Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 24/9/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu — Giải đáp chi tiết

Gần đây, hàng chục ngàn lượt xem trên diễn đàn nông dân tập trung vào câu hỏi: “Làm sao để sầu riêng Monthong đạt chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc khi họ siết kiểm dịch từ 1/5/2026?” — đặc biệt với giá loại 1 (≥3kg/trái, không nứt) đang ở mức 52.000–55.000 đ/kg tại vườn Tiền Giang và Bến Tre. Đây không chỉ là cơ hội tăng thu nhập, mà còn là bài kiểm tra thực tế về kỹ thuật canh tác chuẩn hóa.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu đòi hỏi đồng thời ba yếu tố: chất lượng trái, an toàn sinh học, và truy xuất nguồn gốc. Từ 1/5/2026, cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị bắt buộc kiểm tra dư lượng thuốc BVTV và xác minh mã vùng trồng — nghĩa là nếu vườn không được cấp mã, hoặc có dư lượng vượt ngưỡng, lô hàng sẽ bị trả về. Không phải “càng nhiều thuốc càng an tâm”, mà là “dùng đúng loại, đúng liều, đúng thời điểm”.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký mã vùng trồng
Liên hệ Phòng NN&PTNT huyện nơi bạn canh tác để đăng ký trước ít nhất 45 ngày trước khi thu hoạch. Hồ sơ gồm bản đồ vị trí, nhật ký chăm sóc 12 tháng gần nhất, và cam kết không sử dụng 11 nhóm thuốc cấm theo Thông tư 12/2023/TT-BNNPTNT (đặc biệt là carbendazim, thiophanate-methyl, và các loại organophosphate).

Bước 2: Quản lý phân bón – bón phân đúng cách
Tránh phân giả như cảnh báo tại Gia Lai (DAP 18-46 kém chất lượng). Với Monthong, giai đoạn nuôi trái (từ 30–90 ngày sau đậu) cần bổ sung kali sulphate (không dùng clorua kali), tỷ lệ N:P:K = 10:10:20. Mỗi cây 5–7 năm tuổi bón 1,2–1,5 kg/lần, cách nhau 25 ngày, kết hợp tưới ẩm đều — không để đất khô rạn gây nứt trái.

Bước 3: Kiểm soát sâu bệnh bằng giải pháp sinh học
Không phun thuốc trừ sâu trong vòng 30 ngày trước thu hoạch. Thay vào đó, dùng chế phẩm Beauveria bassiana phun định kỳ 10–12 ngày/lần để phòng rầy mềm, kết hợp treo bẫy dính vàng cho ruồi đục trái. Nếu bắt buộc dùng hóa chất, chỉ chọn các hoạt chất được phép xuất khẩu sang Trung Quốc (xem danh mục cập nhật tại Cổng thông tin Xuất khẩu Nông lâm thủy sản – Bộ NN&PTNT).

Lưu ý và sai lầm phổ biến

• Sai lầm lớn nhất: Chờ đến khi trái chín mới cắt — dẫn đến nứt, thối cuống, mất mã vùng do xử lý hậu thu hoạch không kịp. Tháng 5–6 là cao điểm nắng gắt, nên thu hoạch khi trái đạt 85% độ chín sinh lý (cuống còn xanh đậm, gai nở đều, vỗ nhẹ có tiếng trầm).
• Nhầm lẫn giữa “giá cao” và “lợi nhuận cao”: Nhiều hộ bỏ qua khâu vệ sinh vườn sau thu hoạch, khiến bệnh thối rễ tái phát mùa sau — chi phí khắc phục cao hơn 3 lần so với đầu tư phòng ngừa.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang) chia sẻ: “Mình ghi chép nhật ký điện tử cho từng cây — ngày phun, loại thuốc, liều lượng, thời tiết. Thương lái Trung Quốc kiểm tra ngay trên app của họ, thấy đầy đủ mã vùng + nhật ký là nhận ngay, không mặc cả.” Còn chị Đặng Thị Hoa (Lâm Đồng) cho biết mô hình xen canh cà phê – sầu riêng giúp giảm 40% áp lực sâu bệnh nhờ đa dạng sinh học, đồng thời tăng thu nhập bình quân 32 triệu/năm/ha.

Kết luận và khuyến nghị

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu không khó — nhưng đòi hỏi tính kỷ luật cao và tư duy “sản xuất có chứng nhận”. Với giá ổn định trên 52.000 đ/kg cho loại 1, chỉ cần 1ha đạt năng suất 12 tấn/vụ (đạt được nếu tuân thủ đúng quy trình), bà con thu về trên 620 triệu/vụ, chưa kể hỗ trợ vay vốn ưu đãi theo Nghị định 55/2015/NĐ-CP (mức tối đa 100 triệu/hộ cho cây ăn trái). Hãy bắt đầu từ việc đăng ký mã vùng — đó là tấm vé thông hành không thể thiếu cho mọi trái sầu riêng muốn ra nước ngoài.

Biên tập Nông Dân Việt