Hải quan yêu cầu thông quan nông sản tươi trong ngày, hạn chế chi phí cho doanh nghiệp

Cục Hải quan yêu cầu các đơn vị giải quyết thủ tục xuất khẩu nông sản tươi trong ngày, bố trí cán bộ làm việc ngoài giờ, ngày nghỉ và lễ; đồng thời phối hợp với doanh nghiệp kho bãi, lực lượng chức năng để hạn chế ùn ứ tại cửa khẩu.

Từ kiến nghị “luồng xanh” đến yêu cầu tháo gỡ ở cửa khẩu

Văn bản số 24050/CHQ-GSQL ngày 10/11/2026 của Cục Hải quan được ban hành sau khi Hiệp hội Rau quả Việt Nam đề xuất thiết lập cơ chế “luồng xanh” dành cho nông sản tươi tại cuộc họp ngày 25/9/2026 do Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc chủ trì. Đây là nhóm hàng có yêu cầu cao về thời gian vận chuyển, bảo quản và giao nhận, đặc biệt khi xuất khẩu qua các cửa khẩu đường bộ.

Thay vì thiết lập một cơ chế phân luồng riêng, Cục Hải quan cho biết pháp luật hiện hành đã có quy định ưu tiên làm thủ tục đối với hàng nông, lâm, thủy sản xuất khẩu. Việc kiểm tra, phân luồng tờ khai vẫn phải căn cứ quy định pháp luật về hải quan và kết quả đánh giá rủi ro. Do đó, trọng tâm trước mắt là tổ chức thực hiện theo hướng rút ngắn thời gian xử lý, bảo đảm hàng hóa được giải phóng nhanh nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu quản lý.

Cục Hải quan yêu cầu các chi cục hải quan khu vực tạo điều kiện tối đa, giải quyết thủ tục trong ngày đối với hàng nông, lâm, thủy sản xuất khẩu trên địa bàn. Đáng chú ý, việc bố trí nhân lực không chỉ giới hạn trong giờ hành chính mà phải đáp ứng cả những thời điểm doanh nghiệp cần làm thủ tục ngoài giờ, vào ngày nghỉ và ngày lễ.

Những vướng mắc phát sinh trong quá trình thông quan phải được xử lý kịp thời. Nếu vấn đề vượt thẩm quyền, đơn vị hải quan tại cửa khẩu phải báo cáo Cục Hải quan để được hướng dẫn, giải quyết, tránh để hàng hóa phải chờ đợi kéo dài.

Yêu cầu này cũng đặt trách nhiệm trực tiếp lên khâu thực thi. Cục Hải quan nghiêm cấm tình trạng gây khó khăn, phiền hà, sách nhiễu hoặc kéo dài thời gian làm thủ tục khiến doanh nghiệp phát sinh chi phí. Với hàng tươi sống, chi phí chậm thông quan không chỉ nằm ở phí lưu kho, lưu bãi hay phương tiện chờ đợi mà còn có nguy cơ làm giảm chất lượng, ảnh hưởng giá trị thương mại và tiến độ giao hàng.

Trên thực tế, thủ tục hải quan chỉ là một mắt xích trong quá trình đưa nông sản qua biên giới. Hàng hóa còn phải đáp ứng yêu cầu kiểm dịch, an toàn thực phẩm, kiểm tra chuyên ngành và điều kiện nhập khẩu của thị trường đích. Vì vậy, việc rút ngắn thời gian ở khâu hải quan cần đi cùng khả năng phối hợp giữa các lực lượng tại cửa khẩu và sự chủ động của doanh nghiệp trong chuẩn bị hồ sơ, tiêu chuẩn hàng hóa.

Phối hợp cửa khẩu và kiểm soát chất lượng hàng xuất khẩu

Các giải pháp được Cục Hải quan đề cập không dừng ở việc rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Các chi cục còn phải phối hợp với doanh nghiệp kinh doanh kho, bãi tại cửa khẩu bố trí khu vực bảo quản, phân loại hàng hóa trong thời gian chờ xuất khẩu. Đây là yêu cầu quan trọng đối với những mặt hàng dễ xuống cấp nếu phải lưu lại lâu trong điều kiện bảo quản không phù hợp.

Cùng với đó, cơ quan hải quan phải thường xuyên cập nhật tình hình xuất khẩu, thông báo kịp thời những thay đổi trong hoạt động thông quan để doanh nghiệp chủ động kế hoạch vận chuyển. Việc phối hợp với các lực lượng chức năng điều tiết phương tiện ra vào cửa khẩu cũng được đặt ra nhằm hạn chế ùn tắc, tránh tình trạng hàng hóa đã hoàn tất thủ tục nhưng vẫn phải chờ phương tiện hoặc mặt bằng tiếp nhận.

Đối với tuyến xuất khẩu sang Trung Quốc, Cục Hải quan yêu cầu duy trì trao đổi với cơ quan hải quan phía bạn để xử lý vướng mắc phát sinh giữa hai bên. Những thay đổi trong chính sách quản lý, kiểm tra hàng hóa của Trung Quốc phải được thông tin sớm đến doanh nghiệp Việt Nam, giúp các đơn vị xuất khẩu kịp thời điều chỉnh hồ sơ, quy trình và kế hoạch giao hàng.

