Lịch khuyến nông tháng 11/2026: việc cần làm ngay cho vườn cây

Lịch khuyến nông tháng 11 — Việc cần làm ngay

Ngày 1/11/2026, Tây Nguyên và miền Nam bước vào giai đoạn cuối mùa khô, nắng gắt, độ ẩm không khí thấp, mưa gần như ngưng hẳn. Tại ĐBSCL và miền Bắc, mưa đã giảm rõ rệt, trời hanh, gió đông bắc bắt đầu xuất hiện đều đặn. Đây là thời điểm lịch thời vụ nông nghiệp yêu cầu tập trung cao độ vào thu hoạch, phơi sấy và chuẩn bị đất cho vụ mới — chứ không phải gieo trồng ồ ạt. Đặc biệt, cà phê đang trong giai đoạn chín rộ và cần thu hái kịp thời để tránh rụng trái, mất phẩm chất. Đây cũng là lúc cây ăn trái bắt đầu hình thành mầm hoa cho vụ năm sau nếu được quản lý nước và dinh dưỡng đúng cách.

Cây lúa (ĐBSCL và miền Bắc)

Ở ĐBSCL, lúa mùa đang ở giai đoạn chín sữa đến chín hoàn toàn (tuần thứ 4–5 sau trổ). Cần kiểm tra độ ẩm hạt thường xuyên: khi hạt chắc, vỏ vàng sáng, độ ẩm còn 22–24%, là thời điểm thích hợp để thu hoạch cơ giới. Tránh để quá chín gây rụng hạt, đặc biệt khi có gió mạnh. Sau thu hoạch, phơi ngay trong ngày, đạt độ ẩm ≤13% trước khi lưu kho. Ở miền Bắc, lúa đông xuân sớm (gieo tháng 10) đang ở giai đoạn mạ cứng – đẻ nhánh nhẹ; cần tưới giữ ẩm vừa đủ, không để ruộng khô nứt, đồng thời bón thúc đợt 1 (15–20 kg urê/ha) nếu đất bạc màu. Lưu ý: lịch canh tác lúa tại vùng này không khuyến khích gieo sạ mới sau ngày 10/11 vì nguy cơ gặp rét đậm cuối tháng.

Cây cà phê và hồ tiêu (Tây Nguyên)

Cà phê vối đang trong giai đoạn chín rộ, đặc biệt ở các tỉnh Đắk Lắk, Gia Lai, Lâm Đồng. Thu hoạch phải tiến hành từng đợt, chọn hái quả chín đỏ, loại bỏ quả xanh, quả úng. Không để trái chín trên cây quá 7 ngày — dễ rụng, nhiễm nấm Colletotrichum. Sau thu hoạch, cắt tỉa cành già, cành sâu bệnh, tạo thông thoáng. Bón phân phục hồi: 300–400 g NPK 16-8-16 + 200 g kali clorua/cây (đối với cây kinh doanh). Với hồ tiêu, đây là thời điểm kỹ thuật canh tác mùa mưa đã qua, nhưng vẫn cần kiểm tra rễ — nếu phát hiện thối rễ do úng kéo dài trước đó, xử lý bằng Trichoderma và vun gốc cao hơn mặt luống. Không bón phân đạm lúc này.

Cây ăn trái

Sầu riêng (giống Monthong, Ri6) ở Đồng Nai, Tiền Giang đang ra mầm hoa sơ cấp: cần duy trì hạn chế tưới (khô 10–15 ngày), kết hợp phun KNO₃ 2% hoặc Calcium nitrate để kích thích phân hóa mầm hoa. Xoài (các giống Đài Loan, Cát Chu) ở Bình Thuận, Khánh Hòa nên dừng bón đạm, tăng kali và vi lượng (Zn, B) để nuôi mầm hoa khỏe. Nhãn (Xuồng cơm vàng, Nhãn xuồng) ở Hưng Yên, Bắc Giang cần cắt tỉa cành vượt, vệ sinh vườn, quét vôi thân để ngăn nấm và côn trùng trú ẩn — chuẩn bị cho ra hoa sớm tháng 12.

Khuyến cáo phòng trừ sâu bệnh tháng này

Mưa ít nhưng độ ẩm ban đêm vẫn cao → nấm hồng (cà phê), nấm muội đen (xoài, nhãn), rệp sáp (sầu riêng) phát triển mạnh. Với nấm hồng trên cà phê: phun Mancozeb 80WP hoặc Carbendazim 50SC (liều theo hướng dẫn, cách ly 7 ngày). Rệp sáp trên sầu riêng: dùng bàn chải mềm lau sạch, phun Spirodiclofen 240EC hoặc Olefin 99EC (dầu khoáng). Trên lúa, sâu cuốn lá nhỏ và rầy nâu vẫn gây hại cục bộ ở ĐBSCL: ưu tiên bắt rầy bằng vợt, phun Flonicamid 50WG hoặc Buprofezin 25EC khi mật độ >3 con/khóm. Đây là thời điểm then chốt của phòng bệnh mùa mưa — vì bệnh đã “ngủ đông” trong tàn dư, sẵn sàng bùng phát khi mưa trở lại.

Biên tập Nông Dân Việt