Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 30/10/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Ngày 30/10/2026, hàng nghìn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang chuẩn bị vụ sầu riêng mới, nhưng lo lắng nhất là làm sao đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc sau khi nước này siết kiểm dịch từ 01/05/2026 tại cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị. Câu hỏi “Làm thế nào để trái Monthong vừa đạt giá cao (52.000–55.000 đ/kg loại 1), vừa qua được kiểm tra dư lượng BVTV và mã vùng trồng?” đang được đặt lên hàng đầu.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu không chỉ cần đẹp, nặng (≥3kg/trái), mà phải tuân thủ nghiêm ngặt hai trụ cột: an toàn sinh học và truy xuất nguồn gốc. Từ tháng 5/2026, Trung Quốc yêu cầu mỗi lô hàng phải có mã vùng trồng đã đăng ký với Cục Bảo vệ Thực vật (Bộ NN&PTNT), đồng thời xét nghiệm 12 nhóm thuốc trừ sâu và kháng sinh — trong đó đặc biệt kiểm soát chặt abamectin, imidacloprid, và carbendazim. Không có mã vùng hoặc phát hiện dư lượng vượt ngưỡng (dưới 0,01 ppm cho đa số hoạt chất), lô hàng sẽ bị trả về.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng
— Liên hệ Trạm Trồng trọt & Bảo vệ Thực vật huyện để lập hồ sơ trước khi ra hoa ít nhất 45 ngày. Hồ sơ gồm bản đồ ruộng, nhật ký chăm sóc 6 tháng gần nhất, và cam kết không sử dụng 12 loại thuốc cấm xuất khẩu.
Bước 2: Quản lý phân bón – bón phân đúng cách
— Dừng bón phân hữu cơ chưa hoai mục trước thu hoạch 90 ngày. Ưu tiên phân vi sinh (trichoderma + bacillus) và kali humate để tăng độ ngọt, giảm nứt trái. Không dùng phân DAP giả — như cảnh báo ở Gia Lai, loại phân này gây vàng lá, chậm ra hoa do thiếu lân dễ tiêu.
Bước 3: Kiểm soát sâu bệnh
— Phòng trừ sâu bệnh bằng giải pháp sinh học: phun Beauveria bassiana định kỳ 15 ngày/lần giai đoạn quả non; dùng bẫy đèn LED bắt rầy mềm vào lúc 19–22h. Tuyệt đối không phun thuốc hóa học trong vòng 60 ngày trước thu hoạch.
Bước 4: Thu hoạch và đóng gói
— Chỉ hái khi cuống trái chuyển sang màu nâu nhạt, gai mềm và có mùi thơm nhẹ. Dùng kéo sạch, cắt cuống dài 3–4 cm, tránh dập. Đóng thùng carton có lót xốp, ghi rõ mã vùng, ngày hái, và tên chủ vườn.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

— Sai lầm lớn nhất: Chủ quan “vườn mình sạch nên không cần đăng ký mã vùng”. Thực tế, không có mã vùng = không được cấp giấy chứng nhận xuất khẩu, dù trái đạt chuẩn.
— Nhầm lẫn giữa “giá tại vườn” và “giá xuất khẩu”: Giá 52.000–55.000 đ/kg chỉ áp dụng cho loại 1 có đầy đủ chứng từ, còn trái không mã vùng hoặc dư lượng vượt ngưỡng bị hạ giá xuống dưới 35.000 đ/kg hoặc từ chối thu mua.
— Dùng phân bón giả hoặc không rõ nguồn gốc: Như trường hợp ở Pleiku, phân DAP giả khiến cây suy kiệt, trái nhỏ, vỏ dày — không đạt yêu cầu trọng lượng tối thiểu của thị trường Trung Quốc.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Năm nay tôi bán được 12 tấn sầu riêng Monthong cho thương lái xuất khẩu với giá trung bình 53.500 đ/kg. Bí quyết là giữ nhật ký chăm sóc điện tử trên app Nông Nghiệp Việt, gửi dữ liệu tự động cho cán bộ bảo vệ thực vật mỗi tuần”. Còn chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) cho biết: “Xen canh sầu riêng với cà phê giúp giảm 30% chi phí tưới và hạn chế rầy mềm nhờ bóng râm tự nhiên — điều kiện lý tưởng để kiểm soát sinh học”.

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng xuất khẩu giờ đây không chỉ là “trồng cho cây sống”, mà là “quản trị chuỗi từ đất đến cửa khẩu”. Bà con cần hành động ngay: đăng ký mã vùng, loại bỏ phân bón giả, chuyển sang quản lý sinh học. Đây cũng là cơ hội để nâng cao giá trị sản phẩm — khi thị trường xuất khẩu đang mở rộng (xuất khẩu nông sản 4 tháng đầu năm 2026 tăng 18%), và tín dụng ưu đãi cho hộ trồng sầu riêng lên tới 500 triệu đồng theo Nghị định 55/2015/NĐ-CP sửa đổi. Hãy canh tác minh bạch — để trái sầu riêng Việt không chỉ ngọt trên cây, mà còn vững vàng trên mọi thị trường.

Biên tập Nông Dân Việt