Dạy bơi cho trẻ em nông thôn: [Bài 2] Quá ít nơi để học

Không thiếu giáo viên dạy bơi

Chúng tôi gặp thầy Hà Mạnh Lâm, giáo viên thể dục Trường Tiểu học Liên Sơn tại khu bể bơi bằng bạt của Trường Tiểu học Xuân Mai, xã Tuyên Bình, tỉnh Quảng Trị.

Sau một thời gian không vận hành, bể bơi khá bẩn, thành bể bám đầy rêu, mái che bằng lưới đã rách cần phải thay mới để mở lại khóa học hè.

Thầy Lâm cho hay, hiện nay, 2 giáo viên được giao phụ trách việc dạy bơi cho học sinh trong xã, đang thử nghiệm dùng nước giếng khoan thay cho nước máy để dạy bơi cho các cháu. Tuy nhiên, nếu sử dụng nước giếng khoan thì khả năng chi phí hóa chất để xử lý nước trong bể bơi sẽ tăng lên.

“Bể bơi này có thể tích khoảng 200 m³. Nếu sử dụng nước máy thì chi phí rất lớn vì cứ 10 ngày phải thay nước 1 lần. Chúng tôi đang thử nghiệm dùng nước giếng khoan để thay thế. Hi vọng nguồn nước đạt chất lượng để có thể giảm được 1 phần kinh phí vận hành bể bơi”, thầy Lâm cho hay.

Đây là bể bơi được một dự án tài trợ cho Trường Tiểu học Xuân Mai từ 4-5 năm trước. Từ nguồn kinh phí hỗ trợ vận hành, những năm trước, nhà trường vẫn tổ chức dạy bơi cho trẻ. Mỗi năm học sẽ có khoảng trên 100 học sinh trong trường và một số trường khác được học bơi, đáp ứng tiêu chuẩn dự án đưa ra. Mỗi dịp hè cũng có khoảng 150 em học sinh đến học bơi. Tuy nhiên, là vùng đất xung quanh được bao bọc bởi sông suối, ao hồ, hệ thống thủy lợi dày đặc, nhu cầu học bơi của các em rất lớn; một bể bơi bằng bạt (quy mô nhỏ) không thể đáp ứng.

Bên cạnh đó, với bể bơi bằng bạt, việc dạy bơi cho trẻ gặp rất nhiều khó khăn. Vì vậy, số trẻ có thể bơi được trên 25 m từ các khóa học tại đây chỉ đạt trên dưới 10%.

“Với bể bơi dạng bạt, trẻ mới học bơi cũng như những em đã học dài ngày đều phải học trong cùng một mực nước nên việc rèn luyện kỹ năng bơi và phòng chống đuối nước khó khăn. Với dạng bể bơi này, trong quá trình dạy, thời gian giáo viên phải ở dưới nước cũng nhiều hơn nên thực tế số ca dạy/ngày không được nhiều. Nói chung, bể bơi dạng bạt chỉ là giải pháp tình thế chứ thực ra hiệu quả dạy và học bơi không cao so với các bể được xây đúng quy chuẩn”, thầy Lâm chia sẻ.

Thầy Lâm là một trong hai giáo viên trẻ được chọn để dạy bơi cho các em học sinh tiểu học và THCS tại xã Tuyên Bình. Khi không còn dự án hỗ trợ, mỗi khóa học, học sinh sẽ phải nộp 200-300 nghìn đồng, coi như khoản xã hội hóa để vận hành bể bơi. Số tiền thù lao của giáo viên không cao nhưng đó không phải là lý do để những các giáo viên trẻ không đến bể bơi mỗi ngày.

“Các cấp học, các trường học đều có giáo viên thể dục có chứng chỉ dạy bơi, hoàn toàn đáp ứng nhu cầu học bơi của các em học sinh trong độ tuổi. Thực tế là tỷ lệ biết bơi ở đây rất thấp. Giáo viên dạy bơi cũng không quá băn khoăn khi thù lao thấp. Cái khó bây giờ là cơ sở vật chất không đáp ứng nhu cầu nên nhiều gia đình vẫn phải đưa con ra bãi sông hoặc sang các địa phương khác để học bơi”, thầy Lâm cho biết thêm.

