Japfa định hình tương lai ngành chăn nuôi: [Bài 1] Nơi mỗi lao động sản xuất hơn 6.000 tấn cám/năm

Dây chuyền sản xuất hơn nửa triệu tấn cám/năm vắng bóng người

Ra khỏi phòng thay đồ với trang bị bảo hộ từ đầu đến chân, chúng tôi được anh Trương Đình Đức, Giám đốc Nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi Japfa Hương Canh, tỉnh Phú Thọ dẫn vào khu tháp có dây chuyền chế biến, đóng gói và xếp bao cám thành phẩm ứng dụng những công nghệ, máy móc tự động hiện bậc nhất Việt Nam.

Trước khi vào xưởng, đập vào mắt chúng tôi là 4 silo hình trụ tròn làm bằng kẽm nối tiếp nhau. Mỗi silo cao vài chục mét, hai chục người lớn ôm chưa hết, sừng sững như một hòn non bộ trong khuôn viên nhà máy rộng hơn 8 ha.

Anh Đức chia sẻ, hệ thống 4 silo này được nhập khẩu từ Đức, mỗi silo có thể chứa 6.000 tấn ngô nguyên liệu. Khí hậu miền Bắc rất thất thường, hay nồm ẩm, nấm mốc dễ sinh sôi. Nếu không có hệ thống kho chứa ngũ cốc chuyên dụng thì rất khó bảo quản, đảm bảo chất lượng đầu vào tốt nhất.

Trái với tưởng tượng trong đầu tôi về một nhà máy tấp nập với hàng ngàn nhân công, hai dây chuyền sản xuất thức ăn chăn nuôi của Japfa Comfeed Việt Nam chỉ cần 82 người vận hành thường xuyên. Thế nên, nhìn mỏi mắt mới thấy bóng người khuất sau băng chuyền và những máy móc tối tân.

Tổng công suất thiết kế của nhà máy là 532.000 tấn/năm, tuy nhiên, anh Đức cho biết, để đáp ứng nhu cầu tăng cao của người chăn nuôi, đội ngũ của Japfa Hương Canh phải nâng công suất của nhà máy lên 560.000 tấn/năm.

Nếu tính theo đầu người, mỗi nhân công ở đây có thể tạo ra bình quân khoảng 6.800 tấn cám mỗi năm. Một con số khiến nhiều người phải kinh ngạc, nhưng đó vẫn chưa phải là giới hạn mà công ty hướng tới.

Bởi theo chia sẻ của anh Trương Đình Đức, từ nay đến năm 2027, nhà máy Hương Canh của Japfa Comfeed Việt Nam có kế hoạch giảm thêm khoảng 19 nhân công bốc xếp thông qua việc đầu tư thêm hệ thống tay robot xếp bao cám tự động (Robot Palletizer) ở phân xưởng cũ, đồng thời chuyển đổi sang nhập nguyên liệu hàng rời (bulk cargo) bằng xe ben. Nguyên liệu sẽ được đổ trực tiếp từ thùng xe ben xuống hệ thống máng thu tự động của nhà máy mà không cần con người khuân vác.

Những công nghệ tối tân tạo ra sản phẩm khác biệt

Bước vào nhà xưởng sản xuất thức ăn chăn nuôi, cỗ máy khiến chúng tôi ấn tượng nhất là hệ thống robot tự động gắp những bao cám thành phẩm trên băng chuyền một cách tự động và chính xác tuyệt đối, sau đó xếp lần lượt vào tấm pallet hình vuông theo từng lớp thẳng hàng. Mỗi robot như vậy có thể làm thay khoảng 5-7 công nhân bốc vác làm việc liên tục không nghỉ.

Anh Đức chia sẻ, việc sử dụng robot tự gắp và xếp hàng hóa sẽ hạn chế tối đa tác động ảnh hưởng đến sản phẩm bên trong bao bì. Ví dụ, nếu bóc xếp bằng tay thì chân của công nhân có thể dẫm vào bao cám phía dưới, khiến tỷ lệ viên cám bị vỡ vụn nhiều hơn (6-7%), trong khi dùng robot làm thay công đoạn này thì tỷ lệ bột cám giảm xuống, tối đa chỉ 2-3%. Bên cạnh đó, việc hạn chế tiếp xúc giữa con người với sản phẩm còn giảm nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn sinh học.

Việc áp dụng các công nghệ tự động hóa hiện đại, từ cân trọng lượng, khâu bao… cũng giúp tiết giảm tối đa nhân lực.

Tuy nhiên, điều khác biệt lớn nhất trong dây chuyền sản xuất trong các nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi của Japfa Comfeed Việt Nam là hệ thống Expander (được nhập khẩu từ Đức) ép viên cám bằng nhiệt độ và áp suất cao trong thời gian ngắn. Phương pháp này sử dụng kỹ thuật nấu chín hoàn toàn tinh bột ở nhiệt độ cao, kết hợp với độ ẩm chuyển hóa protein giúp sản phẩm được tiêu hóa tốt và hiệu quả, cải thiện độ bền viên, và đặc biệt là giảm nguy cơ nhiễm vi sinh vật gây bệnh.

