Lịch khuyến nông tháng 10/2026: việc cần làm ngay cho vườn cây

Lịch khuyến nông tháng 10 — Việc cần làm ngay

Ngày 21/10/2026 rơi vào đầu và giữa mùa mưa ở hầu hết các vùng nông nghiệp Việt Nam. Mưa còn kéo dài, độ ẩm cao, nhiều nơi xuất hiện lũ sớm tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), trong khi miền Bắc và Tây Nguyên đang bước vào giai đoạn tích nước cho cây trồng cuối vụ. Đây là thời điểm then chốt để chăm sóc cây đang trong giai đoạn nuôi hạt, ra hoa hoặc chuẩn bị thu hoạch — đồng thời cũng là lúc sâu bệnh phát triển mạnh nhất do điều kiện ẩm ướt. Bà con cần ưu tiên kiểm tra ruộng vườn thường xuyên, chủ động thoát nước, bón phân cân đối và xử lý kịp thời các dấu hiệu bất thường.

Cây lúa (ĐBSCL và miền Bắc)

Ở ĐBSCL, phần lớn diện tích lúa Thu Đông đã trổ đều và đang trong giai đoạn đang làm đòng – trổ – chắc xanh. Một số vùng trễ như An Giang, Kiên Giang vẫn còn lúa đang đẻ nhánh. Tại miền Bắc, lúa mùa đang ở giai đoạn chín sữa – chín hoàn toàn, cần thu hoạch dứt điểm trước khi có mưa lớn. Bà con nên:

• Tháo nước nhẹ nhàng cho lúa đang trổ để tránh nghẹt rễ, nhưng giữ mực nước ổn định 3–5 cm trong 7–10 ngày sau trổ;
• Không bón đạm muộn — chỉ dùng kali (KCl) liều 5–6 kg/1.000 m² nếu lá còn xanh đậm, nhằm tăng khả năng chống đổ và chắc hạt;
• Theo dõi sát tình hình lũ tại ĐBSCL: nếu mực nước lên nhanh trên 1,8 m so với mặt ruộng, cần khơi thông cống, đắp bờ phụ hoặc chuyển sang phương án “lúa – cá” linh hoạt.
  Lịch canh tác lúa tháng này đòi hỏi sự linh hoạt: không gieo sạ mới nếu chưa xác định được thời điểm nước rút an toàn.

Cây cà phê và hồ tiêu (Tây Nguyên)

Cà phê đang trong giai đoạn nuôi trái già – chín rộ, hồ tiêu ở giai đoạn ra hoa – đậu trái non. Đây là thời điểm dễ nhiễm nấm hồng (cà phê) và thối rễ, chết nhanh (hồ tiêu) do mưa kéo dài. Bà con cần:

• Tỉa cành tạo tán thoáng, cắt bỏ cành sâu bệnh, dọn sạch cỏ và tàn dư dưới gốc;
• Bón phân kali (K₂SO₄) 300–400 g/cây cà phê, kết hợp phun foliar chứa Bo và Kẽm để tăng độ ngọt và chống rụng trái;
• Với hồ tiêu: hạn chế bón phân đạm, tăng cường vi sinh vật đối kháng (Trichoderma) quanh gốc, rắc vôi bột (1–2 kg/gốc) nếu đất quá ẩm để nâng pH và ức chế nấm.

Cây ăn trái

Sầu riêng (Chín Lợi, Monthong): đang trong giai đoạn trái phát triển mạnh – chuyển màu vỏ, cần bổ sung kali và canxi qua lá (2 lần cách nhau 10 ngày) để tránh nứt trái.
Xoài (Cát Hòa Lộc, Đài Loan): một số vườn đã thu hoạch đợt đầu, nên tiến hành tỉa cành, vệ sinh vườn và bón lót phân hữu cơ + lân để chuẩn bị cho đợt ra hoa tháng 11–12.
Nhãn (Xuồng cơm vàng, Nhãn tiều): đang ở giai đoạn ra hoa muộn – đậu trái non, cần phun bo và kẽm định kỳ, đồng thời kiểm tra kỹ nấm hồng và rệp sáp gây rụng trái.

Khuyến cáo phòng trừ sâu bệnh tháng này

Phòng bệnh mùa mưa là ưu tiên hàng đầu. Các đối tượng phổ biến:

• Rầy nâu, rầy lưng trắng trên lúa: xuất hiện mạnh trên lúa trổ – chín. Dùng thuốc sinh học (nấm Metarhizium, virus NPV) hoặc thuốc hóa học nhóm Butenolide (Pymetrozine) theo đúng liều hướng dẫn — không phun khi trời mưa hoặc gió lớn.
• Bệnh đạo ôn cổ bông và bạc lá trên lúa: phun sớm khi thấy vết bệnh đầu tiên, ưu tiên các loại thuốc chứa Tricyclazole hoặc Bismerthiazol.
• Bệnh thối trái do nấm Phytophthora trên sầu riêng, xoài: phun Mancozeb + Metalaxyl vào sáng sớm, khi lá khô ráo.
• Nhện đỏ, rệp sáp trên cây ăn trái: rửa sạch bằng vòi áp lực, sau đó phun dầu khoáng (dầu Neem) hoặc Abamectin liều thấp.

Lịch thời vụ nông nghiệp không cứng nhắc — mà là bản đồ dẫn đường dựa trên thực tế đồng ruộng. Hãy quan sát từng luống, từng cây, và hành động kịp thời.

Biên tập Nông Dân Việt