Hỏi đáp kỹ thuật canh tác nông nghiệp ngày 11/10/2026: giải đáp từ chuyên gia

Kỹ thuật canh tác sầu riêng Monthong cho xuất khẩu sang Trung Quốc — Giải đáp chi tiết

Ngày 11/10/2026, hàng nghìn bà con ở Tiền Giang, Bến Tre và Đắk Lắk đang chuẩn bị vụ sầu riêng mới, nhưng lo lắng trước quy định kiểm dịch siết chặt tại cửa khẩu Tân Thanh và Hữu Nghị từ 01/05/2026. Đồng thời, giá thu mua tại vườn loại 1 (≥3kg/trái, không nứt) vẫn giữ mức cao: 52.000 – 55.000 đ/kg, tạo động lực nhưng cũng đặt ra yêu cầu khắt khe hơn về chất lượng và truy xuất nguồn gốc.

Tổng quan kỹ thuật

Sầu riêng Monthong xuất khẩu sang Trung Quốc không chỉ cần đẹp, to, chắc thịt — mà phải đạt ba tiêu chí bắt buộc: (1) mã vùng trồng được cấp và cập nhật đầy đủ trên hệ thống quản lý quốc gia; (2) dư lượng thuốc BVTV dưới ngưỡng cho phép (theo danh mục mới của Cục Bảo vệ Thực vật Việt Nam và tiêu chuẩn GB 2763-2021 của Trung Quốc); (3) trái hái đúng độ chín sinh lý (độ Brix ≥14%, cuống còn xanh, vỏ vàng nhạt, gai mềm đều). Đây không phải là “yêu cầu thêm”, mà là điều kiện để xe hàng không bị trả lại — như một số trường hợp đã xảy ra đầu tháng 5/2026.

Hướng dẫn thực hiện từng bước

Bước 1: Đăng ký và duy trì mã vùng trồng
– Đến Trạm Trồng trọt & Bảo vệ Thực vật huyện để đăng ký mã vùng (miễn phí), cung cấp bản đồ vị trí, diện tích, giống, lịch sử canh tác 2 năm gần nhất.
– Cập nhật nhật ký đồng ruộng ít nhất 2 lần/tháng: ngày bón phân, phun thuốc, tưới nước, thu hoạch — lưu trữ bằng giấy hoặc app Nông Nghiệp Số (có tính năng quét mã QR kiểm tra trực tiếp).

Bước 2: Quản lý thuốc BVTV an toàn
– Chỉ dùng thuốc trong Danh mục được Bộ NN&PTNT công bố tháng 4/2026 (số 127/QĐ-BVTV), ưu tiên nhóm sinh học (thuốc trừ sâu vi sinh, chế phẩm nấm ký sinh).
– Ngừng phun thuốc ít nhất 21 ngày trước thu hoạch (không tính theo “ngày phun cuối cùng” mà tính từ ngày phun có hoạt chất như chlorpyrifos, cypermethrin — những chất Trung Quốc đang kiểm tra gắt).

Bước 3: Chọn trái và thu hoạch đúng kỹ thuật
– Chỉ hái trái đạt ≥3kg, không nứt, không trầy xước, cuống dài ≥3cm, có màu xanh đậm. Dùng kéo cắt sát cuống, không vặn hay giật.
– Sau thu hoạch, rửa nhẹ bằng nước sạch (không dùng hóa chất), phơi bóng râm 2–3 giờ, đóng thùng carton có lót xốp, ghi rõ mã vùng, ngày hái, tên chủ vườn.

Lưu ý và sai lầm phổ biến

– Sai lầm lớn nhất: tin tưởng “đại lý thương lái” cam kết “xuất được hết” mà bỏ qua mã vùng và nhật ký. Thực tế, 70% xe bị trả tại Tân Thanh do thiếu mã hoặc nhật ký không khớp.
– Không kiểm tra bao bì phân bón: Như cảnh báo từ Gia Lai, phân DAP giả (màu trắng đục, tan chậm, không mùi đặc trưng) làm cây suy kiệt, dễ nhiễm bệnh, ảnh hưởng trực tiếp đến dư lượng kim loại nặng trong trái.
– Bón phân quá liều vào tháng 3–4 (thời điểm nuôi trái): gây nứt vỏ, giảm khả năng bảo quản — trái nứt dù đẹp cũng bị loại 100% khi kiểm tra tại kho xuất.

Kinh nghiệm từ cộng đồng

Anh Phạm Văn Tùng (Tiền Giang), người vừa xuất 12 tấn sầu riêng Monthong sang Trung Quốc tháng 4/2026, chia sẻ: “Mình lập nhóm Zalo 5 hộ liền kề để cùng ghi nhật ký, thuê kỹ thuật viên địa phương kiểm tra định kỳ. Mỗi trái bán được 54.000 đ/kg, cao hơn thị trường nội địa 3.000–5.000 đ/kg — nhưng phải làm đúng từ gốc, không thể ‘chạy theo giá’ mà bỏ quy trình.”

Tương tự, mô hình xen canh sầu riêng Monthong – cà phê ở Bảo Lâm (Lâm Đồng) của chị Đặng Thị Hoa cho thấy: trồng sầu riêng cách hàng cà phê 8m, tỉa tán thấp (dưới 2,5m), giúp thông thoáng, giảm nấm hồng và sâu đục thân — đồng thời nâng tỷ lệ trái đạt loại 1 lên 82% so với trồng thuần.

Kết luận và khuyến nghị

Sầu riêng Monthong vẫn là “vàng xanh” cho nông dân, nhưng giá trị thực nằm ở tính minh bạch và tuân thủ, không phải ở kích thước trái. Bà con nên bắt đầu ngay từ bây giờ: kiểm tra mã vùng, rà soát lại danh mục thuốc đang dùng, và tập thói quen ghi chép mỗi lần ra vườn. Với giá ổn định 52.000–55.000 đ/kg tại vườn, chỉ cần tăng 10% trái đạt loại 1 và tránh bị trả hàng, lợi nhuận sẽ tăng thêm 8–12 triệu đồng/ha/vụ.

Biên tập Nông Dân Việt