Đà Nẵng: Đưa nguồn lực đến đúng nơi, tạo động lực giảm nghèo ở vùng cao

Hỗ trợ sinh kế, cải thiện đời sống người dân

Ở các xã miền núi phía Tây TP. Đà Nẵng, công tác giảm nghèo đang từng bước chuyển từ hỗ trợ trước mắt sang tạo sinh kế lâu dài, giúp người dân chủ động phát triển kinh tế. Thông qua các chương trình hỗ trợ vốn, con giống, chuyển giao kỹ thuật và khuyến khích phát triển sản xuất, nhiều hộ đồng bào Cơ Tu đã mạnh dạn thay đổi cách nghĩ, cách làm, lựa chọn mô hình phù hợp với điều kiện gia đình và lợi thế địa phương.

Tại xã Sông Kôn, đến cuối năm 2025, toàn xã đã có 153 hộ thoát nghèo, đưa tổng số hộ nghèo xuống còn 781 hộ. Tỷ lệ hộ nghèo hiện còn 34,57%, giảm 7,73% so với năm 2024. Kết quả này đạt được từ việc triển khai đồng bộ các chính sách hỗ trợ, đồng thời khuyến khích người dân phát huy nội lực, chủ động tìm hướng sản xuất phù hợp để nâng cao thu nhập.

Một trong những hộ điển hình là bà A Viết Thị Bích ở thôn Ra Ê. Nhắc lại những năm tháng khó khăn, bà Bích cho biết trước đây hai vợ chồng chủ yếu trồng keo lai và làm vài sào rẫy. Thu nhập phụ thuộc nhiều vào giá cả và thời tiết, trong khi thiên tai thường xuyên khiến cây gãy đổ, hiệu quả kinh tế thấp. Có năm đốn keo xong, bán không đủ tiền thuê người vận chuyển nhưng loay hoay mãi không biết chuyển đổi nghề gì.

Bước ngoặt đến vào năm 2021, khi gia đình bà được chính quyền địa phương hỗ trợ 10 con heo cỏ giống và vay 100 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội. Có thêm vốn và con giống, bà mạnh dạn đầu tư đào ao nuôi cá, làm chuồng nuôi heo, mua thêm bò sinh sản và trồng thêm chuối, mít, ổi để tận dụng đất vườn. Nhờ chịu khó và biết kết hợp nhiều loại hình sản xuất, kinh tế gia đình từng bước ổn định.

Hiện mỗi năm bà xuất bán khoảng 3 lứa heo thịt, mỗi lứa hơn 15 con, mang lại nguồn thu trên 100 triệu đồng, chưa kể nguồn thu từ heo giống và cá thương phẩm. Năm 2023, gia đình bà chính thức thoát nghèo, đàn heo hiện vẫn được duy trì khoảng 19 con để tạo nguồn thu ổn định.

“Nhờ Nhà nước quan tâm, hỗ trợ con giống và vốn, gia đình tôi mới có điều kiện làm ăn. Đến nay đã thoát nghèo và có nền tảng để tiếp tục phát triển lâu dài”, bà Bích chia sẻ.

Theo ông Đỗ Hữu Tùng, Chủ tịch UBND xã Sông Kôn, việc triển khai hiệu quả nguồn lực từ các Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã hỗ trợ đắc lực cho người dân. Điều đáng mừng hơn cả là sự thay đổi tư duy từ hỗ trợ thụ động sang chủ động phát triển sinh kế. Người dân đã tích cực hưởng ứng các cơ chế, chính sách phát triển nông nghiệp, qua đó hình thành rõ nét tư duy làm kinh tế vườn, kinh tế trang trại.

Nâng cao hiệu quả nguồn lực

Tại xã Avương, công tác giảm nghèo cũng ghi nhận nhiều kết quả tích cực khi toàn xã giảm được 185 hộ nghèo trong năm 2025, đưa tỷ lệ hộ nghèo xuống còn 41,38%. Thực tế cho thấy, nguồn lực từ các Chương trình mục tiêu quốc gia chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được chuyển hóa thành những mô hình sản xuất cụ thể, phù hợp với điều kiện của từng hộ dân.

