Doanh nghiệp tiên phong thích ứng EUDR kết nối 65,000 người trồng cà phê

Tại Cuộc họp đối thoại Việt Nam - Uganda với chủ đề "Thúc đẩy phát triển ngành cà phê bền vững trong khuôn khổ hợp tác Nam - Nam" diễn ra tại Hà Nội vừa qua, ông Lê Đức Huy, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Simexco Đắk Lắk cho rằng, để một hạt cà phê thực sự bền vững, trách nhiệm không đặt lên riêng vai người nông dân. Từ người trồng, hợp tác xã, doanh nghiệp sản xuất, nhà xuất khẩu cũng có trách nhiệm cùng với toàn bộ chuỗi cung ứng nâng cao giá trị hạt cà phê bền vững.

Chuyển đổi mạnh mẽ liên kết chuỗi

Với Simexco Đắk Lắk, phát triển bền vững được xác định là một quá trình lâu dài, bắt đầu từ việc thay đổi cách doanh nghiệp kết nối với người sản xuất. Giai đoạn 2008-2009, doanh nghiệp bắt đầu tập trung vào phát triển bền vững. Thay đổi so với trước kia, hiện nay Simexco Đắk Lắk đã kết nối với khoảng 65.000 nông dân.

"Đây là kết quả của sự hợp tác cùng có lợi trong toàn bộ chuỗi giá trị cà phê, để tất cả các bên đều được hưởng lợi và có thêm động lực phát triển. Quan hệ đối tác giữa nông dân, nhà sản xuất, hợp tác xã, nhà xuất khẩu, nhà nhập khẩu, nhà rang xay và người tiêu dùng cà phê đều rất quan trọng", ông Huy chia sẻ.

Sự thay đổi quan trọng nằm ở việc các bên trong chuỗi giá trị không còn hoạt động riêng lẻ. Nông dân cần doanh nghiệp hỗ trợ về thị trường và tiêu chuẩn; doanh nghiệp cần người sản xuất bảo đảm chất lượng và nguồn nguyên liệu; trong khi nhà rang xay và người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc, chất lượng và trách nhiệm môi trường của sản phẩm.

Quá trình hợp tác với IDH từ năm 2013 đã giúp Simexco Đắk Lắk chuyển mạnh hơn sang cách tiếp cận dựa trên liên kết chuỗi. Theo ông Huy, thay vì mỗi bên tự triển khai những sáng kiến riêng, các đối tác cùng nhận diện rủi ro, chia sẻ vấn đề và trách nhiệm để tìm giải pháp.

EUDR là một trong những ví dụ rõ nhất. Trước yêu cầu chống mất rừng của Liên minh châu Âu, doanh nghiệp đã chủ động chuẩn bị, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các đối tác xây dựng kế hoạch hành động và từng bước hoàn thiện hệ thống đáp ứng các tiêu chuẩn mới.

Tháng 4/2024, Simexco Đắk Lắk trở thành doanh nghiệp đầu tiên được cấp chứng nhận tuân thủ tiêu chuẩn chống mất rừng của EU (4C-EUDR). Theo ông Huy, việc đáp ứng EUDR không chỉ là câu chuyện về một chứng nhận. Quan trọng hơn, đây là quá trình thay đổi cách doanh nghiệp quản lý vùng nguyên liệu, tăng cường liên kết với nông dân và nâng cao khả năng truy xuất, minh chứng cho tính bền vững.

Từ hạt cà phê đến câu chuyện hợp tác

Từ kinh nghiệm của Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Simexco Đắk Lắk cho rằng trong khuôn khổ hợp tác Nam - Nam, Uganda có nhiều điểm tương đồng để hai bên tăng cường hợp tác. Cả hai nước đều có thế mạnh về cà phê robusta và đều đang đứng trước yêu cầu nâng cao chất lượng, giá trị và tính bền vững của sản phẩm.

Theo ông Huy, ngành cà phê Việt Nam trong khoảng 20 năm qua đã đạt được những bước tiến lớn về sản lượng và năng suất. Tuy nhiên, chặng đường tiếp theo phải hướng tới chất lượng cao hơn, trách nhiệm lớn hơn và xây dựng thương hiệu mạnh hơn.

“Chúng ta đã tăng sản lượng, nâng cao năng suất, nhưng đồng thời cũng phải nâng cao chất lượng, trách nhiệm và xây dựng thương hiệu”, ông Huy nói.

Theo ông, sự hợp tác giữa Việt Nam và Uganda không chỉ nhằm gia tăng sản lượng robusta, mà quan trọng hơn là cùng nâng tầm giá trị của loại cà phê này trên thị trường quốc tế. Doanh nghiệp hai nước có thể kết nối sâu hơn trong vùng nguyên liệu, chia sẻ kinh nghiệm sản xuất bền vững, nâng cao chất lượng và đáp ứng các yêu cầu của những thị trường khó tính.

“Chúng tôi cần những đối tác từ Uganda”, ông Huy chia sẻ, đồng thời kỳ vọng hai nước có thể cùng chứng minh với các nhà rang xay và người tiêu dùng toàn cầu rằng robusta từ Việt Nam và Uganda hoàn toàn có khả năng đáp ứng yêu cầu cao về chất lượng và tính bền vững.