Đã đến lúc phải chung tay xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam

Chọn gạo chất lượng cao như ST25 làm hạt nhân để đăng ký nhãn hiệu quốc gia

Ngày 2-9, ông Lương Minh Quyết - nguyên Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sóc Trăng cũ - chia sẻ đã đến lúc Việt Nam phải xây dựng thương hiệu gạo quốc gia. "Việc này cần phải vào cuộc một cách quyết liệt. Chậm ngày nào, người nông dân còn thiệt thòi ngày đó", ông Quyết giãi bày.

Ông Quyết cho hay Việt Nam nằm trong nhóm các nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới. Tuy nhiên đến nay vẫn chưa xây dựng được một thương hiệu gạo quốc gia mang tính thống nhất. Việt Nam có các giống gạo nổi tiếng toàn cầu như ST25, từng 3 lần đoạt giải gạo ngon nhất thế giới, nếu không làm thì quá đáng tiếc.

"Vừa qua cũng có làm, nhưng mạnh ai nấy làm. Mỗi doanh nghiệp múa một kiểu, rất lộn xộn. Việt Nam có lợi thế với giống lúa ST25 và nhiều giống lúa đặc sản. Theo tôi, Chính phủ phải ra tay thôi.

Chúng ta có thể chọn một nhóm giống lúa chất lượng, tinh hoa để làm thương hiệu, trong đó lấy các dòng gạo chất lượng cao như ST25 làm hạt nhân để đăng ký nhãn hiệu quốc gia, đồng thời chuyển dịch từ xuất khẩu số lượng lớn sang chú trọng chất lượng và giá trị thương hiệu.

Từ đó đầu tư xây dựng vùng nguyên liệu lớn. Khi có thương hiệu rồi, thị trường nước ngoài mới nhận diện, giao dịch mua bán rõ ràng, giá trị hạt gạo mới được nâng lên", ông Quyết kiến nghị.

Cùng cách nhìn, ông Vũ Ngọc Đỉnh - Tổng giám đốc Tập đoàn Techbal - nhấn mạnh việc xây dựng thương hiệu gạo quốc gia vô cùng quan trọng.

Theo ông, hiện người tiêu dùng quốc tế và trong nước chưa hình dung cụ thể một thương hiệu gạo quốc gia đại diện cho chất lượng chuẩn của Việt Nam.

"Có một thực tế rất buồn, hiện nhận diện gạo Việt Nam vẫn là gạo rẻ, chưa nhận diện qua phẩm chất đặc biệt. Hầu hết bán dạng nguyên liệu, các doanh nghiệp nước ngoài nhập khẩu rồi dán thương hiệu của họ lên để bán ra thị trường, chứ không có thương hiệu doanh nghiệp Việt", ông Đỉnh thông tin.

Xây dựng thương hiệu quốc gia sẽ giúp nâng tầm hạt gạo Việt

Trong một lần trao đổi với PV Tuổi Trẻ*,* Anh hùng Lao động Hồ Quang Cua (ngụ phường Mỹ Xuyên, TP Cần Thơ) chia sẻ đã đến lúc chúng ta phải bắt tay xây dựng thương hiệu gạo quốc gia.

Theo "cha đẻ" gạo ST25, sau những vụ phát hiện làm nhái gạo ST25, đây là cơ hội tốt và mong muốn được "chung tay xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam".

Ông Cua cho hay việc xây dựng thương hiệu quốc gia sẽ giúp nâng tầm hạt gạo Việt, từng bước chen chân thị trường cao cấp nhất của thế giới.

Thương hiệu quốc gia là một mái nhà chung cho các doanh nghiệp xuất khẩu gạo, là biểu tượng cho sự nhất trí cao và trên cơ sở tuân thủ những điều lệ quy định. Theo ông Cua, nếu làm được điều này mới giảm được hàng nhái, gạo Việt Nam có cơ hội vươn xa với vị thế và đẳng cấp khác.

Kỹ sư Hồ Quang Cua thông tin với tình trạng như hiện nay, không có thương hiệu nào có doanh số đáp ứng yêu cầu thị trường thế giới, nên doanh nghiệp phải bán rẻ, kéo theo giá lúa thấp. Nếu chúng ta không có giải pháp xây dựng thương hiệu, gạo Việt Nam sẽ tiếp tục xuất khẩu ở giá trung bình của thế giới.

"Nhìn vào bảng giá gạo xuất khẩu trong những năm qua, những giống gọi là lúa chất lượng cao có mùi thơm ở Việt Nam cũng chỉ tròm trèm mức giá khoảng 500 USD/tấn, trong khi những doanh nghiệp xuất khẩu gạo có thương hiệu vào thị trường Mỹ lên đến 1.000 USD. Những thương hiệu mua sô của Trung Quốc cũng bán được khoảng 700 USD", ông Cua dẫn chứng.

Ông Cua cho biết không có một nước nào trên thế giới có lợi thế như Việt Nam. Chúng ta có cây lúa ngon, được sự công nhận quốc tế nhiều lần, có thể sinh trưởng ngắn, xoay vòng, lúc nào trên thị trường cũng có gạo mới, thơm ngon. Trong khi các nước chung quanh, mỗi năm chỉ canh tác một vụ, năng suất lại thấp. Do vậy từ tháng 7 trở đi, những loại gạo ngon thế giới bắt đầu khô, mất mùi.

Nông dân và hợp tác xã là những đối tác cùng làm nên thương hiệu

Ông Lê Minh Hoan - nguyên Phó chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường - cho biết trong tư duy sản xuất lúa gạo hôm nay, cần chuyển từ giao dịch mùa vụ đến đồng kiến tạo giá trị.

Doanh nghiệp không chỉ xuất hiện vào ngày thu hoạch mà phải có mặt từ trước mùa vụ, cùng hợp tác xã và nông dân lựa chọn giống, xây dựng tiêu chuẩn, dự báo thị trường, tổ chức vùng nguyên liệu và cùng quản trị rủi ro.

Doanh nghiệp cũng không nên nhìn người nông dân như một nhà cung cấp nguyên liệu càng rẻ càng tốt. Nông dân và hợp tác xã phải được xem là những đối tác cùng làm nên thương hiệu.

Bởi thương hiệu gạo không bắt đầu từ bao bì. Thương hiệu bắt đầu từ hạt giống, thửa ruộng, nguồn nước, cách sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, cách thu hoạch và bảo quản. Nói cách khác, thương hiệu được hình thành ngay trên cánh đồng.

Đó là bước chuyển từ "mua của nhau" sang "làm cùng nhau", từ chia nhau lợi ích của một thương vụ sang cùng tạo ra một chiếc bánh giá trị lớn hơn rồi cùng chia sẻ giá trị.

"Nếu người mua chỉ muốn mua thấp nhất, người bán chỉ muốn bán cao nhất thì hai bên đứng ở hai phía của bàn thương lượng. Nhưng nếu cùng muốn làm ra hạt gạo ngon hơn, xanh hơn, có thương hiệu hơn và vào được thị trường tốt hơn thì doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân đã ngồi cùng một phía của bàn. Đó mới thực sự là sự đồng kiến tạo. Và đã cùng kiến tạo giá trị thì cũng phải cùng chia sẻ lợi ích, cùng chia sẻ rủi ro", ông Hoan nhấn mạnh.