Đưa Chương trình hành động số 19 vào thực tiễn sản xuất

Chính sách phải nối với nhu cầu sản xuất

Ở xã Bình Mỹ, chủ trương phát triển nông nghiệp, nông thôn đang được cụ thể hóa qua bốn mô hình, từ khu dân cư xanh, sạch đến không gian OCOP, du lịch nông nghiệp và nông dân số. Mỗi mô hình gắn với một nhu cầu của địa phương, đồng thời đặt ra yêu cầu huy động người dân tham gia và tạo được những thay đổi trong sản xuất, môi trường sống.

Ông Nguyễn Chí Dũng, Bí thư Đảng ủy xã cho biết, địa phương cơ bản đạt 6/10 tiêu chí nông thôn mới. Các tiêu chí còn lại liên quan đến môi trường, nhân lực, công nghệ và hiệu quả sản xuất. Địa phương yêu cầu xác định rõ người chịu trách nhiệm, tiến độ và gắn kết quả thực hiện với đánh giá cán bộ.

Có thể thấy, yêu cầu đưa Chương trình hành động 19 vào đời sống bắt đầu ở việc xác định đúng vấn đề cần giải quyết. Người dân cần biết một mô hình sẽ giúp ích gì cho sản xuất, họ có thể tham gia ra sao và được hỗ trợ thế nào. Khi những câu hỏi ấy có lời đáp cụ thể, chủ trương mới có điều kiện trở thành việc làm thường xuyên của cộng đồng.

Yêu cầu này cũng gắn với định hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao và công nghệ sau thu hoạch được Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang nhấn mạnh tại Hội nghị Thành ủy TP.HCM lần thứ 5 mở rộng ngày 1/4/2026. Công nghệ cần tham gia vào cả quá trình tạo ra và giữ giá trị nông sản, từ tổ chức sản xuất đến chế biến, bảo quản và tiêu thụ. Điều đó đòi hỏi chính sách hỗ trợ phải theo được các khâu liên kết với nhau trong thực tế.

Chương trình hành động 19 được Ban Chấp hành Đảng bộ TP.HCM ban hành ngày 17/4/2026, tiếp tục thực hiện Nghị quyết 19-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương theo Kết luận 219-KL/TW của Bộ Chính trị. Trên cơ sở kế hoạch triển khai của UBND Thành phố tại Quyết định 3787/QĐ-UBND ngày 25/6/2026, các đề án về OCOP, kinh tế tập thể, đào tạo nghề, cơ giới hóa, ngành nghề nông thôn và diêm nghiệp được xây dựng. Đây là những lĩnh vực tác động trực tiếp đến năng lực sản xuất, khả năng liên kết và sinh kế của người dân nông thôn.

Để chính sách phù hợp với điều kiện từng nơi, việc xây dựng đề án cần bắt đầu từ khảo sát thực tế. Với đề án OCOP giai đoạn 2026-2030, cơ quan chuyên môn đã làm việc với 69 xã, phường, đặc khu cùng tám sở, ngành. Với đào tạo nghề nông nghiệp, phạm vi khảo sát là 120 xã, phường, đặc khu và sáu sở, ngành. Việc lấy ý kiến trên diện rộng tạo điều kiện nhận diện nhu cầu giữa các địa bàn.

Thành phố đã hướng dẫn sáu doanh nghiệp tiếp cận kênh hỗ trợ lãi suất qua HFIC. Chính sách hỗ trợ lãi vay mở thêm cơ hội giảm chi phí vốn cho người sản xuất. Để cơ hội ấy trở thành nguồn lực đầu tư, các cơ sở cần được hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, tháo gỡ vướng mắc trong quá trình xét duyệt để sớm nhận được hỗ trợ.

Số lao động nông nghiệp qua đào tạo ước đạt 2.185 người trong 9 tháng năm 2026. Kết quả ấy cần được tiếp nối bằng điều kiện ứng dụng sau đào tạo. Người học có thể đưa kỹ thuật mới vào sản xuất, vận hành thiết bị hoặc tổ chức công việc hiệu quả hơn thì đầu tư cho đào tạo mới phát huy giá trị. Vốn, kỹ năng và công nghệ vì thế cần gặp nhau trong chính hoạt động sản xuất của người làm nông.