Anh Đức lấy ví dụ để chúng tôi dễ hình dung tính ưu việt của công nghệ này: “Khi chúng ta hấp bắp ngô, những hạt ngô mặc dù đã chín nhưng vẫn còn nguyên hình dạng hạt, ăn vẫn bị cứng. Tuy nhiên, khi chúng ta dùng những hạt ngô để nổ bỏng (giống như hệ thống Expander) - sử dụng nhiệt độ cao và áp suất cao trong thời gian rất ngắn, thì hạt ngô sẽ nở bung ra với kích thước lớn hơn rất nhiều. Bằng cách đó, khi ăn bỏng ngô, chúng ta sẽ dễ tiêu hóa hơn”.

Cũng theo anh Đức, báo cáo phân tích tổng hợp nội bộ của Japfa Comfeed Việt Nam từ dữ liệu các trang trại trong hệ thống gửi về cho thấy, hiệu suất chuyển hóa thức ăn (FCR) trên đàn vật nuôi được cải thiện rõ rệt kể từ khi công ty tích hợp hệ thống Expander vào dây chuyền ép viên cám. Cụ thể, đối với con gà trắng, trước đây chỉ số FCR bình quân đối với các trang trại là 2,0, trang trại nào quản trị tốt có thể đạt mức 1,8 (tức là, để tạo ra 1 kg thịt gà trắng thương phẩm phải mất 1,8 đến 2 kg thức ăn chăn nuôi), tuy nhiên, hiện nay chỉ số FCR đối với con gà trắng bình quân là 1,6, các trang trại quản lý tốt có thể đạt mức 1,5 (tức 1,5 kg thức ăn/1 kg thịt gà thương phẩm), một bước tiến ngoạn mục trong lĩnh vực sản xuất thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam.

Một viên cám trải qua 5 lượt kiểm định

Để kiểm soát chất lượng sản phẩm, tất cả các nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi của Japfa Comfeed Việt Nam đều tổ chức bộ phận QC và Lab để chuyên lấy mẫu, phân tích và kiểm định tất cả các khâu gồm: (1) nguyên liệu trước khi nhập kho, (2) nguyên liệu trong thời gian lưu kho, (3) nguyên liệu trước khi đưa vào dây chuyền sản xuất và lưu hành trên bin, (4) khi sản phẩm cám trộn thêm với chất xơ và các thành phần khác và (5) thành phẩm cám sau khi ép viên và làm nguội trước khi đóng bao.

Khi có kết quả phân tích các chỉ số ở tất cả các khâu, bộ phận chuyên trách của công ty mới đưa ra quyết định xuất bán hay không xuất bán lô hàng. Việc kiểm soát nhiều vòng, nhiều lớp giúp chất lượng sản phẩm thức ăn chăn nuôi của nhà máy luôn đảm bảo chất lượng.

Cũng theo anh Đức, khoảng 50% sản lượng cám của các nhà máy do Japfa Comfeed Việt Nam sản xuất được đưa vào các trang trại trong hệ thống của Tập đoàn Japfa tại Việt Nam. Nói cách khác, đây là sản phẩm lưu hành nội bộ, không bán ra thị trường.

Trong định hướng phát triển của Japfa, đây là mảng được ưu tiên mở rộng quy mô để không ngừng hoàn thiện chuỗi 3F (thức ăn chăn nuôi - trang trại - thực phẩm). Việc đưa thức ăn chăn nuôi vào các trang trại của Japfa cũng là cách để doanh nghiệp FDI này kiểm chứng chất lượng sản phẩm, lắng nghe tín hiệu từ chuồng nuôi, từ đó không ngừng nghiên cứu, phát triển sản phẩm, tạo hiệu quả tối đa trong sản xuất, kinh doanh.

Theo anh Đức, Nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi tại Hương Canh nói riêng và các nhà máy của Japfa nói chung đều hướng tới tăng trưởng sản lượng mỗi năm 15-20%. Trong năm 2026, tập đoàn hướng tới tổng sản lượng thức ăn chăn nuôi đạt khoảng 2,6 triệu tấn, và đến năm 2030 hướng tới 3 triệu tấn.

Đặc biệt, với lợi thế về tiềm lực tài chính vững mạnh, Japfa luôn chủ động nguồn nguyên liệu đầu vào bằng việc ký hợp đồng dài hạn (6 tháng đến một năm) với nhà cung cấp. So với thời điểm đầu năm 2026 đến nay, nhiều doanh nghiệp trong nước liên tục tăng giá thức ăn chăn nuôi, trong đó có doanh nghiệp tăng tới 1.200 đồng/kg, tuy nhiên, Japfa chỉ tăng 600 đồng/kg, qua đó chia sẻ gánh đặng với người chăn nuôi.

Japfa tham gia vào thị trường thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam từ năm 1996. Nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi Hương Canh chính là nhà máy đầu tiên của Japfa tại Việt Nam, chuyên sản xuất các dòng thức ăn cho lợn và gà.

Năm 2022, nhà máy ở KCN Bình Xuyên được tập đoàn rót thêm gần 400 tỷ đồng để mở rộng công suất, với các hạng mục như kho hàng rời, tháp máy, silo, băng tải hàng, hệ thống cân xe tải... Nhà máy cũng được đầu tư dây chuyền tiên tiến và các công nghệ hiện đại như hệ thống sấy tự động, máy ép đùn, máy ép viên, 3 cánh tay robot... Sau khi hoàn thành, công suất nhà máy này đã tăng lên gấp đôi, hiện đạt 532.000 tấn/năm, đảm bảo cung ứng các dòng sản phẩm thức ăn gia súc, gia cầm theo tiêu chuẩn châu Âu.