Chuyên gia Thái Lan và lời khuyên cho du lịch nông nghiệp Việt

Trở thành xu hướng sau dịch Covid-19

Cách đây chừng 15 năm, T.S Ngô Kiều Oanh, chuyên gia du lịch nông nghiệp được người bạn Mỹ tên là Cathy kể năm nào mình cũng sang Chiang Mai, Thái Lan để du lịch sức khỏe, tẩy độc bằng cách đi bộ trong rừng. Sau Covid-19, du lịch sức khỏe trên thế giới đã phát triển thành xu hướng, mang lại nguồn thu lớn nên chuyến sang Chiang Mai hồi đầu năm 2026, bà Oanh muốn đi xem các điểm du lịch sức khỏe ở đây. Tiếc rằng người dẫn đường không có kinh nghiệm nên đã chẳng đến đúng nơi. Mãi tận ngày cuối cùng, tình cờ thế nào bà lại gặp được chị Suchada Mekepho và người chồng quốc tịch Anh cũng đang hoạt động trong ngành du lịch, chuyến đi mới được thực hiện.

“Có đi mới thấy Việt Nam hơn Thái Lan nhiều về tiềm năng du lịch nhưng cái mình thiếu là tư duy chiến lược và cách thức tổ chức du lịch. Tôi đang đề nghị với họ thực hiện mô hình liên kết giữa hai bên, phía họ đưa khách sang mình và phía mình cũng đưa khách sang họ”, bà Oanh tâm sự.

Cách đây mấy chục năm, Chính phủ Thái Lan đã chủ trương quảng bá văn hóa trong đó có ẩm thực ra thế giới. Đến nay, hầu như thành phố lớn nào của các quốc gia cũng có nhà hàng Thái Lan nhưng hầu hết đó chỉ là kiểu ẩm thực pha trộn chứ không phải là chính gốc. Khi nhiều khách du lịch phương Tây đến Thái Lan, bị cuốn hút bởi văn hóa ẩm thực nơi đây đã tò mò hỏi người địa phương cách chế biến như thế nào. Năm 2010 ở Chiang Mai, vợ chồng chị Suchada Mekepho bắt đầu mở các lớp dạy nấu ăn cho khách du lịch để đáp ứng nhu cầu đó.

Vào mùa cao điểm, mỗi ngày họ có 2 lớp học sáng và chiều, lớp ít cũng 8-10 người, lớp đông tới 30 người, dạy 3 món trong 4 giờ, học phí quy ra tiền Việt khoảng 800.000đ/người. Đến Việt Nam lần này, các thành viên trong đoàn đều háo hức muốn xem kỹ năng nấu ăn của người Việt, muốn trải nghiệm sự khác biệt của văn hóa nơi này.

Tại trang trại Đồng quê, đoàn chuyên gia du lịch Thái Lan được T.S Ngô Kiều Oanh dẫn ra vườn hái rau, hái dược liệu, vào ngôi nhà đất nặn bánh trôi, tráng bánh cuốn. Gần đến trưa, đoàn được tự tay nổi lửa nướng cá bằng rơm. Khi mùi thơm của cá nướng bắt đầu quyện với mùi khói rơm tỏa khắp cả một góc vườn cũng là thời điểm thích hợp để pha chế gia vị chấm. Nào có cao sang gì. Chỉ là gói muối hầm Quỳnh Lưu, Nghệ An với một ít chanh, ớt dầm. Thịt cá nướng trắng phau phau bày ra đĩa lót lá chuối xanh xanh rồi chấm với đĩa muối ớt đo đỏ. Thế mà ai nấy đều xuýt xoa khen ngon và đặc biệt ấn tượng với vị mặn dịu ngọt hậu của muối hầm.

Hiện Thái Lan đang phải nhập rất nhiều muối hồng Himalaya với giá khá cao cho mục đích thực phẩm và mỹ phẩm. Nếu loại muối hầm của Việt Nam được chuẩn hóa theo tiêu chuẩn quốc tế, rất có thể sẽ là mặt hàng xuất khẩu đầy tiềm năng vào thị trường này. Sau khi thưởng thức món bánh cuốn, bánh trôi, cá nướng xong, chị Suchada Mekepho xăm xắn làm món xôi xoài nổi tiếng của Thái Lan, chỉ có điều lần này hoàn toàn bằng những nguyên liệu Việt như nếp, xoài, nước cốt dừa, lá dứa…

Nước cốt dừa được chị hòa sột sệt, cho thêm chút đường, muối, nước xay từ lá dứa (lá cơm nếp) để lấy màu, lấy vị rồi trộn đều với xôi trắng đã được đồ chín, khi từng hạt, từng hạt rời nhau ra thì bọc màng phủ nylon để ủ. Quả xoài được chị bổ đôi, khía thành từng miếng nên khi bẻ gập lại nó xòe ra như một đóa hoa. Xôi sau ủ được đơm ra bát nhỏ, úp xuống để tạo thành hình tròn rồi đặt miếng xoài cạnh bên. Đúng theo phong cách của người Thái, một bông hoa râm bụt ngắt ở ngoài vườn được chị bày cạnh đĩa xôi xoài trông rất đẹp mắt.

