Dưa lưới VietGAP, không lo đầu ra

Công nghệ giúp giảm công lao động

Theo anh Thái Thành Việt, cán bộ Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Hoài Ân, thành viên của HTX Nông nghiệp Thanh Niên Hoài Ân, vào giữa năm 2025, HTX Nông nghiệp Thanh Niên Hoài Ân mua lại nhà màng trồng dưa lưới có diện tích 1.000m2 của anh Trần Bảo Diệp ở xã Ân Phong cũ (nay là xã Hoài Ân, Gia Lai). Khi mua, nhà màng đã tơi tả, HTX phải đầu tư khoảng 500 triệu đồng để gia cố lại khung sườn, phủ màn cho kín lại, sắm hệ thống tưới thông minh để phục vụ sản xuất.

“Sau khi mua, HTX đã trồng được 2 vụ dưa lưới, vụ đầu tiên HTX thu hoạch được 4 tấn trái/2.000 gốc dưa, vụ sau vừa thu hoạch xong, sản lượng cho đạt hơn, thu hoạch được gần 5 tấn trái/2.000 gốc dưa. Vụ đầu tiên do HTX chưa có kinh nghiệm nên trái chưa đạt, nên cho sản lượng thấp; vụ này được chăm sóc kỹ lưỡng hơn nên cho đều trái, trọng lượng bình quân đạt từ 1,8-3kg/trái.

Vụ sau HTX trồng giống dưa lưới NH7952, đây là giống dưa chất lượng cao, ngọt, thơm nên thu hoạch đến đâu bán sạch đến đó. Dưa lưới của HTX chỉ bán tại địa phương và các xã lân cận như: Ân Tường, Kim Sơn, Vạn Đức, Ân Hảo; trong khi bạn hàng của HTX ở Quy Nhơn và Đà Nẵng còn rất nhiều. Mỗi vụ dưa HTX thu lãi khoảng 70 triệu đồng”, anh Thái Thành Việt chia sẻ.

Cũng theo anh Việt, hệ thống tưới thông minh kết hợp bón phân điều khiển qua smartphone giúp cây dưa phát triển đồng đều. Hệ thống thông minh thông qua bộ điều khiển trung tâm gồm bộ lọc và hệ thống châm phân. Từng loại phân cần bón cho dưa lưới được pha sẵn theo từng loại trong từng bồn. Đến giờ tưới, hệ thống tưới tự bật, từng loại phân trong từng bồn sẽ chảy qua bồn mẹ tùy liều lượng đã được hệ thống mặc định.

Máy bơm chính sẽ hút tất cả những lượng phân và đưa ra tưới cây nên đỡ được việc pha chế phân hằng ngày. Nước tưới từ bồn mẹ đưa ra tưới cây phải đi qua bộ bù áp, tất cả các cây đều được hưởng cùng 1 lượng nước tưới, trong đó đã pha sẵn lượng phân như nhau. Sử dụng hệ thống tưới thông minh, cán bộ HTX có thể đi công tác xa nhà màng mà vẫn có thể chăm sóc chu đáo cây dưa qua điện thoại.

Kỹ thuật chăm sóc dưa lưới

Trong quá trình sinh trưởng, dưa lưới của HTX Nông nghiệp Thanh Niên Hoài Ân được chăm chút mỗi ngày. Bởi, chỉ một sơ suất nhỏ trong giai đoạn đầu cũng có thể ảnh hưởng đến hình dáng, chất lượng trái sau này.

Sau 2 vụ sản xuất dưa lưới trong nhà màng, anh Thái Thành Việt, thành viên HTX Nông nghiệp Thanh Niên Hoài Ân, người phụ trách mô hình đã nắm bắt được quy trình sản xuất cho hiệu quả cao nhất.

Theo anh Việt, trong quá trình sinh trưởng của dưa lưới, giai đoạn hoa thụ phấn mà phun thuốc BVTV hóa học thì hoa cái sẽ rụng hết, không đậu quả. Giai đoạn quả tăng trọng và tạo lưới cũng vậy, nếu phun thuốc BVTV hóa học trong giai đoạn này thuốc sẽ đi theo các vết nứt trên quả thấm sâu vào quả, khi ấy dưa sẽ không giòn mà bị sượng, cứng, sản phẩm lại bị mất an toàn thực phẩm. Do đó, dưa lưới chủ yếu được “ăn” phân hữu cơ, chế phẩm sinh học trong quá trình canh tác; các công đoạn sinh trưởng của cây từ khâu chọn giống, xuống giống, chăm sóc, tỉa nhánh, thụ phấn, thời điểm cho “ăn” phân và thuốc BVTV, chọn trái đến thu hoạch đều được kiểm soát và ghi vào nhật ký sản xuất.

Chị Nguyễn Thị Hiền (44 tuổi), người trực tiếp chăm sóc dưa lưới của HTX Nông nghiệp Thanh Niên Hoài Ân, cho hay: Khoảng 40 ngày đầu kể từ khi xuống giống đến lúc chọn trái là giai đoạn đặc biệt quan trọng. Người trồng phải liên tục tỉa nhánh, thụ phấn, theo dõi cây và lựa chọn những trái đạt yêu cầu.

Công đoạn nào cũng cần làm thật tỉ mẩn. Chỉ một sơ suất nhỏ trong quá trình chăm sóc, thụ phấn hoặc chọn trái cũng có thể ảnh hưởng đến hình dáng và chất lượng dưa sau này. Chị Hiền cho rằng chăm dưa phải kỹ như chăm con mọn mới mong đạt hiệu quả.

“Dưa lưới trồng trong nhà màng được kiểm soát tốt hơn, kết hợp hệ thống tưới thông minh giúp giảm công chăm sóc, hạn chế sâu bệnh và giữ cho cây phát triển ổn định. Với diện tích 1.000m² nhà màng, mỗi năm HTX có thể sản xuất 3 vụ. Mỗi vụ HTX xuống giống khoảng 2.000 gốc dưa”, chị Hiền cho biết.

“Hiện nay, HTX đang trồng dưa lê vàng ngoài trời, hiện đã bắt đầu ngắt ngọn, khoảng 1 tháng nữa là thu hoạch. Trong nhà màng đang được xử lý đất để chuẩn bị sản xuất dưa lưới vụ Tết 2027, tháng 10 âm lịch tới đây chúng tôi sẽ xuống giống”, anh Thái Thành Việt, thành viên HTX Nông nghiệp Thanh Niên Hoài Ân chia sẻ.