Lấy chuyển biến trong đời sống nông dân làm thước đo

Tại lễ ký kết phối hợp giữa Sở Nông nghiệp và Môi trường với Hội Nông dân TP.HCM ngày 17/7/2026, ông Nguyễn Văn Đa, Phó Giám đốc Sở nhấn mạnh, giá trị chương trình “nằm ở những kết quả cụ thể mang lại cho người dân”. Yêu cầu ấy đặt trọng tâm vào khả năng tháo gỡ khó khăn, nâng hiệu quả làm ăn và tạo điều kiện để người sản xuất đầu tư lâu dài.

OCOP thể hiện rõ mối liên hệ giữa phát triển sản phẩm và cải thiện sinh kế. Đằng sau một sản phẩm địa phương là nguồn nguyên liệu, công sức người làm nghề và bản sắc của một vùng đất. Khi có chỗ đứng trên thị trường, sản phẩm có thể tạo thêm nhu cầu nguyên liệu, việc làm và thu nhập cho cộng đồng. Phát triển OCOP vì vậy mở ra cơ hội giữ lại nhiều hơn giá trị gia tăng tại nông thôn, nhất là thông qua chế biến, xây dựng thương hiệu và tổ chức tiêu thụ.

Tuy nhiên, từ một sản phẩm được công nhận đến một sản phẩm có sức cạnh tranh là quá trình đòi hỏi đầu tư liên tục. Hạng sao tạo thêm uy tín, còn khả năng giữ khách hàng phụ thuộc vào chất lượng ổn định, năng lực cung ứng và cách tiếp cận thị trường.

Với những cơ sở quy mô nhỏ, khó khăn thường nằm ở công nghệ chế biến, bảo quản, chuẩn hóa nguyên liệu và phát triển kênh phân phối. Hỗ trợ sau công nhận cần đi sâu vào những khâu này để lợi thế của sản phẩm chuyển thành đơn hàng và thu nhập.

Đây cũng là nơi các chính sách về vốn, đào tạo nghề, cơ giới hóa và kinh tế hợp tác có thể cùng phát huy tác dụng. Cơ sở đầu tư thiết bị cần người đủ kỹ năng vận hành. Sản phẩm muốn duy trì chất lượng cần nguồn nguyên liệu ổn định. Đơn hàng lớn đòi hỏi khả năng liên kết và tổ chức cung ứng. Khi hỗ trợ được thiết kế theo những yêu cầu ấy, OCOP có thêm điều kiện phát triển từ thế mạnh sẵn có của địa phương thành hoạt động kinh tế có khả năng mở rộng.

Nền tảng liên kết của Thành phố hiện có 320 HTX nông nghiệp đang hoạt động, 1.232 tổ hợp tác và 1.347 trang trại. Lực lượng này có vai trò tập hợp các hộ sản xuất, tổ chức nguồn cung và kết nối thị trường. Trong 257 HTX đủ điều kiện phân loại, có 182 đơn vị tốt và khá. Do đó, việc mở rộng liên kết phải đi cùng nâng năng lực quản trị, xây dựng phương án kinh doanh và duy trì hợp đồng tiêu thụ. HTX hoạt động hiệu quả mới có thể tạo niềm tin để thành viên gắn bó và cùng đầu tư.

Từ thực tiễn ấy, triển khai Chương trình hành động 19 đặt ra yêu cầu phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ngành, địa phương. Những vướng mắc về vốn, nhân lực, công nghệ và thị trường thường đan xen trong cùng một cơ sở sản xuất. Việc nắm bắt nhu cầu phải được nối tiếp bằng hướng dẫn, giải quyết và theo dõi kết quả. Qua từng trường hợp cụ thể, cơ quan quản lý cũng có thêm căn cứ nhận diện những điểm chưa phù hợp của chính sách để tham mưu điều chỉnh.

Chất lượng thực hiện Chương trình hành động 19 vì thế cần được nhìn từ tác động sau mỗi nhiệm vụ. Đề án được ban hành phải mở thêm điều kiện phát triển sản xuất. Nguồn lực hỗ trợ phải được sử dụng hiệu quả. Hoạt động đào tạo, chuyển giao phải giúp người dân nâng năng lực làm nghề. Đánh giá theo những chuyển biến ấy sẽ giúp Thành phố xác định rõ khâu còn vướng, trách nhiệm cần tập trung và nguồn lực cần bổ sung.

Đích đến kỳ vọng của Chương trình hành động 19 là nâng giá trị nông nghiệp cùng với đời sống và vị thế của người nông dân. Khi người dân có thể chủ động đổi mới cách làm, yên tâm đầu tư và sống tốt hơn bằng nghề của mình, nghị quyết mới có được sức sống bền lâu từ cơ sở.