Tiêu biểu như câu chuyện của chị Bling Thị Hơn ở thôn Agiốc. Hơn 20 năm trước, gia đình chị thuộc diện hộ nghèo, cuộc sống thiếu thốn, việc lo cái ăn, cái mặc hằng ngày đã là gánh nặng. Không cam chịu hoàn cảnh, chị Hơn lựa chọn chăn nuôi heo sinh sản làm hướng phát triển kinh tế.

Từ vài con heo ban đầu đươc hỗ trợ, chị vừa làm vừa học hỏi kinh nghiệm, tích lũy vốn để mở rộng đàn và tái đầu tư. Đến nay, trên diện tích gần 1 ha, gia đình chị đã xây dựng hệ thống chuồng trại cùng khu chế biến thức ăn cho vật nuôi. Đàn heo nái được duy trì sinh sản ổn định mỗi năm hai lứa, bình quân mỗi lứa xuất bán khoảng 40 con heo giống, mang lại nguồn thu hơn 200 triệu đồng/năm. Chị còn mở quầy buôn bán tổng hợp để vừa tăng thêm thu nhập, vừa phục vụ nhu cầu mua sắm thiết yếu của người dân trong thôn và khu vực lân cận.

Nhìn lại hành trình vươn lên, chị Hơn tâm sự: “Ngày trước gia đình tôi nghèo lắm, chỉ nghĩ làm sao có cái ăn, cái mặc. Tôi chọn nuôi heo vì thấy phù hợp với điều kiện của mình. Chịu khó học hỏi, chăm sóc tốt thì vật nuôi sẽ cho mình thành quả. Có vốn rồi tôi mở thêm quầy bán hàng để tăng thu nhập và phục vụ bà con trong thôn”.

Lãnh đạo các địa phương cho rằng, để giảm nghèo bền vững ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, các chính sách hỗ trợ vốn, kỹ thuật và định hướng sản xuất cần được triển khai đồng bộ, sát với điều kiện thực tế của từng hộ. Cùng với đó, cần chú trọng nhân rộng những mô hình kinh tế hiệu quả, giúp người dân tiếp cận tốt hơn các nguồn lực hỗ trợ để chủ động vươn lên bằng chính sức lao động của mình.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Đà Nẵng, tổng kế hoạch vốn dành cho các Chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn trong năm 2026 đạt hơn 963,35 tỷ đồng, gồm hơn 651,89 tỷ đồng vốn đầu tư và hơn 311,46 tỷ đồng vốn sự nghiệp. Tính đến ngày 9/9/2026, thành phố đã phân bổ khoảng 870 tỷ đồng, đồng thời bố trí khoảng 3.700 tỷ đồng vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 để tiếp tục thực hiện các chương trình.

Theo định hướng của Sở, nguồn vốn sự nghiệp được ưu tiên cho các mô hình phát triển kinh tế, sản phẩm OCOP, du lịch nông nghiệp và các mô hình sinh kế gắn với lợi thế từng vùng. Định hướng này đặt ra yêu cầu cốt lõi là nguồn lực phải được sử dụng sát nhu cầu thực tế, hạn chế đầu tư dàn trải, qua đó nâng cao khả năng tiếp cận của người dân đối với các chính sách hỗ trợ.

Thực tế cho thấy, nguồn lực từ các Chương trình mục tiêu quốc gia chỉ phát huy giá trị lâu dài khi được chuyển hóa thành những mô hình sản xuất cụ thể, phù hợp với điều kiện từng hộ.

Khi chính sách được triển khai đúng nhu cầu và người dân chủ động tham gia, sinh kế mới có thể bền vững, tạo nền tảng cho quá trình giảm nghèo lâu dài ở vùng cao.