Một điểm đáng chú ý là phương án xử lý đối với hàng hóa đã xuất khỏi lãnh thổ Việt Nam nhưng không đáp ứng điều kiện nhập khẩu vào Trung Quốc. Trong trường hợp doanh nghiệp có đề nghị đưa hàng trở lại, cơ quan hải quan sẽ ưu tiên, tạo điều kiện giải quyết nhanh thủ tục tái nhập. Quy định này giúp doanh nghiệp có thêm phương án xử lý khi lô hàng gặp vướng mắc ở phía thị trường nhập khẩu, hạn chế tình trạng bị động trong quá trình tiêu thụ.

Thực tế, những yêu cầu về kiểm dịch, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc tại thị trường Trung Quốc vẫn là thách thức đáng kể đối với nông sản Việt Nam. Với mặt hàng sầu riêng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường từng lưu ý việc truy xuất nguồn gốc là yêu cầu bắt buộc; lô hàng không đáp ứng quy định trong nghị định thư có thể bị từ chối nhập khẩu, thậm chí vùng trồng hoặc cơ sở đóng gói liên quan có thể bị tạm dừng xuất khẩu.

Theo thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường được công bố trong tháng 8/2026, Việt Nam có hơn 1.200 mã số vùng trồng và 120 mã số cơ sở đóng gói sầu riêng đang hoạt động phục vụ xuất khẩu sang Trung Quốc; hơn 1.100 mã số khác đang chờ phía Trung Quốc phê duyệt. Cùng thời điểm, năng lực kiểm nghiệm đã được mở rộng với 50 phòng kiểm nghiệm được Tổng cục Hải quan Trung Quốc chấp thuận. Những con số này cho thấy bên cạnh tốc độ thông quan, việc hoàn thiện điều kiện sản xuất, kiểm nghiệm và truy xuất nguồn gốc vẫn có ý nghĩa quyết định đối với khả năng đưa hàng vào thị trường.

Yêu cầu đẩy nhanh thông quan được đưa ra trong bối cảnh xuất khẩu rau quả Việt Nam tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng tích cực. Theo số liệu Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kim ngạch xuất khẩu rau quả tháng 10/2026 ước đạt 1,05 tỷ USD, đưa tổng giá trị xuất khẩu 10 tháng lên 8,32 tỷ USD, tăng 17,8% so với cùng kỳ năm trước.

Trong cơ cấu thị trường, Trung Quốc tiếp tục giữ vị trí tiêu thụ rau quả lớn nhất của Việt Nam, chiếm 64,8% tổng giá trị xuất khẩu. Hoa Kỳ và Hàn Quốc lần lượt chiếm 6,7% và 3,6%. Đáng chú ý, xuất khẩu sang cả ba thị trường đều tăng so với cùng kỳ, trong đó Trung Quốc tăng 22,4%, Hoa Kỳ tăng 19,2% và Hàn Quốc tăng 11,1%.

Không chỉ riêng rau quả, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản nói chung cũng duy trì đà tăng. Trong 10 tháng năm 2026, tổng kim ngạch nhóm hàng này ước đạt 63,02 tỷ USD, tăng 8% so với cùng kỳ. Trong đó, xuất khẩu nông sản đạt 32,65 tỷ USD, lâm sản đạt 16,13 tỷ USD và thủy sản đạt 10,44 tỷ USD.

Quy mô xuất khẩu ngày càng lớn cũng đồng nghĩa yêu cầu về tổ chức logistics, bảo quản và phối hợp tại cửa khẩu trở nên cấp thiết hơn. Với hàng tươi, thời gian chờ đợi có thể ảnh hưởng trực tiếp đến độ tươi, mẫu mã và khả năng đáp ứng lịch giao hàng. Nếu phát sinh ùn tắc hoặc thủ tục kéo dài, doanh nghiệp không chỉ chịu thêm chi phí vận chuyển, lưu kho mà còn đối mặt nguy cơ giảm giá trị lô hàng, thậm chí mất đơn hàng.

Đáng lưu ý, Cục Hải quan đã ban hành Công văn số 18837/CHQ-GSQL ngày 15/7/2026, yêu cầu các chi cục hải quan khu vực triển khai giải pháp tạo thuận lợi cho hàng nông sản xuất khẩu, đặc biệt là sầu riêng. Văn bản này đã đề cập việc thông quan trong ngày, bố trí cán bộ làm việc ngoài giờ, phối hợp kho bãi, cập nhật thông tin cửa khẩu và trao đổi với hải quan Trung Quốc. Công văn số 24050/CHQ-GSQL ngày 10/11 tiếp tục nhắc lại, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu không gây phiền hà, sách nhiễu và không để phát sinh chi phí bất hợp lý cho doanh nghiệp.

Giá hàng hóa

Giá heo hơi hôm nay 13/10: Thấp nhất 51.000 đồng/kg 6

13:30 11/11/2026

10:00 11/11/2026

16:37 09/11/2026

Giá hàng hóa

Giá heo hơi hôm nay 13/10: Thấp nhất 51.000 đồng/kg 6