Điện Biên tăng cường thu gom bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng

Trong sản xuất nông nghiệp, bao gói thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) sau sử dụng là loại chất thải cần được thu gom, vận chuyển và xử lý đúng quy định. Nếu vứt lại trên đồng ruộng, bờ mương hoặc khu vực sản xuất, lượng hóa chất còn tồn dư trong bao gói có thể phát tán ra môi trường.

Những năm qua, Điện Biên đã triển khai nhiều giải pháp nhằm thay đổi thói quen của người sử dụng thuốc BVTV, trong đó có việc bố trí bể, thùng chứa ngay tại khu vực sản xuất. Đến năm 2025, toàn tỉnh Điện Biên có 817 thùng chứa bao gói thuốc BVTV. Công tác tuyên truyền, tập huấn sử dụng thuốc an toàn được lồng ghép với hướng dẫn thu gom bao gói sau sử dụng.

Theo ông Nguyễn Thái Ngọc, Chi cục Nông nghiệp, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Điện Biên, cho biết: Cơ quan chuyên môn tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân thu gom bao gói sau sử dụng và đưa vào các bể chứa đặt tại khu vực sản xuất. Ngành cũng phối hợp với chính quyền cơ sở trong tuyên truyền, giám sát và hướng dẫn người dân thực hiện.

Số liệu năm 2025 cho thấy, lượng thuốc BVTV được cung ứng, sử dụng trên địa bàn tỉnh Điện Biên ước khoảng 71,535 tấn, phát sinh khoảng 5,7 tấn bao gói sau sử dụng. Trong số này, 365kg được vận chuyển và xử lý đúng quy định. Số bao gói còn lại được người dân tự xử lý bằng nhiều cách như chôn lấp, đốt hoặc vứt tại đồng ruộng, thậm chí không xử lý. Thực trạng này cho thấy việc bố trí bể, thùng chứa mới là bước đầu; để giảm nguy cơ ô nhiễm, bao gói sau khi được người dân đưa vào điểm chứa cần tiếp tục được thu gom, vận chuyển và xử lý theo đúng quy định.

Đây cũng là một trong những khó khăn của công tác quản lý khi địa bàn sản xuất rộng, các vùng canh tác phân tán, hệ thống thùng chứa chưa đồng đều, một số điểm chứa xuống cấp. Trong khi đó, việc tổ chức thu gom sau các vụ sản xuất cần được duy trì thường xuyên và phù hợp với từng khu vực.

Năm 2025, kinh phí xử lý, tiêu hủy bao gói thuốc BVTV sau sử dụng trên địa bàn tỉnh Điện Biên là 43 triệu đồng, từ nguồn sự nghiệp môi trường thuộc ngân sách địa phương và nguồn kinh phí được cấp có thẩm quyền bổ sung trong năm.

Để khắc phục những hạn chế trên, Điện Biên tiếp tục thực hiện kế hoạch số 6090/KH-UBND, ngày 31/10/2025 về thu gom, vận chuyển và xử lý bao gói thuốc BVTV sau sử dụng giai đoạn 2025-2030.

Một trong những hướng triển khai là khảo sát, xác định các vùng sản xuất tập trung, khu vực thường xuyên sử dụng thuốc BVTV và những nơi có nguy cơ ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt để ưu tiên bố trí bể chứa, tổ chức thu gom với tần suất phù hợp. Các địa phương rà soát, sửa chữa, xây dựng, lắp đặt bổ sung bể chứa và khu lưu chứa theo điều kiện thực tế, đồng thời huy động thêm các nguồn lực hợp pháp cho công tác này.

Cùng với cơ sở vật chất, tỉnh Điện Biên tăng cường tập huấn, lồng ghép nội dung thu gom, vận chuyển và xử lý bao gói sau sử dụng vào các chương trình khuyến nông, tập huấn mùa vụ, hội nghị, hội thảo; hướng dẫn người dân sử dụng thuốc BVTV an toàn, hiệu quả theo nguyên tắc “4 đúng”.

Công tác quản lý cũng được đặt trong mối liên hệ với cộng đồng. Các địa phương được định hướng xây dựng hương ước, quy ước về giám sát thu gom, bảo quản bể chứa; phát động phong trào thu gom tại vùng sản xuất thường xuyên sử dụng thuốc và khu vực đầu nguồn nước. Tiêu chí thu gom, xử lý bao gói có thể được lồng ghép vào các chương trình hỗ trợ sản xuất, mô hình khuyến nông, sản xuất nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn và xây dựng nông thôn mới.

Bên cạnh đó, Điện Biên tăng cường phối hợp giữa ngành nông nghiệp và môi trường, y tế, công an, chính quyền cơ sở trong kiểm tra, giám sát việc sử dụng thuốc BVTV, thu gom và xử lý bao gói sau sử dụng; kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi gây ô nhiễm môi trường.

Thu gom là khâu xử lý chất thải đã phát sinh, trong khi giảm lượng thuốc hóa học sử dụng sẽ góp phần hạn chế bao gói ngay từ đầu. Vì vậy, Điện Biên đồng thời thúc đẩy các phương thức sản xuất giảm phụ thuộc vào thuốc BVTV hóa học.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, diện tích áp dụng quản lý dịch hại tổng hợp IPHM trên các cây trồng chính đạt 24.806ha; diện tích áp dụng phương pháp thâm canh lúa cải tiến SRI đạt 5.213ha. Một số mô hình sử dụng thuốc sinh học, sản xuất lúa theo hướng sinh thái cũng được triển khai.

Từ việc bố trí điểm chứa tại vùng sản xuất, hướng dẫn người dân thu gom sau mỗi vụ đến tổ chức vận chuyển, xử lý và giảm sử dụng thuốc hóa học, Điện Biên đang từng bước hoàn thiện chuỗi quản lý bao gói thuốc BVTV sau sử dụng. Yêu cầu đặt ra không chỉ là có thêm bể chứa, mà phải bảo đảm bao gói sau khi được thu gom được đưa đến khâu xử lý cuối cùng, qua đó giảm chất thải tồn lưu trên đồng ruộng và nguy cơ tác động đến môi trường.