Đổi mới quy trình công nhận hộ nghèo giai đoạn 2027

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Thông tư số 25/2026/TT-BNNMT ngày 27/5/2026 về Hướng dẫn quy trình, phương pháp rà soát, công nhận hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ thoát nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2027-2030.

Thông tư áp dụng với hộ gia đình theo quy định của Luật Cư trú, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật Tư pháp người chưa thành niên, cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan.

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Thông tư là việc áp dụng đồng bộ phương pháp xác định hộ nghèo, hộ cận nghèo thông qua chấm điểm tài sản, điều kiện sống và thông tin thành viên (gọi là điểm Đ) để ước lượng mức thu nhập bình quân đầu người, kết hợp đo lường mức độ thiếu hụt chỉ số dịch vụ xã hội cơ bản (gọi là số thiếu hụt TH). Các phiếu thu thập thông tin có trong phụ lục ban hành kèm theo thông tư.

Điểm Đ được quy đổi 190 điểm tương đương 2.200.000 đồng/người/tháng với khu vực nông thôn; và 280 điểm tương đương 2.800.000 đồng/người/tháng với khu vực thành thị.

Quy trình rà soát định kỳ hằng năm sẽ được triển khai tập trung từ ngày 1/9 đến hết ngày 14/12. UBND cấp xã chịu trách nhiệm chủ trì lập danh sách các hộ cần rà soát, bao gồm các hộ nghèo, cận nghèo hiện hữu, hộ có đơn đề nghị và hộ thuộc diện xem xét thoát nghèo.

Theo quy định, tại khu vực nông thôn, hộ nghèo có điểm Đ từ 190 điểm trở xuống và số thiếu hụt TH từ 3 chỉ số trở lên. Hộ cận nghèo có điểm Đ từ 190 điểm trở xuống và có số thiếu hụt TH dưới 3 chỉ số. Hộ có điểm Đ trên 190 điểm không thuộc danh sách hộ nghèo, hộ cận nghèo.

Tại khu vực đô thị, hộ nghèo có điểm Đ từ 280 điểm trở xuống và có số thiếu hụt TH từ 3 chỉ số trở lên. Hộ cận nghèo có điểm Đ từ 280 điểm trở xuống và có số thiếu hụt TH dưới 3 chỉ số. Hộ có điểm Đ trên 280 điểm không thuộc danh sách hộ nghèo, hộ cận nghèo.

Hộ trước thời điểm rà soát thuộc danh sách hộ nghèo, hộ cận nghèo mà sau rà soát có điểm Đ trên 190 điểm ở khu vực nông thôn hoặc trên 280 điểm được phân loại là hộ thoát nghèo.

Thông tư mới đề cao tính công khai, minh bạch bằng quy định bắt buộc phải tổ chức họp dân tại thôn, tổ dân phố để lấy ý kiến về kết quả phân loại với sự giám sát trực tiếp của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã.

Kết quả rà soát chỉ được thông qua và tiến hành niêm yết công khai khi có ít nhất 50% tổng số người tham dự cuộc họp đồng ý. Danh sách dự kiến sau đó phải được niêm yết, thông báo công khai tại trụ sở UBND, nhà văn hóa và trên các phương tiện truyền thông địa phương trong thời hạn 3 ngày làm việc để người dân giám sát, khiếu nại trước khi ra quyết định chính thức.

Trước ngày 31/12 hằng năm, Chủ tịch UBND cấp xã sẽ ban hành quyết định công nhận và cấp Giấy chứng nhận hộ nghèo, hộ cận nghèo. Đối với các trường hợp không đủ điều kiện công nhận, cơ quan quản lý phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Việc ban hành Thông tư số 25/2026/TT-BNNMT được kỳ vọng sẽ giúp các địa phương chuẩn hóa công tác phân loại dữ liệu, bảo đảm các chính sách an sinh xã hội của Nhà nước trong giai đoạn 2027-2030 được tiếp cận đúng đối tượng, chính xác và không bỏ sót.