Cù Lao Giêng phát huy nội lực từ du lịch sinh thái miền sông nước

Đánh thức tiềm năng xã đảo

Nằm giữa sông Tiền, xã đảo Cù Lao Giêng, tỉnh An Giang có diện tích tự nhiên 68,92 km², được bồi đắp bởi phù sa và nguồn nước ngọt dồi dào. Những vườn cây, đường làng, hàng cây ven kênh rạch cùng nhịp sống nông nghiệp tạo nên không gian thuận lợi để phát triển du lịch sinh thái, trải nghiệm miền sông nước.

Trên địa bàn có Nhà thờ Cù Lao Giêng, các tu viện và nhiều ngôi chùa cổ. Quần thể kiến trúc tôn giáo lâu đời mang đến sức hút cho hoạt động tham quan, hành hương, tìm hiểu văn hóa và du lịch tâm linh. Kết nối những điểm đến này với cảnh quan miệt vườn sẽ giúp hành trình khám phá cù lao thêm phong phú.

Khu du lịch Cồn Én rộng 6,7 ha đã được doanh nghiệp đầu tư, tạo điểm đến gắn với lợi thế sông nước. Hằng năm, tổng lượng khách đến khu du lịch và các cơ sở tôn giáo, di tích trên địa bàn đạt từ 55.000 đến hơn 60.000 lượt, gồm khách trong nước và quốc tế.

Nguồn lực để mở rộng trải nghiệm nằm ngay trong hơn 4.089 ha cây ăn trái, với cây xoài chiếm ưu thế. Vườn cây vừa cung cấp nông sản hàng hóa, vừa có thể trở thành nơi giới thiệu cách canh tác, thu hoạch. Khi tổ chức được dịch vụ phù hợp, nhà vườn có thêm cơ hội tăng thu nhập trên cùng diện tích đất.

Cù Lao Giêng còn có ba làng nghề được công nhận: đóng xuồng ghe Mỹ Hiệp, mộc gia dụng Tấn Mỹ và đan giỏ nylon Tấn Mỹ. Các làng nghề thu hút 169 hộ, giải quyết việc làm cho 338 lao động. Đây là nguồn lực để kết hợp giới thiệu sản phẩm thủ công với tìm hiểu nghề truyền thống.

Riêng nghề đan giỏ tại ấp Tấn Bình đã phát triển hơn 30 năm, hiện có 158 hộ với khoảng 300 lao động thường xuyên. Công việc tận dụng thời gian nông nhàn, phù hợp với phụ nữ, người lớn tuổi. Gắn làng nghề với tham quan có thể mở thêm đầu ra cho sản phẩm, góp phần giữ nghề.

Tuy nhiên, những lợi thế ấy chưa được khai thác tương xứng. Vốn đầu tư còn hạn chế, người dân chưa mạnh dạn đầu tư phát triển du lịch. Bởi vậy, yêu cầu đặt ra là liên kết điểm đến với vườn cây, làng nghề, giúp từng hộ thấy được cơ hội tham gia và lợi ích từ dịch vụ.

Theo bà Trần Phan Như Ý, Phó Chủ tịch UBND xã Cù Lao Giêng, địa phương xác định phát triển xã đảo theo hướng bền vững, thích ứng với điều kiện tự nhiên, văn hóa. Trọng tâm là ứng dụng khoa học công nghệ trong nông nghiệp, liên kết tiêu thụ theo chuỗi, đồng thời khai thác du lịch sinh thái, văn hóa, tâm linh.

Từ vườn cây đến kinh tế xanh

Để gắn du lịch với kinh tế vườn, Cù Lao Giêng có nền tảng từ ba hợp tác xã nông nghiệp: GAP Cù Lao Giêng, Trái cây GAP Chợ Mới và GAP Cồn Én. Các hợp tác xã hoạt động hiệu quả, từng bước kết nối sản xuất với thị trường. Vùng xoài có gần 736 ha đạt VietGAP và 50 ha đạt GlobalGAP. Toàn xã được cấp 38 mã số vùng trồng cây ăn trái phục vụ xuất khẩu, diện tích gần 2.975 ha.

Sản xuất theo tiêu chuẩn giúp nâng chất lượng nông sản, đồng thời tạo điều kiện giới thiệu với du khách quy trình canh tác tại vườn. Việc tổ chức tham quan cần gắn với sản xuất, để hoạt động đón khách có thể hỗ trợ nhà vườn tiêu thụ nông sản hiệu quả.

Các mô hình tưới tự động trên xoài, trồng rau trong nhà lưới đã được triển khai. Cùng với hiệu quả sản xuất, những ứng dụng này có thể bổ sung nội dung cho hoạt động trải nghiệm nông nghiệp. Người dân có thêm điều kiện giới thiệu kỹ thuật, cách chăm sóc cây trồng gắn với sản phẩm của mình.

Hiện xã Cù Lao Giêng có năm sản phẩm OCOP 3 sao, gồm tương hột Trường Thọ, khô cá lóc Thiên Vy, xoài ba màu, xoài tượng da xanh và xoài cát hạt lép. Các chủ thể chú trọng an toàn thực phẩm, bao bì, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc, quảng bá qua nhiều kênh phân phối để mở rộng tiêu thụ.

Hợp tác xã GAP Cù Lao Giêng đang xây dựng thương hiệu sản phẩm chế biến từ xoài như bánh tráng, xoài sấy, nước ép, rau câu. Hướng đi này mở thêm khả năng tăng giá trị trái cây, phát triển quà tặng du lịch. Xã định hướng phát triển mô hình chợ quê, hoạt động câu cá để khách tham quan có thêm lựa chọn trải nghiệm hoặc mua sản vật cù lao mang về nhà.

Môi trường là điều kiện để duy trì sức hút du lịch sinh thái. Xã đã trồng cây xanh dọc đường chính, bờ kênh, rạch, tổ chức hoạt động thu gom rác, xử lý nước thải sinh hoạt tại khu dân cư và thí điểm camera giám sát hành vi xả thải ra môi trường, tuyên truyền để nâng cao nhận thức của người dân.

Gắn nông nghiệp với dịch vụ, du lịch đòi hỏi gìn giữ cảnh quan ngay từ nơi người dân sinh sống, sản xuất. Khi vườn cây, làng nghề tạo thêm việc làm và thu nhập, cộng đồng sẽ có cơ sở tham gia bảo vệ tài nguyên. Đó cũng là cách Cù Lao Giêng phát huy nội lực trong xây dựng nông thôn mới.

Dịch vụ du lịch cộng đồng OCOP 4 sao

An Giang bố trí 500 triệu đồng xây dựng đề án phát triển dịch vụ du lịch cộng đồng Cù Lao Giêng trong năm 2026. Đến năm 2030, địa phương hướng tới một sản phẩm dịch vụ du lịch cộng đồng OCOP 4 sao, 15-20 cơ sở homestay và 15-20 sản phẩm OCOP vệ tinh, đón 200.000-250.000 lượt khách mỗi năm. Hướng kết nối thị trường gồm Long Xuyên, Châu Đốc, Trà Sư, Núi Cấm và các tuyến du lịch vùng.