Gia Lai hướng nguồn lực cho vùng 'lõi nghèo'

Sau 5 năm triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi (viết tắt là Chương trình) giai đoạn 2021-2025, diện mạo các địa phương vùng sâu, vùng xa ở Gia Lai đã từng bước khởi sắc. Chương trình đã góp phần cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng bền vững, giúp người dân thoát nghèo; đời sống vật chất, tinh thần của người dân đã có những chuyển biến tích cực.

Tuy nhiên, khi quá trình triển khai, tỉnh Gia Lai vẫn còn gặp nhiều khó khăn; bởi, vùng đồng bào DTTS của tỉnh này rất rộng, dân cư phân tán, giao thông đi lại khó khăn; hơn nữa, khác biệt về ngôn ngữ, phong tục ảnh hưởng rất lớn tới công tác tuyên truyền, vận động. Trong khi đó, một số địa phương triển khai các tiểu dự án, dự án chậm, giải ngân vốn chưa cao; một số dự án còn vướng về quy định, đối tượng thụ hưởng chưa sát thực tế.

Giai đoạn 2026-2030, với quyết tâm hoàn thành cao nhất các mục tiêu được giao của Chương trình; Gia Lai sẽ xử lý dứt điểm các tồn tại, hạn chế và thực hiện có hiệu quả các giải pháp để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện Chương trình ngay trong năm 2026.

Theo ông Trần Văn Thanh, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Gia Lai, trong giai đoạn 2021-2025, tổng vốn ngân sách nhà nước phân bổ để tỉnh Gia Lai thực hiện Chương trình là trên 4.302 tỷ đồng. Từ nguồn lực này, tỉnh Gia Lai và các địa phương đã hỗ trợ đất ở cho 234 hộ, hỗ trợ nhà ở cho 3.070 hộ, hỗ trợ chuyển đổi nghề cho 6.109 hộ; cấp nước sinh hoạt phân tán cho 9.505 hộ; xây dựng 19 công trình nước sinh hoạt tập trung; đầu tư 21 dự án quy hoạch, sắp xếp, ổn định dân cư. Đồng thời, thực hiện khoán bảo vệ rừng 506.662 ha; hỗ trợ 513 dự án đa dạng hóa sinh kế cho 8.146 hộ; đầu tư 535 công trình giao thông nông thôn, duy tu 268 công trình cơ sở hạ tầng…

“Nhờ thực hiện Chương trình hiệu quả, tỷ lệ hộ nghèo vùng đồng bào DTTS giảm được hơn 4%/năm; 100% xã có đường ô tô nhựa, bê tông đến trung tâm; 100% trường học, trạm y tế xây dựng kiên cố, đầy đủ vật chất; 100% thôn, làng có nhà sinh hoạt văn hóa… tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững”, ông Trần Văn Thanh cho hay.

Cũng theo ông Thanh, cuối năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 257/2025/QH15, tích hợp 3 Chương trình MTQG thành một Chương trình MTQG thực hiện trong giai đoạn 2026-2035 là bước đi chiến lược, mang tính đột phá và rất cần thiết. Trước đây, các chương trình triển khai riêng lẻ dẫn đến phân tán, chồng chéo về mục tiêu, chính sách và nguồn lực, nên hiệu quả chưa thực sự tối ưu.

“Việc tích hợp giúp thống nhất mục tiêu, tập trung nguồn lực, rút ngắn khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền, đặc biệt là vùng đồng bào DTTS và miền núi, nơi vẫn được xem là 'lõi nghèo' của tỉnh”, ông Thanh chia sẻ thêm.

Theo bà Nguyễn Thị Thế Vy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Gia Lai, thực hiện Nghị quyết số 257 của Quốc hội; Nghị định số 358/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 của Chính phủ và các Quyết định của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, ngành chức năng Gia Lai tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm.

Theo đó, tỉnh Gia Lai ban hành kịp thời, đầy đủ các văn bản hướng dẫn, tổ chức triển khai thực hiện Chương trình trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026-2030. Cùng với đó, tỉnh chỉ đạo, hướng dẫn, đôn đốc các địa phương tập trung triển khai đồng bộ và có hiệu quả các nội dung, nhiệm vụ Chương trình; bảo đảm không chồng chéo, không dàn trải, phù hợp điều kiện thực tế và khả năng cân đối nguồn lực của từng địa phương.

Đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đôn đốc thực hiện Chương trình thông qua hoạt động chỉ đạo điều hành của Ban Chỉ đạo các cấp để kịp thời nắm bắt những khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp xử lý, đặc biệt là trong việc thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ, tình hình sử dụng và giải ngân nguồn vốn thuộc Chương trình.

Địa phương cũng triển khai các giải pháp huy động, bổ sung nguồn lực thực hiện Chương trình; tổ chức thực hiện có hiệu quả các chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Song song đó, Gia Lai đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức của toàn xã hội về Chương trình bằng cách đổi mới và đa dạng hóa hình thức tuyên truyền phù hợp với từng nhóm đối tượng, từng địa bàn; phát huy vai trò của hệ thống MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội trong công tác tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia thực hiện Chương trình. Tập huấn, nâng cao năng lực cho cán bộ theo dõi cấp tỉnh, cấp xã; đặc biệt là lãnh đạo và cán bộ theo dõi Chương trình cấp xã.

Các ủy viên Ban Chỉ đạo tỉnh chịu trách nhiệm tổ chức, thực hiện nhiệm vụ theo quy định tại Quyết định số 90/QĐ-BCĐCTMTQG ngày 28/5/2026 của Trưởng ban Ban Chỉ đạo tỉnh ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ đạo Chương trình giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I từ năm 2026-2030.

“Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Tài chính Gia Lai chủ động phối hợp với các cơ quan chủ trì dự án, nội dung thành phần thuộc Chương trình ban hành kế hoạch thực hiện; hướng dẫn các sở, ngành liên quan và UBND các xã, phường tổ chức triển khai thực hiện nội dung, nhiệm vụ của Chương trình theo đúng quy định về cơ chế quản lý, tổ chức thực hiện các chương trình MTQG, quản lý đầu tư công, quản lý ngân sách nhà nước và các quy định có liên quan”, bà Nguyễn Thị Thế Vy cho hay.