Lịch khuyến nông tháng 9/2026: việc cần làm ngay cho vườn cây

Lịch khuyến nông tháng 9 — Việc cần làm ngay

Ngày 24/9/2026 rơi vào đầu và giữa mùa mưa trên cả nước, đặc biệt tại ĐBSCL đang bước vào giai đoạn lũ đầu mùa — lũ nhỏ, lên chậm, chưa gây ngập sâu nhưng đủ làm ẩm đất, rửa mặn và bổ sung phù sa. Tại miền Bắc, mưa rào rải rác kết hợp độ ẩm cao tạo điều kiện thuận lợi cho cây trồng sinh trưởng, song cũng là thời điểm dễ bùng phát nấm bệnh. Đây là lúc cần tập trung chăm sóc cây đang trong giai đoạn quan trọng, chủ động phòng bệnh thay vì chữa bệnh, đồng thời theo dõi sát diễn biến lũ để chủ động điều tiết nước, bảo vệ vườn cây và ruộng lúa chưa thu hoạch.

Cây lúa (ĐBSCL và miền Bắc)

Tại ĐBSCL, lúa hè thu đang ở giai đoạn chín sữa – chín hoàn toàn (từ 25–45 ngày sau trổ), nhiều diện tích chuẩn bị thu hoạch từ cuối tháng 9. Cần kiểm tra độ ẩm hạt trước khi gặt: đạt dưới 22% mới phơi được tốt, tránh để lúa ngâm nước lũ bất ngờ. Với lúa thu đông, gieo sạ từ 15–25/8 đã vào giai đoạn đẻ nhánh mạnh (20–35 ngày tuổi); cần giữ mực nước 3–5 cm, bón thúc đợt 2 (NPK 16-16-8) nếu chưa bón, kết hợp vun gốc. Cảnh báo: lũ lên sớm có thể làm ngập úng lúa non — phải khơi thông cống, đắp bờ thấp ngăn lũ tràn vào ruộng. Ở miền Bắc, lúa mùa đang ở giai đoạn làm đòng – trổ (20–30 ngày trước trổ), cần tăng cường tưới tiêu chủ động, không để ruộng bị khô hạn cục bộ rồi lại ngập úng đột ngột — dễ gây lép hạt và đổ ngã.

Cây cà phê và hồ tiêu (Tây Nguyên)

Cà phê đang trong giai đoạn nuôi trái và hình thành mầm hoa cho vụ tới. Duy trì độ ẩm đất ổn định bằng cách phủ gốc (rơm, cỏ khô) và tưới nhẹ nếu có nắng kéo dài 3–4 ngày. Bón phân kali (KCl) liều lượng 300–400 kg/ha để tăng sức chống chịu và nâng chất lượng nhân. Hồ tiêu vào giai đoạn nuôi trái non và ra rễ mới: ưu tiên bón phân hữu cơ vi sinh (1–1,5 kg/gốc), kết hợp phun foliar chứa canxi và bo để hạn chế rụng trái. Không bón đạm quá mức — dễ gây mềm thân, thu hút nhện đỏ và tuyến trùng.

Cây ăn trái

Sầu riêng (giống Monthong, Ri6) đang nuôi trái cuối kỳ: cần giảm tưới nếu trời mưa liên tục, tránh nứt trái; phun kali humate + canxi nano để tăng độ ngọt và độ chắc thịt. Xoài đang thu hoạch rộ (giống Cát Hoà Lộc, Đài Loan): sau thu hoạch, cắt tỉa cành già, bệnh, bón phân hữu cơ + lân nung chảy (500g/gốc) để kích thích đọt mới. Nhãn (giống xuồng cơm vàng, nhãn tiêu da bò) ở giai đoạn quả non — duy trì độ ẩm đều, tránh khô hạn đột ngột gây rụng trái hàng loạt; phun bo và kẽm dạng tan trong nước 1–2 lần cách nhau 10 ngày.

Khuyến cáo phòng trừ sâu bệnh tháng này

Mưa ẩm là điều kiện lý tưởng cho bệnh đạo ôn lá, lem lép hạt trên lúa; bệnh thối rễ, thối trái trên sầu riêng và xoài; nấm hồng, rỉ sắt trên cà phê. Trên hồ tiêu, bệnh chết nhanh, chết chậm đang hoạt động mạnh. Biện pháp: phun phòng định kỳ 7–10 ngày/lần bằng các chế phẩm sinh học như Trichoderma, Bacillus subtilis hoặc thuốc hóa học có nguồn gốc sinh học (azoxystrobin, difenoconazole) — ưu tiên lúc sáng sớm hoặc chiều mát, tránh phun khi trời sắp mưa. Không dùng thuốc kháng sinh cho cây trồng. Luôn luân canh cây họ đậu trong vườn cà phê, hồ tiêu để cải thiện đất và giảm sâu bệnh.

Biên tập Nông Dân Việt