ĐBSCL tìm hướng phát triển hạ tầng chống chịu trước biến đổi khí hậu

Sáng 16/9, tại Trường Đại học Nam Cần Thơ, phường An Bình, TP Cần Thơ, Trường Đại học Nam Cần Thơ tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề “Biến đổi khí hậu, hạ tầng chống chịu và đổi mới sáng tạo vì sự phát triển bền vững vùng Đồng bằng sông Cửu Long”.

Hội thảo có sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý, doanh nghiệp và đại diện các trường đại học, viện nghiên cứu trong nước và quốc tế. Đây là diễn đàn để các bên trao đổi kết quả nghiên cứu, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và đề xuất các giải pháp khoa học - công nghệ phục vụ phát triển bền vững vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).

NGƯT.GS.TS Nguyễn Chí Ngôn, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Nam Cần Thơ, cho biết hiện trường có hơn 200 sinh viên quốc tế đang theo học chính quy và định hướng phát triển trở thành một trường đại học quốc tế tại khu vực ĐBSCL.

Theo NGƯT.GS.TS Nguyễn Chí Ngôn, ĐBSCL giữ vai trò quan trọng trong sản xuất nông nghiệp, bảo đảm an ninh lương thực cho Việt Nam và một số quốc gia trong khu vực. Tuy nhiên, vùng đang đối mặt với nhiều thách thức về nguồn nước sông Mekong và xâm nhập mặn, tác động trực tiếp đến đất đai và sản xuất.

“Chúng ta sẽ cùng nhau tìm kiếm các giải pháp tốt. Nếu giải pháp đó có thể áp dụng cho vùng này, chúng ta có thể hợp tác để xây dựng đề xuất nhằm thu hút các nguồn tài trợ quốc tế, từ đó ứng dụng công nghệ vào thực tiễn khu vực”, NGƯT.GS.TS Nguyễn Chí Ngôn nhấn mạnh.

Theo ban tổ chức, ĐBSCL đang chịu tác động ngày càng rõ của biến đổi khí hậu với các vấn đề như nước biển dâng, xâm nhập mặn, sạt lở bờ sông, bờ biển, sụt lún nền đất, suy giảm nguồn nước ngọt và các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Từ thực tế này, các hướng nghiên cứu được tập trung vào yêu cầu thích ứng biến đổi khí hậu, phát triển hạ tầng chống chịu, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Nội dung được triển khai theo hướng kết hợp giữa nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng và kinh nghiệm thực tiễn.

Một trong những nội dung trọng tâm là phát triển vật liệu xây dựng xanh và bền vững, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải carbon và nâng cao độ bền công trình. Các tham luận đề cập vật liệu tái chế, vật liệu thân thiện với môi trường, bê tông sử dụng tro bay, xỉ lò cao và asphalt thu hồi (RAP) trong xây dựng mặt đường, hướng đến phát triển xây dựng xanh và kinh tế tuần hoàn.

Các chuyên gia cũng trao đổi về hạ tầng chống chịu và giải pháp kỹ thuật thích ứng với điều kiện tự nhiên của ĐBSCL. Các vấn đề được thảo luận gồm kết cấu công trình trên nền đất yếu, hạ tầng giao thông, công trình thủy lợi, quản lý tài nguyên nước, thủy lực - thủy văn, kiểm soát ngập lụt, xâm nhập mặn và các vấn đề môi trường.

Bên cạnh đó, các hướng nghiên cứu ứng dụng mô hình tính toán, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống hỗ trợ ra quyết định trong dự báo, quản lý, vận hành hạ tầng cũng được cập nhật, nhằm nâng cao khả năng chống chịu trước thiên tai và biến đổi khí hậu.

GS. Suksun Horpibulsuk, Trường Đại học Công nghệ Suranaree (Thái Lan), trình bày nghiên cứu “Transforming Waste into Value: Laboratory and Field Evidence of Sustainable Asphalt Concretes”, tập trung vào việc sử dụng asphalt thu hồi kết hợp cốt liệu tự nhiên trong bê tông asphalt.

Nghiên cứu đánh giá khả năng ứng dụng vật liệu này trong xây dựng mặt đường bền vững thông qua các thử nghiệm trong phòng, sản xuất thử nghiệm và đánh giá hiệu quả kinh tế - môi trường, hướng đến tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải CO₂.

Các chuyên gia trong nước cũng trình bày nhiều nghiên cứu liên quan đến điều kiện đặc thù của ĐBSCL, trong đó có giải pháp kết cấu cầu cạn trên nền đất yếu; kiểm soát phú dưỡng hồ chứa; quy hoạch cao độ nền và thoát nước đô thị; bê tông bền vững sử dụng tro bay, xỉ lò cao; hệ thống canh tác thích ứng với xâm nhập mặn.

Thông qua các báo cáo khoa học và thảo luận chuyên đề, hội thảo hướng đến tăng cường kết nối giữa trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và cơ quan quản lý; thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao công nghệ, góp phần đưa các giải pháp khoa học - công nghệ vào thực tiễn, phục vụ phát triển bền vững và nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu của ĐBSCL.