Đổi tư duy canh tác, chăm sức khỏe cây bưởi từ đất đến trái

Đổi tư duy canh tác, chăm sức khỏe cây bưởi từ đất đến trái

Thứ Sáu 31/07/2026 , 13:55 (GMT+7)

Từ chăm đất, giảm thuốc bảo vệ thực vật…, nhiều nhà vườn trồng bưởi đang chuyển sang quản lý sức khỏe cây trồng, hướng tới sản xuất an toàn và bền vững hơn.

Từ chăm đất, giảm thuốc bảo vệ thực vật… nhiều nhà vườn trồng bưởi đang chuyển sang quản lý sức khỏe cây trồng, hướng tới sản xuất an toàn và bền vững hơn.

Có hơn 20 năm gắn bó với cây bưởi gần khu vực hồ Trị An, ông Nguyễn Văn Thanh từng tin rằng muốn cây khỏe, trái đẹp thì phải bón nhiều phân hóa học, phun thuốc bảo vệ thực vật thường xuyên.

Thế nhưng, chi phí sản xuất ngày càng tăng, sâu bệnh vẫn liên tục phát sinh, trong khi bản thân ông nhiều lần bị ảnh hưởng sức khỏe do thường xuyên tiếp xúc với hóa chất. Chỉ khi chuyển sang canh tác theo hướng hữu cơ, ông Thanh và những người trồng bưởi tại đây mới nhận ra muốn cây khỏe thì trước hết phải nuôi khỏe đất và khôi phục hệ sinh thái trong vườn.

Ông Nguyễn Văn Thanh, Phường Trị An, thành phố Đồng Nai:Thứ nhất, canh tác theo hướng hữu cơ giúp bảo vệ hệ vi sinh trong đất. Thứ hai, cây trồng phát triển ổn định hơn, sức đề kháng với điều kiện môi trường và sâu bệnh cũng tốt hơn. Nếu canh tác theo hướng vô cơ, sử dụng nhiều phân hóa học thì sức đề kháng của cây bưởi rất yếu, từ đó sâu bệnh phát sinh nhiều hơn. Còn khi canh tác theo hướng hữu cơ, dù chưa phải hữu cơ 100% nhưng ưu tiên sử dụng các giải pháp hữu cơ, sức đề kháng của cây sẽ khỏe hơn. Nhờ vậy, lượng thuốc bảo vệ thực vật sử dụng cũng giảm đi.

Không chỉ cải tạo đất và giảm lượng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật hóa học, việc chuyển sang canh tác theo hướng hữu cơ còn từng bước khôi phục hệ sinh thái trong vườn bưởi. Khi đất khỏe hơn, hóa chất được cắt giảm, nhiều loài thiên địch có lợi dần quay trở lại, góp phần khống chế sâu bệnh một cách tự nhiên.

Ông Nguyễn Văn Thanh, Phường Trị An, thành phố Đồng Nai:Khi sản xuất theo hướng hữu cơ, các loài thiên địch có lợi trong vườn không bị mất đi, giúp duy trì cân bằng sinh thái. Chính sự cân bằng đó tạo điều kiện để cây trồng phát triển ổn định và ít bị sâu bệnh hơn so với việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học.

Để thay đổi một tập quán đã tồn tại nhiều năm không phải chuyện dễ. Nhiều hộ dân vẫn quen bón phân theo kinh nghiệm, thấy sâu là phun thuốc, cỏ mọc thì diệt sạch. Vì vậy, các nhà khoa học phải trực tiếp xuống tận vườn, cùng bà con thử nghiệm từng giải pháp, từ cách ủ phân hữu cơ, quản lý cỏ dại đến sử dụng thuốc sinh học. Chính cách "cầm tay chỉ việc" ấy giúp nhiều nông dân mạnh dạn thay đổi phương thức canh tác đã gắn bó với mình nhiều năm.

Ông Ngô Xuân Chinh, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam:Hiện nay, chúng tôi hướng dẫn bà con nông dân tự ủ phân hữu cơ để sử dụng cho vườn bưởi, mỗi năm bón từ 4 đến 5 đợt. Về quản lý sâu bệnh, định hướng là ưu tiên sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật sinh học, thân thiện với môi trường. Bên cạnh đó, trong quản lý cỏ dại, chúng tôi hoàn toàn không sử dụng thuốc diệt cỏ mà cắt cỏ tự nhiên, giữ lại một lớp thực bì trong vườn. Lớp thực bì này rất quan trọng vì giúp duy trì độ ẩm cho đất, góp phần tạo môi trường thuận lợi để cây bưởi sinh trưởng và phát triển.

Sau nhiều năm áp dụng, những vườn bưởi canh tác theo hướng hữu cơ và quản lý sức khỏe cây trồng không chỉ giảm đáng kể lượng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật mà còn duy trì năng suất ổn định, chất lượng trái được nâng lên. Quan trọng hơn, người nông dân đã thay đổi cách nghĩ, từ xử lý sâu bệnh khi phát sinh sang chăm sóc sức khỏe đất và hệ sinh thái ngay từ đầu, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu của thị trường.