Khi nào nên tưới nước cho cây trồng?

Nên tưới nước cho cây trồng khi độ ẩm đất ở vùng rễ giảm xuống mức cây bắt đầu thiếu nước (đất khô ở độ sâu vùng rễ, không còn nắm thành nắm), trước khi cây có dấu hiệu héo rõ, và đặc biệt chú ý ở các giai đoạn cây cần nước nhất: cây con mới trồng, ra hoa, đậu quả, quả lớn nhanh. Thời điểm tưới trong ngày tốt nhất là sáng sớm hoặc chiều mát. Không nên tưới theo lịch cứng nhắc mà cần dựa vào độ ẩm đất, thời tiết, loại đất và giai đoạn sinh trưởng.

Dấu hiệu cần tưới

Từ đất

• Đất vùng rễ (độ sâu khoảng một gang tay ở cây lâu năm, nông hơn với rau) khô, bóp không thành nắm, rời rạc.
• Đất nứt nẻ trên mặt (với đất thịt, đất sét).

Từ cây

• Lá héo rũ vào buổi trưa và không hồi lại vào chiều tối → thiếu nước rõ.
• Lá mất bóng, ngả màu xám, cuộn lại.
• Cây chậm lớn, hoa, quả non rụng.

Lưu ý: héo nhẹ vào trưa nắng rồi hồi lại buổi chiều có thể là phản ứng bình thường; héo cả buổi sáng là thiếu nước nghiêm trọng (hoặc rễ bị bệnh).

Giai đoạn cây cần nước nhiều

• Cây con, mới trồng: rễ chưa phát triển, cần giữ ẩm đều.
• Ra hoa: thiếu nước làm hoa khô, rụng (ví dụ cà phê cần tưới đúng lúc để hoa nở đồng loạt).
• Đậu quả, quả non: thiếu nước gây rụng quả.
• Quả lớn nhanh: thiếu nước quả nhỏ; tưới thất thường gây nứt quả.

Giai đoạn cần hạn chế nước

• Phân hóa mầm hoa ở một số cây (hồ tiêu, sầu riêng, xoài, cà phê): cần thời gian khô hạn nhẹ (xiết nước) theo kỹ thuật.
• Trước thu hoạch một số cây: giảm nước để quả ngọt, củ chắc, dễ bảo quản.

Thời điểm tưới trong ngày

• Sáng sớm: tốt nhất; cây có nước trước khi nắng nóng, lá khô nhanh, ít bệnh.
• Chiều mát: chấp nhận được; tránh tưới quá muộn làm lá ướt qua đêm (dễ nấm bệnh nếu tưới phun lên lá).
• Tránh tưới giữa trưa nắng gắt: bốc hơi nhiều, có thể gây sốc nhiệt cho rễ, cháy lá khi tưới phun.

Điều chỉnh theo thời tiết và đất

• Nắng nóng, gió khô: tưới dày hơn.
• Trời mát, âm u, vừa mưa: giãn hoặc ngừng tưới.
• Đất cát: tưới ít mà thường xuyên.
• Đất thịt, đất sét: tưới thưa hơn nhưng đủ lượng, tránh úng.
• Theo dõi dự báo mưa và gợi ý nhu cầu tưới tại trang thời tiết của xã mình.

Tưới bao nhiêu là đủ?

• Tưới sao cho nước thấm đến độ sâu vùng rễ, không chỉ ướt mặt.
• Tránh tưới quá nhiều gây đọng nước, nghẹt rễ.
• Lượng nước cụ thể phụ thuộc loại cây, tuổi cây, độ lớn tán, phương pháp tưới.

Câu hỏi thường gặp

Tưới mỗi ngày một ít hay vài ngày một lần nhiều? Với cây lâu năm, tưới đủ sâu với khoảng cách hợp lý thường tốt hơn tưới ít mỗi ngày (giúp rễ ăn sâu). Rau, cây con, đất cát thì cần tưới thường xuyên hơn.

Trời mưa nhỏ có cần tưới thêm không? Mưa nhỏ chỉ làm ướt mặt đất. Kiểm tra độ ẩm vùng rễ; nếu vẫn khô thì cần tưới bổ sung.

Làm sao biết cây héo do thiếu nước hay do bệnh rễ? Nếu đất ẩm mà cây vẫn héo, cần kiểm tra rễ: rễ thâm đen, thối là do bệnh hoặc úng, không phải thiếu nước.

Khi áp dụng, bà con nên tham khảo thêm cán bộ khuyến nông hoặc chuyên gia tại địa phương.