Đăk Lăk phát triển 75.000 ha cà phê thích ứng biến đổi khí hậu

Đăk Lăk lên kế hoạch phát triển vùng trồng cà phê bền vững khoảng 75.000 ha đến 2030, hướng đến giảm phát thải, thích ứng biến đổi khí hậu và đáp ứng yêu cầu xanh của thị trường xuất khẩu.

Ngày 29/10, UBND tỉnh Đăk Lăk ký biên bản ghi nhớ hợp tác Tổ chức Sáng kiến thương mại bền vững (IDH Hà Lan) nhằm triển khai chương trình cà phê thích ứng biến đổi khí hậu giai đoạn 2026-2030.

Chương trình tập trung vào bảo vệ đất, nước, áp dụng phương thức canh tác bền vững, giảm tác động của biến đổi khí hậu và phát thải khí nhà kính. Các bên cũng sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu vùng trồng, hệ thống truy xuất nguồn gốc, đo lường và giám sát kết quả thực hiện nhằm đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu.

Đăk Lăk hiện có hơn 217.000 ha cà phê, kim ngạch xuất khẩu gần 900 triệu USD mỗi năm, chiếm hơn một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu địa phương. Tuy nhiên, ngành hàng chủ lực đang chịu sức ép từ biến đổi khí hậu, suy thoái đất, thiếu nước tưới và các quy định mới về môi trường, trong đó có Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR).

Ông Huỳnh Tiến Dũng, Trưởng đại diện IDH Việt Nam, cho giai đoạn tới, IDH sẽ hỗ trợ kỹ thuật, kết nối nguồn tài chính từ doanh nghiệp, nhà đầu tư, đối tác phát triển để thực hiện mục tiêu 75.000 ha cà phê bền vững tại Đăk Lăk.

Theo ông Nguyễn Thiên Văn, Phó chủ tịch UBND tỉnh Đăk Lăk, cà phê là sinh kế của hàng trăm nghìn hộ dân và trụ cột xuất khẩu của địa phương. Việc mở rộng mô hình sản xuất bền vững sẽ giúp nâng cao thu nhập nông dân, đồng thời bảo vệ tài nguyên đất, nước và rừng.

Hợp tác giữa hai bên bắt đầu từ năm 2016. Trong giai đoạn 5 năm trước, chương trình hoạt động tại các vùng chuyên canh cà phê, bao phủ hơn 91.500 ha cà phê, 14.400 ha hồ tiêu và 11.200 ha cây ăn quả, với hơn 75.000 hộ dân hưởng lợi.

Sau 5 năm, hơn 120.000 lượt nông dân được chuyển giao kỹ thuật canh tác tiết kiệm nước và tiếp cận nguồn giống tái canh. Cuối năm ngoái, gần 28.000 ha, tương đương 31% diện tích vùng chương trình, được canh tác theo các tiêu chuẩn bền vững như 4C, Rainforest Alliance và Fairtrade. Dữ liệu sản xuất, thông tin nông hộ trên hơn 86.000 ha cà phê đã được số hóa và tích hợp vào hệ thống cơ sở dữ liệu phục vụ truy xuất nguồn gốc theo EUDR.

Tỷ lệ hộ sử dụng phân bón hữu cơ tăng từ 33% lên 82%. Trong đó, 99% hộ áp dụng quản lý thảm phủ, cỏ dại. Hàm lượng chất hữu cơ trong đất tăng từ 3,24% lên 4,09%.

Riêng niên vụ 2024-2025, các doanh nghiệp thu mua hơn 23.000 tấn cà phê nhân từ các hợp tác xã tham gia mô hình. Trong đó, 1.903 tấn cà phê chất lượng cao được bán với giá chênh lệch cao hơn thị trường 10.000-20.000 đồng mỗi kg.

Gia Chính