Khởi động trồng 10.000 cây bần chua ở cồn Hưng Long

Sáng 28/8, tại bến phà Mỹ Long, đoàn công tác gồm đại diện Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN), Chi cục Kiểm lâm và Đa dạng sinh học tỉnh Vĩnh Long cùng các tổ trồng rừng địa phương đi tàu ra Cồn Hưng Long (xã Long Hòa, tỉnh Vĩnh Long).

Đây là đợt ra quân đầu tiên trong kế hoạch trồng 10.000 cây bần chua trên diện tích 5 ha bãi bồi. Việc trồng cây tại khu vực này nhằm từng bước phục hồi hệ sinh thái rừng ngập mặn, ổn định bãi bồi và tạo thêm không gian sinh trưởng cho các loài thủy sản ven biển.

Hoạt động nằm trong khuôn khổ dự án “Tăng cường sức chống chịu thông qua hỗ trợ sinh kế bền vững và phục hồi rừng ngập mặn vùng Duyên Hải, tỉnh Vĩnh Long” do IUCN thực hiện với sự phối hợp của các đơn vị địa phương.

Cồn Hưng Long nằm ở khu vực cửa sông giáp biển, nơi chịu tác động thường xuyên của gió chướng, triều cường và sóng lớn. Sự biến động của dòng chảy khiến khu vực bãi bồi thường xuyên diễn ra quá trình vừa bồi tụ vừa xói lở.

Theo công bố hiện trạng rừng của UBND tỉnh Vĩnh Long, toàn tỉnh hiện có 16.121,71 ha đất có rừng, trong đó rừng tự nhiên 4.196,33 ha và rừng trồng 11.311,96 ha; tỷ lệ che phủ rừng đạt 2,3%. Trong điều kiện biến đổi khí hậu làm gia tăng áp lực lên vùng ven biển, việc phục hồi rừng ngập mặn tại các khu vực bãi bồi có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ đất, duy trì hệ sinh thái và hỗ trợ sinh kế cho cộng đồng địa phương.

Theo cán bộ quản lý dự án IUCN, rừng ngập mặn ở khu vực cửa sông có vai trò như một vùng đệm tự nhiên, giúp giảm tác động của sóng biển, hạn chế xói lở và tạo môi trường cho các loài thủy sản phát triển, qua đó tạo sinh kế bền vững cho người dân vùng ven biển.

Khi nước ròng rút xuống, các công nhân nhanh chóng triển khai từng công đoạn: đào hố, đặt cây, đóng cọc cố định và nén đất quanh gốc. Trồng rừng ngập mặn trên bãi bồi ven biển là công việc đòi hỏi nhiều kinh nghiệm. Nền đất mềm, thường xuyên chịu tác động của thủy triều khiến cây non dễ bị bật gốc nếu không được xử lý đúng kỹ thuật.

Ông Trương Thanh Sơn, Giám đốc Công ty TNHH Lâm nghiệp và Môi trường Đồng Hưng Phát, đơn vị thi công và chăm sóc rừng, cho biết bần chua là loài cây phù hợp với điều kiện sinh thái tại khu vực này. Bần thích nghi khá tốt với vùng đất bùn, nước mặn và điều kiện ngập thường xuyên. Nếu chăm sóc đúng kỹ thuật, tỷ lệ sống có thể đạt khoảng 85-90%.

Theo ông Sơn, khâu quan trọng nhất khi trồng cây trên bãi bồi là phải xử lý ngay sau khi đào hố. Do nền đất dễ bị dòng nước tác động, công nhân không được đào hố trước mà phải thực hiện lần lượt theo từng vị trí. Mỗi hố có khoảng cách hợp lý. Sau khi đặt cây, công nhân tiến hành tháo túi bầu, chỉnh bộ rễ và nén đất giữ gốc để cây có điểm tựa. Một kinh nghiệm khác được áp dụng là sử dụng cọc tràm thay cho cọc tre để cố định cây. Cọc tràm ban đầu giúp giữ cây, sau này khi rễ phát triển thì cọc sẽ mục dần. Trong khi đó, cọc tre ngâm nước lâu ngày vẫn rất chắc, nếu người chăm sóc đi lại không cẩn thận dễ gây thương tích.

Trong thời gian từ năm 2026 đến 2028, khu vực trồng rừng sẽ được kiểm tra, chăm sóc định kỳ. Trong ba tháng đầu, các tổ chăm sóc sẽ kiểm tra 20-30 ngày/lần để xử lý cây nghiêng, thu gom rác trôi dạt, cố định lại dây buộc và trồng bổ sung những vị trí cây chết

Bên cạnh chức năng bảo vệ bờ biển, rừng ngập mặn còn là nơi tạo sinh kế cho nhiều hộ dân ven biển. Dưới tán rừng, các loài thủy sản như cua, cá bống kèo, cá ngát, vọp… phát triển, trở thành nguồn thu nhập quen thuộc của người dân.

Ông Sơn cho biết trong quá trình bảo vệ rừng, đơn vị thi công phối hợp với chính quyền địa phương để người dân có thể khai thác thủy sản phù hợp nhưng không ảnh hưởng đến cây trồng.

Ông Chu Thế Cường, cán bộ quản lý dự án IUCN cho biết đến năm 2028, dự án sẽ tiếp tục hỗ trợ trồng mới 10 ha rừng phòng hộ tại các bãi bồi thuộc xã Long Hòa và xã Đông Hải. Bên cạnh đó, 20.000 cây giống sẽ được hỗ trợ cho 15 hộ dân trồng xen trong các vuông nuôi thủy sản.

Ngoài việc trồng rừng, dự án cũng sẽ tập huấn kỹ thuật cho hơn 60 hộ nuôi tôm quảng canh về quản lý môi trường nước, hướng tới mô hình nuôi kết hợp với rừng ngập mặn, giúp giảm nguy cơ dịch bệnh và nâng cao hiệu quả sản xuất.

“Những cây bần được trồng hôm nay là bước khởi đầu cho quá trình phục hồi rừng ngập mặn tại Cồn Hưng Long. Khi phát triển ổn định, khu rừng sẽ góp phần giữ đất, bảo vệ bờ biển, duy trì nguồn lợi thủy sản và hỗ trợ sinh kế cho người dân địa phương”, ông Cường chia sẻ.