Suchada Mekepho cũng không quên cài một bông hoa râm bụt lên mái tóc của mình rồi nở nụ cười tươi tắn còn hơn cả hoa và mời khách nếm thử món ăn. Không cần phải đến Thái Lan, đoàn Việt Nam cũng được thưởng thức thứ xôi xoài chính hiệu Thái. Ai nấy đều tấm tắc khen ngon. Những lời khen khiến cho đôi mắt của Suchada Mekepho vui như có lửa thắp. Chị giải thích: “Nếu ủ xôi được cả đêm với nước cốt dừa thì vị xôi sẽ đậm đà, ngon hơn nữa".

Lời hẹn trở lại vào mùa hoa dã quỳ

Chiều hôm đó, đoàn chuyên gia Thái Lan đi thăm đồi chè Ba Trại, trải nghiệm hái chè, xao chè; đi thăm làng dược liệu người Dao ở Yên Sơn, trải nghiệm ngâm chân bằng thuốc Nam; vượt sông Đà sang thăm khu tắm khoáng nóng Thanh Thủy (Phú Thọ). Có rất nhiều khách Thái Lan sang Việt Nam du lịch mua cà phê về làm quà nên các bạn gợi ý có thể đưa vào chương trình du lịch nội dung thăm những cây cà phê tổ hàng trăm tuổi ở Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đá Chông (K9) và trong lớp học nấu ăn dạy luôn pha chế cà phê trứng, cà phê muối…

Ngày hôm sau, đoàn được trải nghiệm đi chợ quê ở Ba Vì, ăn trầu, hóa thân vào các điệu múa truyền thống của người Mường, lên Vườn Quốc gia Ba Vì thăm khu phế tích nhà thờ đổ ở độ cao 800 mét, xem cảnh cắm trại trong rừng thông ở độ cao 400 mét. Khi đi bộ giữa rừng nhiệt đới đa tầng, đa tán, được hít thở bầu không khí trong lành giữa nắng thu tinh khiết, ai nấy đều khen Việt Nam đã bảo tồn được một danh thắng thiên nhiên đẹp và vô cùng quý giá cho du lịch sức khỏe.

Họ nói việc đi lại giữa Chiang Mai và Hà Nội chỉ mất 1h30 phút, không cần xin vi sa nên rất thuận lợi. Vả lại, có những chi họ của dân tộc Thái vẫn coi Điện Biên là miền đất tổ nên nhất định phải trở lại để hành hương. “Ngành du lịch Việt Nam chưa phổ biến thông tin toàn cảnh về du lịch nông nghiệp, nông thôn của nước mình để quảng bá cho du khách quốc tế nên vẫn còn ít người biết đến. Những gì mà các bạn cho chúng tôi trải nghiệm ở đây hôm nay đúng là thứ ẩm thực truyền thống, văn hóa truyền thống của Việt Nam, còn khi ở Thái Lan thì nhiều thứ đã bị pha trộn mất rồi. Điều này sẽ rất hấp dẫn với khách du lịch phương Tây. Tôi đảm bảo các bạn sẽ thành công bởi họ sẽ thích lịch trình của một ngày vào vườn hái rau, hái dược liệu, xuống ao bắt cá, nướng cá, làm bánh trôi, bánh cuốn, xem bảo tàng nông cụ, thưởng thức âm nhạc truyền thống…

Hiện lớp dạy nấu ăn cho khách du lịch đã phổ biến rồi, các bạn nên kết hợp giữa dạy nấu ăn và du lịch sức khỏe thì sẽ phát triển rất nhanh. Để hoạt động được phong phú, các bạn cần có một vườn thú nhỏ hay khu chăn nuôi nhằm hấp dẫn những người trẻ, đặc biệt là trẻ con”, chị Suchada Mekepho khuyên.

Đoàn Thái Lan và Việt Nam sau đó đã thống nhất sẽ có một biên bản ghi nhớ hợp tác về các vấn đề: xây dựng sản phẩm du lịch sức khỏe kết hợp lớp nấu ăn giữa Chiang Mai và Ba Vì; thiết kế tour ba ngày hai đêm; thiết kế menu ẩm thực với những nguyên liệu địa phương và các sản phẩm khách trải nghiệm, mua làm quà tặng; giai đoạn đầu, gần nhất trong năm 2026 sẽ đưa du khách đến để lấy các ý kiến đóng góp cho sản phẩm du lịch nói trên. “Vào mùa hoa dã quỳ cuối năm nay chúng tôi sẽ quay trở lại với nhóm bạn người Pháp của mình để họ trải nghiệm sản phẩm du lịch sức khỏe gắn với lớp học nấu ăn này”, chị Suchada Mekepho hứa.