... nhưng thiếu bể bơi

Xã Tuyên Bình sau sáp nhập bao gồm toàn bộ diện tích, dân số của 3 xã Phong Hóa, Ngư Hóa và Mai Hóa (cũ), có 9 trường học nhưng chỉ có 1 bể bơi quy mô nhỏ (bằng bạt) đặt tại Trường Tiểu học Xuân Mai. Số học sinh được học tại bể bơi này mỗi năm không nhiều. Không ít gia đình phải chở con sang xã Đồng Lê cách đó gần 20 km để học bơi.

Ông Trần Văn Nông, Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Tuyên Bình cho hay, địa hình sông suối ở đây tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ đuối nước. Tuyên Bình được biết đến là vùng đất chưa mưa đã ngập nhưng cũng là “chảo lửa” của huyện Tuyên Hóa (cũ). Mùa hè, do thời tiết nắng nóng, trẻ em thích chơi đùa tại các khu vực sông suối, ao hồ, trong khi việc quản lý con em của một số phụ huynh lỏng lẻo nên vẫn xảy ra tình trạng đuối nước.

Công tác dạy và học bơi ở đây hiện gặp nhiều khó khăn. Việc vận hành bể bơi được giao cho nhà trường trong khi mức thu nhập của người dân thấp nên việc xã hội hóa không đáp ứng nhu cầu. Trong khi đó, ngân sách của địa phương eo hẹp, không có nguồn hỗ trợ cho công tác dạy bơi, chưa nói đến việc xây dựng bể bơi kiên cố bằng bê tông.

Theo khảo sát, hiện nay, tỷ lệ học sinh tiểu học và THCS biết bơi trên toàn xã chỉ có 30-35%. Các em biết bơi chủ yếu là được bố mẹ dạy cho tại ao hồ, sông, suối hoặc học bơi từ các chương trình dự án tài trợ.

Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Tuyên Bình cho biết, hiện nay, địa phương cũng đang tích cực cắm biển cảnh báo ở những vị trí nước sâu để phòng chống đuối nước. Đồng thời tăng cường ký cam kết giữa chính quyền - phụ huynh - nhà trường trong việc quản lý con em trong dịp hè và phối hợp triển khai các khóa dạy bơi. Chính quyền đang tìm kiếm các nguồn tài trợ để hỗ trợ xây dựng, lắp đặt bể bơi cũng như bảo dưỡng, vận hành bể bơi nhưng vô cùng khó khăn.

“Trong điều kiện kinh phí eo hẹp thì các phụ huynh phải chấp nhận phương án xã hội hóa để giúp con em biết bơi, phòng tránh đuối nước. Các bể bơi từ nguồn ngân sách, dự án tài trợ chưa có thì việc phát triển các bể bơi tư nhân hiện nay cũng rất cần thiết cho việc dạy trẻ biết bơi, phòng chống tai nạn đuối nước”, ông Nông cho hay.

Ông Nguyễn Văn Phúc, Chủ tịch UBND xã Tuyên Sơn cho biết, địa phương có nhiều sông suối và nguy cơ đuối nước rất cao. Tuy nhiên, xã chỉ có 1 bể bơi bằng bạt được các chương trình dự án tài trợ, hiện đã đưa vào vận hành; một bể bơi bằng xi măng đã xuống cấp hiện đang giao cho Đoàn thanh niên xã khắc phục, sửa chữa để dạy bơi trong dịp hè.

“Kinh phí eo hẹp nên xã đang giao cho Đoàn thanh niên chủ trì khắc phục sửa chữa. Kinh phí xã hội hóa sẽ không đủ để sửa chữa và trả thù lao cho thầy cô dạy bơi nên xã cũng đang tính toán để trích 1 phần kinh phí duy trì hoạt động”, ông Phúc cho hay.

Còn tại xã Tuyên Lâm, dù có 2 bể bơi bằng bạt nhưng trong năm học, các nhà trường không tổ chức được các lớp dạy bơi. Dịp hè, chính quyền địa phương phối hợp với ngành giáo dục dạy bơi cho các em nhưng cũng chỉ diễn ra trong vòng 1 tháng vì thiếu kinh phí.

“Xã hội hóa rất khó. Thường thì mỗi buổi học bơi của các em chỉ thu được 5-10 nghìn đồng/trẻ. Vì thế, chính quyền địa phương cũng đang gặp khó trong việc bố trí nguồn chi trả vận hành và thù lao cho giáo viên”, một cán bộ Phòng Văn hóa - Xã hội xã Tuyên Lâm chia sẻ.