toàn đủ năng lực chế biến sâu để nâng giá trị hàng hóa. Do đó, chính sách tới đây phải bao quát toàn diện chuỗi cung ứng, từ giống, canh tác cho đến công nghệ bảo quản sau thu hoạch và chế biến.
Cần cuộc cách mạng mới sau 40 năm đổi mới
Nhìn lại chặng đường 40 năm đổi mới, ông Đoàn khẳng định nông nghiệp đã hoàn thành xuất sắc "cuộc cách mạng lần thứ nhất", tạo nền tảng vững chắc để công nghiệp hóa và giữ ổn định xã hội. Tuy nhiên, chặng đường tới đòi hỏi lĩnh vực này phải có những chính sách mới, mạnh mẽ hơn.
Giải quyết được bài toán sản xuất nhỏ lẻ, manh mún sẽ đồng thời tháo gỡ được tình trạng ruộng đất bỏ hoang, tạo điều kiện thuận lợi để tích tụ, tập trung đất đai tổ chức sản xuất quy mô lớn.
Cùng với đó, Nhà nước cần đầu tư tương xứng cho khâu chế biến, kho bảo quản và chiến lược thương hiệu quốc gia. Dẫn chứng Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp ở đồng bằng sông Cửu Long, ông Đoàn tin tưởng nếu gắn chặt vùng nguyên liệu với công nghệ chế biến và thương hiệu, giá trị mang lại cho người trồng lúa và doanh nghiệp sẽ hoàn toàn khác.
Sinh kế làng quê đảo chiều, nông dân không còn chiếm đa số
Đáng chú ý, bên cạnh câu chuyện sản xuất, đại biểu Lương Quốc Đoàn cảnh báo về sự thay đổi nhanh chóng trong cơ cấu dân cư và sinh kế nông thôn. Hiện nay, nông dân không còn chiếm đa số ở các vùng quê; số hộ thuần nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp đã giảm mạnh xuống còn khoảng hơn 8 triệu hộ.
Có thể bạn quan tâm
Thực tế cho thấy, nguồn thu nhập chính của cư dân nông thôn hiện nay không còn đến từ đồng ruộng mà chủ yếu dựa vào các công việc phi nông nghiệp. Một bộ phận lớn nông dân rời ruộng chuyển sang làm phụ hồ, làm thuê tại các công trường hạ tầng, đô thị.
Dù các công việc này mang lại thu nhập tức thời cao hơn làm nông, nhưng lại tiềm ẩn rủi ro lớn do tính chất mùa vụ, không có bảo hiểm xã hội và thiếu bảo hộ lao động. Đại biểu bày tỏ lo ngại khi các công trình hoàn thành hoặc nhu cầu xây dựng chững lại, dòng lao động này buộc phải hồi hương, tạo áp lực việc làm rất lớn cho địa phương.
Ông Đoàn đề nghị Chính phủ, Quốc hội quan tâm hơn đến nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Theo ông, qua 40 năm đổi mới, nông nghiệp đã có những thay đổi lớn, tạo nền tảng cho phát triển công nghiệp và góp phần giữ ổn định đất nước. Đến nay, lĩnh vực này cần những chính sách mới hơn, mạnh mẽ hơn để giải quyết các vấn đề đang đặt ra.
Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam cho rằng tỷ trọng đóng góp của nông nghiệp trong GDP có thể giảm trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Tuy nhiên, điều quan trọng là vai trò duy trì ổn định, tạo nền tảng để thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Vì vậy, những thay đổi trong sản xuất, sinh kế và đời sống xã hội nông thôn cần được quan tâm đầy đủ hơn.
Theo dõi Nông Dân Việt trên Facebook
Nhận giá cà phê, hồ tiêu, sầu riêng và tin thị trường mới mỗi ngày.