Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 31/10/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Ngày 31/10/2026, hàng ngàn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang gấp rút chuẩn bị cho vụ sầu riêng Monthong cuối năm. Nhưng từ đầu tháng 5/2026, nhiều xe hàng đã bị trả về tại cửa khẩu Tân Thanh do không đạt yêu cầu kiểm dịch — đặc biệt là dư lượng thuốc BVTV vượt ngưỡng và thiếu mã vùng trồng hợp lệ. Đồng thời, giá thu mua tại vườn vẫn giữ mức cao: loại 1 (≥3kg/trái, không nứt) đạt 52.000–55.000 đ/kg. Vậy làm sao để vừa đảm bảo chất lượng xuất khẩu, vừa giữ được giá tốt? Dưới đây là hướng dẫn thực tiễn, dựa trên kinh nghiệm của chính bà con và quy định mới nhất.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu sang Trung Quốc không chỉ đòi hỏi trái đẹp, mà còn phải tuân thủ nghiêm ngặt hai tiêu chí: mã vùng trồng được cấp bởi cơ quan chuyên môn và dư lượng thuốc BVTV dưới ngưỡng cho phép (theo Quy chuẩn QCVN 01-178:2025). Việc bón phân, phun thuốc, tưới nước đều phải được ghi chép đầy đủ trong sổ nhật ký sản xuất — đây là điều kiện bắt buộc để được cấp mã vùng và thông quan.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng
Liên hệ trực tiếp Trạm Trồng trọt & Bảo vệ thực vật huyện để được hướng dẫn đăng ký. Hồ sơ gồm: bản đồ vị trí vườn, danh sách lao động, nhật ký canh tác 6 tháng gần nhất, giấy chứng nhận không sử dụng thuốc cấm (như carbendazim, thiophanate-methyl…). Thời gian xét duyệt khoảng 10–15 ngày làm việc.

Bước 2: Quản lý phân bón đúng cách
Không dùng phân DAP giả đang lưu hành ở Tây Nguyên (đã có báo cáo từ Gia Lai). Với sầu riêng Monthong, ưu tiên phân hữu cơ vi sinh (2–3 tấn/ha/năm) kết hợp phân lân nung chảy (400–500 kg/ha/vụ) và kali sulphate (300–400 kg/ha). Tránh bón urê sau tháng 3 âm lịch để giảm nứt trái.

Bước 3: Phòng trừ sâu bệnh an toàn
Chỉ dùng thuốc BVTV nằm trong Danh mục được Bộ NN&PTNT cho phép xuất khẩu sang Trung Quốc (cập nhật đến 30/4/2026). Với rệp sáp, bọ xít, ưu tiên chế phẩm sinh học như Beauveria bassiana hoặc dầu khoáng 95%. Thời điểm phun: sáng sớm hoặc chiều mát, cách thu hoạch ít nhất 21 ngày.

Bước 4: Thu hoạch và xử lý sau thu hoạch
Cắt trái khi cuống chuyển vàng nhạt, vỏ xanh đậm, gai nở đều. Không hái trái nứt, dập hay có vết côn trùng. Sau cắt, rửa nhẹ bằng nước sạch, phơi nắng nhẹ 2–3 giờ, đóng thùng carton có lót xốp — tuyệt đối không dùng hóa chất bảo quản.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

• Sai lầm lớn nhất: chủ quan nghĩ “trái to là đạt chuẩn”, nhưng trái ≥3kg lại dễ nứt nếu tưới quá nhiều trước thu hoạch.
• Nhầm lẫn giữa “phân bón thật” và “bao bì giống thật”: nhiều đại lý ở Pleiku đang bán phân DAP 18-46 giả — kiểm tra bằng cách hòa 1 muỗng canh phân vào 200ml nước; nếu tan hoàn toàn, không lắng cặn, mới là hàng chuẩn.
• Bỏ qua việc ghi chép: không có nhật ký sản xuất đầy đủ → không cấp mã vùng → không xuất khẩu được.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Mình ghi chép từng lần phun thuốc, từng đợt bón phân vào sổ tay riêng. Thương lái Trung Quốc kiểm tra rất kỹ — họ lấy mẫu trái và đối chiếu với nhật ký. Năm nay, mình được trả giá 54.000 đ/kg cho 12 tấn loại 1, vì toàn bộ hồ sơ minh bạch.”
Chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) bổ sung: “Xen canh sầu riêng với cà phê giúp giảm nhiệt độ vườn, hạn chế rệp sáp. Nhưng phải cắt tỉa cà phê thấp hơn 1,8m để sầu riêng đủ ánh sáng — đây là bí quyết giữ trái đều và ít bệnh.”

Kết luận và khuyến nghị

Để sầu riêng Monthong vừa đạt chuẩn xuất khẩu, vừa bán được giá cao (52.000–55.000 đ/kg), bà con cần chuyển từ “canh tác theo kinh nghiệm” sang “canh tác có hồ sơ”. Từ hôm nay, hãy bắt đầu ghi chép nhật ký, kiểm tra lại nguồn phân bón, và liên hệ cơ quan chuyên môn để đăng ký mã vùng. Đây không phải thủ tục rườm rà — mà là tấm vé thông hành cho trái sầu riêng Việt vươn xa.

Biên tập Nông Dân Việt