Đắk Lắk số hóa vùng trồng, minh bạch ngành hàng sầu riêng

VOV.VN - Đắk Lắk triển khai chiến dịch “30 ngày đêm” rà soát, số hóa, chuẩn hóa dữ liệu mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói sầu riêng. Đây là giải pháp nâng cao truy xuất nguồn gốc, minh bạch ngành hàng, chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị dựa trên dữ liệu, góp phần thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW.

Trên diện tích 1,5 ha sầu riêng trồng xen cà phê với khoảng 200 cây chưa có mã số vùng trồng, bà H’Myka Mlô ở xã Ea Knuếc, tỉnh Đắk Lắk trước đây chủ yếu bán sản phẩm qua thương lái. Giá cả, đầu ra vì thế phụ thuộc nhiều vào khâu trung gian. Khi được chính quyền địa phương hỗ trợ số hóa vùng trồng, bà H’Myka Mlô hy vọng vườn cây của gia đình sẽ có thông tin, địa chỉ rõ ràng trên hệ thống dữ liệu, qua đó tạo điều kiện để doanh nghiệp xuất khẩu tiếp cận, kết nối trực tiếp, cải thiện giá bán và ổn định đầu ra.

Cùng với gia đình bà H’Myka Mlô, nhiều hộ nông dân và hợp tác xã ở Đắk Lắk cũng đã chủ động cung cấp hồ sơ, thông tin về diện tích, tọa độ và quá trình canh tác để chuẩn hóa, lập mã số vùng trồng. Ông Trần Văn Thắng, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Xanh Krông Pắc, cho rằng quá trình này thực chất là bước nâng cấp phương thức tổ chức sản xuất và quản trị chuỗi giá trị đang được các đơn vị chuẩn bị. Tại hợp tác xã, hơn 70-80% diện tích đã đạt chuẩn VietGAP, đồng thời áp dụng nhật ký điện tử trong nhiều năm. Việc chuẩn hóa thông tin lần này góp phần giúp nông sản địa phương khẳng định chất lượng, mở rộng thị trường xuất khẩu và nâng cao sức cạnh tranh.

“Chúng tôi cũng đã có sự chuẩn bị như nhật ký điện tử, vùng trồng và làm VietGAP từ nhiều năm nay, chứ không phải bây giờ mới bắt đầu. Chúng tôi sẽ tiếp tục thúc đẩy số hóa. Khi có cơ hội xuất khẩu, các doanh nghiệp có thể đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế. Tôi tin sức cạnh tranh của sầu riêng Việt Nam sẽ từng bước được nâng lên” - ông Trần Văn Thắng nói.

Đắk Lắk hiện có hơn 410 mã số vùng trồng sầu riêng, với diện tích khoảng 11.000 ha và 73 cơ sở đóng gói được cấp mã. Trong khi đó, tổng diện tích sầu riêng của địa phương khoảng 44.000 ha, sản lượng năm 2026 dự kiến khoảng 500.000 tấn. Khối lượng công việc cần rà soát, chuẩn hóa, cập nhật và kết nối vì thế rất lớn. Tuy nhiên, địa phương quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ trong chiến dịch “30 ngày đêm số hóa vùng trồng sầu riêng”.

Bà Đặng Thị Thủy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk cho biết, mục tiêu của chương trình không dừng lại ở việc tháo gỡ một điểm nghẽn về thủ tục hay truy xuất nguồn gốc. Quan trọng hơn, đây là quá trình thay đổi cách thức sản xuất, quản lý và kết nối thị trường, tạo nền tảng để ngành hàng sầu riêng phát triển minh bạch, bền vững và nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

“Lãnh đạo đã chỉ đạo chúng tôi đến năm 2030, ngành Nông nghiệp phải đạt tối thiểu 30% tỷ lệ áp dụng chuyển đổi số toàn ngành. Việc đưa tất cả thông tin lên nền tảng số là bước đi quan trọng nhằm minh bạch hóa toàn bộ quá trình sản xuất cũng như tiêu chuẩn chất lượng, đáp ứng chính xác yêu cầu của từng ngành hàng xuất khẩu trong thời gian tới" - bà Đặng Thị Thuỷ nói.

Điểm cốt lõi không phải đưa hồ sơ giấy lên môi trường số, mà xây dựng hệ thống dữ liệu có khả năng định danh, xác thực, cập nhật và chia sẻ, gắn mỗi vùng trồng, cơ sở đóng gói với thông tin sản xuất có thể kiểm chứng. Đây cũng là cách cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và dữ liệu số làm động lực phát triển.

Hỗ trợ Đắk Lắk và các địa phương thực hiện nhiệm vụ này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang cử đoàn công tác xuống cơ sở, trong bối cảnh cấp xã lần đầu được phân cấp một số nhiệm vụ về mã số vùng trồng. Ông Nguyễn Quang Tin, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho rằng, khi dữ liệu được liên thông, thông tin vùng trồng không còn là hồ sơ lưu trữ mà trở thành dữ liệu dùng chung, phục vụ sản xuất, kiểm soát chất lượng, chế biến, thương mại và xuất khẩu.

“Đây chính là một trong những điểm rất quan trọng: định danh và xác thực được sản phẩm, sau đó có thể truy xuất nguồn gốc đến từng sản phẩm. Các tầng dữ liệu dự kiến sẽ gồm 5 tầng, từ Trung tâm dữ liệu quốc gia đến các bộ, ngành, địa phương; doanh nghiệp; xã, hợp tác xã và người dân. Khi có hệ thống dữ liệu liên thông, những thông tin phát sinh trong quá trình sản xuất, kinh doanh, thương mại cũng như quản trị, điều hành có thể được khai thác chính xác và minh bạch” - ông Nguyễn Quang Tin nhìn nhận.

Từ một chiến dịch cao điểm kéo dài 30 ngày số hoá vùng trồng, Đắk Lắk đang quyết tâm chuyển đổi phương thức quản trị mới đối với ngành hàng sầu riêng. Khi mỗi vùng trồng, cơ sở đóng gói và sản phẩm đều có thông tin được chuẩn hóa, xác thực và kết nối, dữ liệu sẽ trở thành công cụ quan trọng để quản lý, kiểm soát chất lượng, minh bạch chuỗi cung ứng và nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Google Search. Xem hướng dẫn.